Weer begin – Marilé Cloete (Uittreksel)

by Romanza
Weer begin – Marilé Cloete (Uittreksel)

Een

“Agge nee, Sus, tog net nie weer ’n Engelsman nie.” Anet is onmiddellik spyt sy het die woorde laat uitglip. Sy het self nie besef destyds se debakel met James Stewart lê nog so vlak in haar geheue nie.
Reinet gebruik natuurlik die kans om vir haar te preek. Sy mag met ’n paar minute die oudste van die drie susters wees, maar sy gebruik alte graag haar status as ousus om vir Anet en kleinsus Maret oor die kole te haal of rigting te wys. Natuurlik bedoel sy net goed, maar soms kan dit effens irriterend wees. Soos nou. “Antjie, is jy dan regtig nog nie oor daai simpel Engelsman nie? Hoe lank is dit nou? Tog al ’n hele paar jaar? Wanneer gaan jy aanbeweeg?”
“Ek is lankal oor hom en natuurlik het ek aanbeweeg, Nettie.” Sy kom orent van die bed waar sy kruisbeen oorkant Reinet gesit het, gaan streel weer oor die trourok wat teen die kas hang. “Dis môre jou troudag, Nettie, ek sal dit nie bederf omdat ek nie lus is vir Reinier se Engelse vriend nie. Ek sal my soet en sedig gedra.”
Reinet lag sommer kliphard. “Soet en sedig? Agge nee, dan gaan ek ’n baie vervelige troue hê. Jy was nog altyd die een van ons drie wat die lekkerste kan jol. Moet nou nie môre met stywe lippies sit nie, hoor.”
“Solank ek nie my lippies vir die Engelsman hoef te tuit nie, is ek reg vir ’n jol.” Reg vir ’n jol is sy inderdaad. Sy kan skaars onthou wanneer sy laas die siel van ’n partytjie was. Die afgelope paar jaar was helaas nie een lang partytjie nie. Eers was dit James wat nie was wat hy voorgegee het om te wees nie, toe die skuif uit die stad terug na die Swartlandse dorp waar sy grootgeword het, en toe die pandemie. Die pandemie wat soveel mense van hul drome beroof het, maar tog ook aan sommiges nuwe drome gegee het. Soos vir Reinet en Reinier wat môre trou aan mekaar gaan beloof. Twee mense wat deur hul swaarkry by mekaar uitgekom en saam vorentoe beweeg het. Dit voel vir haar ekstra spesiaal dat die troue skuins voor Kersfees plaasvind. Sy kan nie aan ’n beter Kersgeskenk dink as haar suster se geluk nie.
Reinet kom ook orent, hou die lieflike rok vir die hoeveelste keer voor haar en draai ’n paar keer in die rondte. “Dit is darem net die mooiste rok wat ek nog in my lewe gesien het. Om te dink tannie Babs het dit gratis en verniet vir my gemaak. Dat ons drie saam vir oulaas hier in haar huis kan slaap, maak dit nog meer spesiaal.”
“Is jy nog nie spyt jy het hier in die Karoo kom trou nie, Sus?” Reinet het die afgelope jaar deel geword van die plattelandse gemeenskap, vriende gemaak, haar koffiewinkel gevestig. Dit voel eenvoudig rég dat sy hier trou.
Reinet staan droomverlore met die rok teen haar vasgedruk. “Nee, dis presies soos dit moet wees. Ek hoort nou hier.”
Anet vat die rok saggies uit haar sussie se hande, hang dit weer versigtig teen die kas. “Jy gaan môre verkreukeld voor die preekstoel staan as jy nie nou jou hande van die rok afhou nie, Sus.”
“Ek kan nog steeds nie glo hoe gelukkig ek was om vir Reinier raak te loop nie. Ek het werkloos en geldloos en moedeloos op ons grootworddorp by jou kom plak – en daar vind ek die liefde van my lewe.”
Dit bly maar ’n snaakse prentjie waaroor daar nog lank in die familie gelag gaan word: Reinet wat van verveling insluimer op haar eerste dag met die koffiewaentjie in die koringland, Reinier wat stilhou vir versterking voor hy sy lewe weg van die plaas af aanpak – en ’n skewe antwoord kry op sy onskuldige vraag of daar koffie is. Twee dapper mense in die greep van omstandighede, vasbeslote om nie onder te gaan nie. “Ek sal die tyd van die Vier Musketiers nie lig vergeet nie – ek dink steeds dit was ’n blink plan van my dat ons drie en Reinier kragte saamsnoer en ons dienste onder een sambreel bemark.”
Reinet kom sit weer langs haar op die bed, vat haar hande vas. “Ek is nog steeds jammer ek en Reinier moes die Vier Musketiers opbreek, maar dit was net logies dat ek saamkom toe hy kon terugkom plaas toe. Ek het eenvoudig nie kans gesien om daar te bly en wanneer ons trou sonder enige voorbereiding ’n boervrou te word nie.”
Anet was ietwat verstom oor haar sussie se versigtige benadering. Self sou sy waarskynlik sommer ingespring en getrou het. Maar nee, Reinet het vir ’n jaar hier by Reinier se tannie Babs op die dorp gewoon, haar koffiewinkel aan die gang gekry, die dorp en die omgewing se mense leer ken, vir Reinier beter leer ken, die boerdery leer ken. Môre kan sy met ’n geruste hart langs haar geliefde voor die kansel staan en haar belofte aflê. “Ek hoop julle gaan vreeslik gelukkig wees, Sus. En ek hoop die goeie reën van die afgelope jaar hou aan en aan en aan.”
“Ek hoop saam met jou so, Antjie.” Reinet se oë word sommer vol trane. “Hier is dit mos met elke bui reën so goed soos Krismis. Die besadigste boere raak skoon uit hulle nate as dit lekker reën.”
“Wel, ek hoop hulle kry vanjaar die een Krismisboks na die ander.”
“Reinier het soveel drome vir die plaas, Anet, maar die herstel van die veld is ’n stadige proses. Nog ’n hele paar goeie jare sal nodig wees voor die plaas werklik weer tot sy reg sal kom. Dis juis daarmee wat Steve vir Reinier help en hoe ek hom ook leer ken het.”
“Steve?”
“Die Engelsman waarteen jy dit so het. As jy dan nou werklik nog met die Boereoorlog besig is, sal jy maar op die ander strooijonker moet konsentreer. Hy’s ook nie sleg nie; knap dokter, baie lewens tydens die pandemie gered. Ek het egter ’n sagte plekkie vir daai Engelsman.”
“Ek gaan op geen man konsentreer nie. Jy weet mos my besigheid is op hierdie stadium my eerste en enigste liefde.” Anet staan op, gaan hamer met opset aan die badkamerdeur. Dis nie nodig dat Reinet weet hoe swaar dit soms is om alleen te wees nie, hoe eensaam daardie pragrok teen die kas haar op ’n manier laat voel nie. “Maret,” roep sy, “gaan jy heelaand in die bad lê? Ek wil nog tande borsel. Ons moet tot slaap kom, anders staan die bruid môre leepoog aan haar bruidegom se sy.”
Maret maak die deur onverwags oop, kom laggend te voorskyn. “Sy het klaar die man gevang, dit maak nie saak as sy verlep lyk nie. Ons twee moet droëbek staan en kyk – die minste wat ons kan doen, is om te sorg dat ons manjifiek lyk.”
“Voel jy ook so ’n klein bietjie jaloers, Maret?” Anet fluister die vraag vinnig, skaam om dit te erken, maar tog met die lekker gevoel dat sy nie alleen is nie.
Maret voel definitief geen skaamte nie. “Natuurlik is ek lekker jaloers,” blaker sy dit laggend uit sodat die aanstaande bruid verbaas opkyk. “Ek is darem flippen bly ek hoef nie op daai eensame plaas te gaan bly nie. Ek gaan my maar môre op die doktertjie toespits. Jy sal die Engelsman moet vat, Antjie. Ek hoor hy’s meer in die veld as by die huis. Ek bly maar ’n dorpsmeisie; vir ’n kampeerdery het ek nie trek nie.”
“O, asseblief tog, ek ook nie. Julle weet mos hoe erg is ek oor my naels. Vir ’n gekarring tussen karoobossies het ek regtig nie krag nie.” Anet hou haar perfekte naels omhoog, verkneukel haar in die herinneringe. “Onthou julle hoe het ek gekerm oor my naels toe ek destyds begin huise skoonmaak het?”
“Jy moes google wat ’n mens alles moet doen om ’n huis agtermekaar te kry,” lag Maret saam.
“En jy het jou dae gehad met ou tannies se bedorwe skoothondjies en ooms se waghonde wat jou wild en wakker gesleep het met die stappery,” kry sy haar kleinsus terug.
Reinet kom orent, trek hulle albei weerskante van haar op die bed neer. “Ons het saam swaargekry, julle, maar dit was so kosbaar om weer saam te wees. Ek sal daai tyd nooit vergeet nie.”
“Ons ook nie. Gelukkig het ek nog vir Maret om my siel te versondig.” Dit gaan nie altyd so maklik met Ousus en Kleinsus alleen in die woonstel wat hulle drie gedeel het nie. Soms wens Anet Maret wil ook haar eie koers kry, maar aan die ander kant weet sy nie hoe sy weer alleen sal regkom nie.
“Jy gaan my mis as ek daai doktertjie vat en terug Kaap toe trek, hoor.” Maret gee haar ’n skewe drukkie. “Nou moet ons regtig inkruip. Môre gaan ’n besige dag wees en die strooimeisies moet die manne se voete onder hulle uitslaan.”
“Julle mag nie die bruid in die skadu stel nie, hoor,” keer Reinet laggend.
Hulle arms gaan outomaties om mekaar se skouers. “Niks en niemand sal jou glans kan steel met daardie rok en blink oë van jou nie, Nettie. Jy het die jackpot geslaan en ons gun jou dit.”
Anet luister nog lank na haar susters se rustige asemhaling, veg teen die gevoel van eensaamheid wat aan haar bly knaag. Vir die eerste keer in ’n lang, lang tyd wonder sy weer hoe dit sal wees om iemand aan jou sy te hê, iemand wat altyd aan jou kant is, iemand agter wie se rug jy saans kan inkruip. Daardie iemand gaan in elk geval nie ’n Engelse bossiekenner wees nie, daarvan is sy baie seker.

’n Man in my Kerskous – Madelie Human (Uittreksel)

by Romanza
’n Man in my Kerskous – Madelie Human (Uittreksel)

Een

“Berna-kind, maak tog jou hare los en haal daardie uiloogbril van jou gesig af sodat ’n mens jou kan sien. Dis immers vakansie. Ek kan nie verstaan hoekom jy jouself so wegsteek nie. Jy het nie my suster se sletterige gene geërf nie; jy is so kuis as kan kom; jy hoef nie na ’n outydse skooljuffer te lyk om dit te bewys nie.”
Berna se naamgenoot en tante, Bernadette, weier om Tannie genoem te word en leef ’n lewe groter as die werklikheid. Haar vrye gees straal uit elke aspek van haar optrede en voorkoms. Haar hart is so groot soos haar lyf en haar onblusbare positiewe geaardheid maak dat een en almal vir haar lief is. Haar voorliefde vir baie bont klere en bonkige juwele laat haar meer soos ’n sigeuner-fortuinverteller lyk as die hardwerkende akademikus wat sy is. As dit nie vir hierdie uitsonderlike vrou was nie, weet sy nie so mooi nie. Sy het by Bernadette grootgeword terwyl haar eie ma die wêreld vol rondflenter op soek na die volgende man wat moontlik haar “meneer Perfek” mag wees.
Colette is wel die koket waarvoor haar suster haar gereeld uitskel. Elke keer wanneer hulle haar sien, het sy ’n ander man op sleeptou – die een se karakter minder perfek as die ander. Berna weet nie eens wie haar biologiese pa is nie. Gelukkig het Colette net die een kind gehad, en nie haar vele minnaars se gene op nog onskuldige kinders oorgedra nie – anders was hul familie dalk in totale chaos.
“Bernadette, moenie jou oor my bekommer nie. Ek is gelukkig soos ek is. Los my bolla en my bril; dit weer die ongevraagde aandag van allerhande oorlamse mans af.”
“As jy maar een van die oorlamse manne sal toelaat om jou ’n bietjie warm te vry, sal jy dalk bykom in die lewe,” brom Bernadette terwyl sy met die geklingel van vele armbande buk om ’n tuisgemaakte pizza uit die oond te haal vir aandete.
“Bernadette!” Ag, dit sal tog nie help nie; die uitgesproke Bernadette sal nooit verander nie. “H’m … die pizza ruik hemels. Kan ek vir ons wyn skink?”
“Asseblief tog, dalk laat die wyn jou so ’n bietjie ontdooi.” Bernadette sit die pizza op ’n houtbord, sny dit met ’n pizzasnyer en haal vir hulle borde en servette uit.
Berna lag rinkelend. “Fat chance.” Sy is gewoond aan haar tante se gekarring dat sy uit haar dop moet kruip en die lewe meer geniet.
“Ek het gedink . . .” begin Bernadette toe hulle elkeen met ’n glas wyn aan tafel sit.
“O nee, dit kan gevaarlik wees,” terg haar niggie.
Die ouer vrou ignoreer haar tussenwerpsel. “Die instituut skuld my ’n hoop verlof en die universiteit is buitendien nou toe vir die Kersvakansie. Kom ons gaan ’n bietjie see toe. Die strandhuis staan al vir meer as ’n jaar toe met die grendeltyd en alles. Die huis kan doen met vars lug en weer lewe. Ek en jy het dit verdien. Wat dink jy?”
Berna snuif kastig fyntjies die aroma van haar wyn in om haarself kans te gee om die voorstel te oorweeg. “H’m . . . kraakvars en vrugtig.” Moedswillig neem sy eers ’n slukkie en rol dit op haar tong terwyl Bernadette haar oë na bowe wend.
Haar tannie klik haar tong. “Wat dink jy van ’n vakansie by die see – nie van die wyn nie?”
Berna sit haar glas neer en sny ’n happie pizza af. “Dit kan werk as ek heeldag daar op die dek in die son mag lê en lees.” Dit is wat sy in elk geval beplan het vir die hele Desember hier by die huis.
Bernadette gooi haar hande in die lug. “Ag nee! Ek weet nie vir wat ek jou ooit leer lees het nog voor jy skool toe is nie, want jy het sedertdien nog nooit opgehou nie.”
“Lees maak jou nie dronk of vet nie en dit kan jou ook nie swanger maak nie. Books are a girl’s best friends. Skadeloos sou ek sê,” meen Berna, steeds in ’n moedswillige bui.
“Jy kan doen met een of sommer al drie daarvan vir al wat ek omgee. Live a little, girl. Have some romance in your life!” lamenteer Bernadette.
“Sê die vrou wat in dertig jaar nie een date gehad het nie.”
“Ek het my beurt gehad; dis nou jou beurt vir ’n romanse,” sê Bernadette ongeërg.
“Tel die lees van ’n hele sak vol Romanzas as ‘romance’? H’m, die pizza is amazing.” Sy help haarself aan nog ’n stukkie. “Wanneer wil jy see toe ry?” vermy Berna die holruggeryde onderwerp van haar afwesige liefdeslewe. Sy hap ’n stukkie pizza en kou dit smaaklik.
“Sodra ek my dringendste dinge by die instituut môre vroeg afgehandel kan kry. Van mariene biologie het ek nou heeltemal genoeg gehad vir hierdie jaar. Pak sommer jou tasse vanaand nog. Neem genoeg klere saam vir ’n hele ses weke, want ons kom nie huis toe voor ná Nuwejaar nie. En los tog die prim en proper juffroupakkies by die huis. Ons gaan om te ontspan. Bikini’s en sjoebroekies en so aan is al wat nodig is. Sit ’n aandrok of twee ook in; ons gaan die Meeubaaiers wys hoe ’n mens vakansie hou. Daar is glo ’n nuwe seekosrestaurant op Houtbaai waar ons kan dans ook.”
Berna lag. Wanneer Bernadette soos vanaand optree, is sy onkeerbaar. “Oukei, ek sal ná ete gaan pak. Solank ek my sak boeke mag saamneem.” ’n Hele maand by die see klink na net die ding wat sy nodig het ná hierdie rowwe jaar.
“Dis heeltemal hunky-dory, my skattebol, dié sal ek heel eerste inlaai,” sê Bernadette met ’n onheilige glinstering in haar oog wat Berna nie heeltemal vertrou nie.
Wat voer haar dierbare tante in die mou? Sy sal saam met haar see toe gaan, want dit sal lekker wees, maar dit is dit.

In sterre geskryf – Elsa Winckler (Uittreksel)

by Romanza
In sterre geskryf – Elsa Winckler (Uittreksel)

Een

Dankie tog, die hekke is nog oop. Uitasem val Tessa agter in die ry passasiers wat besig is om instapkaartjies te skandeer voor hulle deurstap vliegtuig toe. Agter haar hoor sy ook nog stemme, sy is darem nie heel laaste in die ry nie. Die OR Tambo-lughawe is ook so groot, sy moes hardloop om betyds te wees. Dis Woensdag, drie dae voor Kersfees, en die lughawe is omtrént besig. Vrolike Kersmusiek blêr oor luidsprekers en oral is Kersversierings aangebring.
Tessa verkyk haar so aan die versierings en mense, sy besef eers haar penarie toe die persoon voor haar sy instapkaartjie oorhandig. Haar kaartjie is op haar foon en haar foon is in haar oorgroot handsak wat oor haar skouer hang. Om dit vinnig in die hande te kry is nie so eenvoudig nie. Haar een hand hou haar naweektas vas en in haar ander hand is twee inkopiesakke met klere wat nie ook nog in haar tas of haar handsak kon pas nie. Terwyl sy nader aan die toonbank stap, trek-trek sy die tas en skuif die inkopiesakke oor haar pols sodat haar vingers los is om na haar foon te soek. Sy begin krap in haar handsak. Haar vingers kom met allerhande ander dinge in aanraking, maar nie met haar foon nie. ’n Boek wat Lelanie met ’n groot glimlag in haar sak gedruk het, lipstiffie, haar woonstelsleutels en . . . kant en satyn.
Gister se shopping spree het ook onderklere ingesluit, maar dié klein pakkie het sy amper vergeet. Sy was vanoggend al by die deur toe Lelanie die sakkie op die kombuiskas sien staan en in haar handsak druk. Dit is gelukkig klein genoeg. Maar iewers met die gegrawe op soek na haar foon moes die onderklere uit die sakkie geval het.
Voor haar word die ry vinnig korter en sy het nog nie haar foon nie. Gewoonlik is sy baie georganiseerd, maar sy het hopeloos verslaap en Lelanie het net alles wat rondgelê het in die kamer in haar handsak gepak terwyl Tessa teen die spoed van lig aantrek.
Ai tog, die persoon voor haar in die ry is klaar en sy het nog nie haar foon nie. Die passasier agter haar se tas kap ongeduldig teen haar kuit. Iemand het met die verkeerde voet uit die bed geklim.
“Um . . . jammer, ek soek na my foon,” beduie sy vir die grondwaardin. Sy sit haar tas en die inkopiesakke neer en haal haar handsak van haar skouer af sodat sy behoorlik kan soek.
Agter haar brom iemand, ooglopend baie ongelukkig oor die oponthoud. Uiteindelik vou haar hand om haar foon en met ’n groot glimlag haal sy dit uit en maak dit oop sodat die kode geskandeer kan word.
“Uit-flippen-uiteindelik.” Dié keer is die gebrom agter haar hard genoeg sodat sy dit kan hoor.
Sy neem haar foon, tel haar tas weer op en gee ’n breë glimlag oor haar skouer vir die grompot agter haar.
Blouselblou oë, kort bruin hare, breë skouers, stoppelbaard. ’n Moerige uitdrukking op sy gesig. Sy registreer alles binne sekondes.
“Jy hou die ry op,” byt hy die woorde uit.
Met groot inspanning kners Tessa op haar tande en stap vinnig agter die ander passasiers aan. Soos gewoonlik glimlag sy gou weer. Sy kon nog nooit lank kwaad bly nie.
Foeitog, die stomme man het miskien net ’n drukkie nodig. Wie weet, dalk was sy koffie vanoggend flou of het hy die liefde van sy lewe verloor. Of straks voel hy net eenvoudig nie lekker nie. Moontlik het hy ook mommy issues soos die meeste van die mans met wie sy te doen kry. Daar is altyd ’n rede hoekom iemand so knorrig is.
’n Vriendelike vlugkelnerin by die ingang van die vliegtuig laat haar sommer beter voel. Soek-soek na haar sitplek, stap sy in die paadjie af. Die vliegtuig is al klaar baie vol. Sy kyk weer op haar foon om seker te maak van haar sitplek. Dis in die heel agterste ry teen die venster.
Dit is wat gebeur as jy jou instapkaartjie te laat bevestig. Gelukkig is die vlug George toe net sowat twee uur lank – hoe erg kan dit nou wees? En hopelik het haar broers haar boodskap gekry en sal een van hulle op die lughawe wees om haar te kom haal. Dan is dit son, see en saffier tot ver anderkant Nuwejaar. Vir die eerste keer in twee jaar sal al drie haar broers ook vir Kersfees by hulle strandhuis op Buffelsbaai wees; sy is al so opgewonde.
Dis net drie slapies voor Kersfees en haar hart begin sommer sing. Vandat sy kan onthou, is sy mal oor Kersfees. Haar ma gaan voluit. Op die eerste Desember word hulle hele huis op die plaas buite Durbanville omtower in ’n Kersfeeswonderland. Klokkies en glasballe en linte en strikke en Kersvadermannetjies en elke denkbare en ondenkbare versiering word op elke moontlike oppervlak uitgestal.
Kersmusiek weergalm van vroeg tot laat deur die huis. Sy is mal oor al die ou liedjies, die nuwes, dié oor sneeu en sneeuvlokkies, oor takbokke met rooi neuse, selfs oor die klein tromspelertjie, ’n deuntjie wat haar broers nie kan verdra nie. En daar word gebak en gebrou. Die koekieblikke is weke voor die tyd vol van almal se gunsteling-kleinkoekies, die gerookte varkboud word sorgvuldig gaargemaak en gevries, die skaapboud uitgesoek, en pakke en pakke vleis vir braai word netjies gevries vir die kuier op Buffelsbaai.
Sommer die eerste dag wat hulle op Buffelsbaai aankom, gaan soek haar pa en broers ’n Kersboom, en so met die geur van dennenaalde in die lug, versier almal wat die vakansie daar is, die Kersboom in hulle strandhuis.
Kersfees beteken vir haar lang, sorgvrye dae onder die Afrikason, lang geselse om die tafel, baie lag en luilekker dae op die strand. Sy kan nie wag om weer by haar mense te wees nie.
Die passasier voor haar in die gangetjie gaan sit en Tessa beweeg vinnig verder tot by die laaste ry. Net twee stoele, sien sy terwyl sy haar handsak op die sitplek teen die paadjie sit. Dalk is sy gelukkig en kom niemand langs haar sit nie. Die bagasierak bo hulle koppe is reeds oop en sy lig haar tas op om dit in te druk. Omdat sy kort is, is dit altyd ’n uitdaging, maar sy weet al wat werk. Sy staan op haar tone, lig die tas en spring, maar voor sy die tas in die rak kan inskiet soos wat sy gewoonlik doen, verskyn ’n arm voor haar en vat haar tas by haar.
“Van al die onnosel dinge, en dit lyk my jy spesialiseer daarin . . .”
Dis weer Grompie. Duidelik hoogs geïrriteerd met haar, druk die groot man haar tas hardhandig in die bagasierak.
Sy tel die inkopiesakke op, dit kan sy self inskiet, maar met sy kake stewig opmekaar, vat hy dit ook by haar en sit dit bokant haar tas in.
“Dankie.”
“Sit jy hier?” vra hy kortaf en beduie na die ry waar haar sitplek is.
Sy antwoord hom nie, skuif net in en gaan sit op haar plek. Oomblikke later sak sy lang, lenige lyf langs haar neer. Net betyds sluk sy ’n kreun in. Seriously? Dis ’n yslike vliegtuig, hy kan enige ander plek sit, hoekom beland die knorrige vent juis reg langs haar?
Binne millisekondes vul ’n subtiele muskusgeur die klein ruimte agter in die vliegtuig en sy sukkel om asem te haal. Sjoe, dis darem nou skielik baie warm. Sy steek haar hand uit en draai die luggat bokant haar oop. Heerlike koel lug spoel oor haar. Dis beter. Sodra die vliegtuig opstyg, moet sy by die badkamer uitkom. Dit is gelukkig net skuins agter hulle.

Die Kersfeeslysie – Dina Botha (Uittreksel)

by Romanza
Die Kersfeeslysie – Dina Botha (Uittreksel)

Een

Dit is die regte adres. Die naam van die besigheid staan in netjiese goue letters op ’n bordjie geskryf en hang aan die ysterhekkie. Rent a nanny. Elani Davis snork liggies deur haar neus om haar misnoeë met die plek duidelik te maak.
“Die eienaar beter hier wees, Daphne, want vandag vertel ek haar hoe pateties haar dienslewering is.”
Daphne kyk haar net met nuuskierige groot, blou oë aan.
“Het jy niks daarop te sê nie? Seker nie. ’n Veertien maande oue baba het mos nie ’n probleem van ’n dag oud nie. Net solank jy melk het en jou boude droog is, is alles hunky-dory. Ek wens ek was so gelukkig soos jy.”
Haar verwyte rol van die dogtertjie se skouers soos water van ’n eend se rug af en sy steek haar hande na Elani uit. Sy lig Daphne uit haar karstoeltjie op die agterste sitplek. Sy druk die motordeur met haar knie toe, maar dit slaan teen haar Louis Vuitton-handsak vas. Sy trek haar asem geskok in en hoop sy het nie die leer beskadig nie. Toe kreun sy gefrustreerd. Dit sou nie gebeur het as Daphne ’n oppasser by die huis gehad het nie. Sy sou haar ook nie nou in hierdie posisie bevind het nie.
Sy skuif Daphne oor na haar linkerheup. Sy swaai haar handsak oor na die ander skouer en het meer beheer oor haar bewegings.
Die hekkie kraak terwyl sy dit oopstoot. Die paadjie na die voordeur is ongelyk geplavei en haar spykerhak steek tussen twee steentjies vas. Met die baba in haar arms kan sy nie juis vinnig loop nie en voordat sy kan struikel, steek sy vas. Sy wurm haar hak versigtig los en hoop nie die skoen is onherstelbaar beskadig nie. Sy weet nie of sy ooit weer so ’n paar Jimmy Choo’s sal kan bekostig nie. Aan die ander kant moes sy dalk nie haar peperduur handsak en skoene op ’n uitstappie na Rent a nanny toe geneem het nie. Elani kyk rond. Die tuin om die huis lyk maar verwaarloos. Praat van ’n misleidende advertensie! Die plek is glad nie die hoogs gespesialiseerde besigheid wat op Facebook geadverteer word nie.
“As jy my vra, Daphne, is die plek niks anders as ’n . . . backyard nanny nesplek nie,” mompel sy onderlangs. Sy rol haar oë, maar dit is vir haarself. Sy haat dit as die snobis in haar so maklik uitklim. Sy probeer hard om te verander.
“Jammer, Daphne, jy het niks gehoor nie, hoor jy my? Die tuin is lieflik. Dit lyk soos ’n park.”
Dit is die ander ding waaraan sy werk: haar sarkasme. Maar nou is nie die tyd om haar selfhelpgereedskap uit te haal nie. Daar is ’n rede hoekom sy voor Rent a nanny se deur staan en dit is ’n goeie een.
Langs die voordeur is ’n klokkie wat sy lank en hard druk. Iewers agter die deur speel ’n verspotte deuntjie. Toe dit ophou speel, druk sy dit weer. En weer. Net toe sy begin dink niemand gaan oopmaak nie, draai die handvatsel.
Voor die deur egter oopgaan, begin ’n omgekrapte stem agter die deur raas: “Dis nie nodig om die klokkie so lank te druk nie, Ivan. Ek het jou die eerste keer gehoor. O, jammer, wie is jy?”
Die man voor haar is langer as die gemiddelde een en sy moet noodgedwonge opkyk. Sy aantreklike gesig laat haar skoon vergeet wat hy gevra het. Blou oë tussen digte swart wimpers kyk haar nuuskierig aan. Sy mond wat so omgekrap gelyk het, ontspan en aantreklike kepies vorm toe hy stadig glimlag. Die kepies langs sy mond loop al die pad na sy oë. Hulle verander net in sagter lagplooitjies.
“Hallo, het jy gehoor wat ek vra? Wie is jy? Kan ek dalk help?”
Hy gee haar twee keuses, maar sy gaan nie een antwoord nie. Die heeltemal té aantreklike man het heel waarskynlik sy kêrel verwag en nie ’n klant nie.
“Ek is ’n omgekrapte kliënt, en ek wil asseblief vir Marion Pelzer spreek. Is sy op kantoor?” Dit is al wat die man behoort te weet. Boonop word Daphne by die oomblik swaarder. “Wel, is sy hier of is sy nie?” vra sy toe dit skynbaar haar beurt is om hom sprakeloos te laat.
“Marion is hier, maar ek weet nie of ek jou sommer kan inlaat nie. Jy klink baie aggressief en . . . dra jy dalk ’n wapen aan jou?”
Sy is nie seker of die man net probeer snaaks wees en of hy ernstig is nie.
“Waar gaan ek ’n . . . ’n AK47 wegsteek? Onder die baba in my arms?”
“Ek het meer gedink in die lyn van ’n mes in jou handsak of in jou . . . Toe maar, ek dink nie jy het ’n mes nie. Kom asseblief binne.”
Soos met sommige sakeondernemings wat van die huis af bedryf word, het die ontvangsarea nie veel persoonlikheid nie. Daar is net twee stoele en ’n koffietafel in die voorportaal geplaas. Op die tafeltjie lê ’n paar tydskrifte en sy is oortuig dat dit horingoud is. Niks aan die plek voorspel klas of styl nie.
Daphne sien iets wat haar aandag trek en wil neergesit word, maar sy hou haar stywer vas. Wie weet wat alles op die ou matte rondkruip.
Hy sien haar ongemak en beduie na die aangrensende deur. “Stap asseblief deur.”
Sy wag dat hy sê Marion sal nou by haar wees, maar hy doen dit nie. Daphne stoei net meer en sy het nie ’n ander keuse as om dieper die vertrek in te loop nie.
“Sit, asseblief.”
“Ek staan sommer.”
Hulle kyk mekaar oor die lessenaar aan en sy wonder oor die ou voor haar se IK. “Hoe lank moet ek so staan en wag? Moet jy nie vir Marion gaan roep nie?”
“O, jammer, ek het nog nie gesê nie: Ek is Marion.”
Hy glimlag weer en dié keer is hy vir seker geamuseerd.
“My ma wou vreeslik graag ’n dogtertjie gehad het en toe kry sy my. Wel, die naam was klaar gekies en ek het toe sommer Marion geword.”
Dit betrap haar effens onkant dat sy met ’n man en nie met ’n vrou moet baklei nie. “Ek wil net seker maak: Jy is dus die eienaar van die besigheid?”
“Dis reg. Jy kan met my praat.”
“H’m, wel . . . ek wil asseblief my geld terughê – al drie maande s’n. Jul diens is absoluut pateties, en boonop is jul advertensie misleidend. Ek is seker dis teen die wet om voor te gee julle is ’n dienslewering-besigheid terwyl julle geen diens lewer nie.”
Sy wag dat haar kil woorde die glimlag van sy aantreklike gesig afvee, maar die lagplooitjies verdiep eerder.
“Sê my eers: Praat ek nou met die nanny of met ’n mamma?”
Elani frons. Sy het geen idee hoekom hy dit wil weet nie.
“Hoekom vra jy?’
“Jy lyk hopeloos te jonk om die mamma te wees. Jy moet dus die nanny wees. Is jy afgedank? Aan die ander kant sal ek ook hoogs ontevrede met ’n nanny wees wat op sulke hoë skoene by my huis opdaag en na my kind wil kyk. Ek sou jou waarskynlik ook in die pad gesteek het.”
Sy is jammer, maar sy vind niks snaaks in dié situasie nie. Die mense verhuur nie net onbekwame mense uit nie; hul bestuur self is ’n bietjie onstabiel.
“Daphne, sit stil,” raas sy outomaties toe Daphne met haar gestoei amper uit haar arms val. Sy kan nie behoorlik dink as die baba so aangaan nie.
Marion loop om die lessenaar en steek sy arms uit. “Ek sal haar vashou, dan sit jy.”
“Nee, Daphne gaan nie na vreemdelinge toe nie.” Dit is duidelik net haar siening, want haar dogtertjie val in Marion se arms. Haar handjie reik dadelik na sy donker krullerige hare wat net-net aan sy kraag raak. Hy trek nie sy kop weg nie, maar glimlag net.
“Hallo, Daphne-pop,” sê hy vriendelik. Hy kyk oor haar kop na Elani. “Kom ons begin eerder voor: Ek is Marion Pelzer, en jy is?”
“Ek is mevrou Davis,” sê sy en laat aspris haar naam weg.
“Wil jy nie maar sit sodat ons rustig kan gesels nie?”
Die hele situasie hét ’n bietjie verspot geraak.
Sy sit terwyl hy oorkant haar plaasneem. Daphne reik dadelik na die notaboek op die tafel, maar hy skuif dit bloot eenkant toe.
“Vertel my waaroor jy so verskriklik vies is.”
“O, ek doen dit maar alte graag. Ek het in drie maande drie van jou kinderoppassers gehad, en ek het boonop ten duurste vir hul dienste betaal. Elke keer het jy my verseker dat die meisie goed opgelei is en . . . nee, wag, ek het met ’n dame gepraat. Nie met ’n man nie. Waar kom ek dan aan die naam Marion?” Sy het haarself nou erg verwar, en sy probeer eers haar gedagtes uitpluis. “O ja, nou onthou ek: Die laaste meisie het my ’n visitekaartjie gegee met jou naam op.”
“Dit was ’n maklike fout om te maak – om te dink dat Marion ’n vrou is.”
“Of jy nou ’n vrou is of nie verander niks aan die situasie nie. Julle het sonder enige gewetenswroeging my geld geneem en ek verwag dat ek terugbetaal word.”
“Dit kan ek nie doen nie. Jy moes drie maande gelede ’n kontrak geteken het waar ons, dis nou Rent a nanny, van die soort ding vrygespreek word. Ek neem aan jy het nie die fynskrif gelees nie?”
“Nee, ek het nie. Wie lees in elk geval ooit die fynskrif? Dis net skelms wat sulke goed in piepklein lettertjies probeer wegsteek.”
Sy het gedink hy sal hom dié keer vir haar vererg, maar die man verloor blykbaar nie beheer oor sy emosies nie. Hy glimlag net en dit is uiters frustrerend.
Hulle albei hoor die voordeurklokkie lui en Marion staan dadelik op. “Verskoon my, asseblief. Dis seker Ivan, my ontvangsklerk. Hy het skoonmaakgoed gaan koop.”
Elani boog haar wenkbroue verras, maar dit is vir haarself. Hy het reeds met haar baba in sy arms by die deur uitgeloop. Sy sit terug in haar stoel. Die ou plekkie het sowaar ’n werkgewer en ’n ontvangsklerk. As hulle huishoudelike skoonmaakmiddels benodig, sal daar ook ’n skoonmaker wees, wat beteken ’n hele paar mense moet salarisse ontvang. Natuurlik sal hulle nie hul kliënte se geld wil terugbetaal nie. Toegegee, sy maak dalk nou net haar eie afleidings, maar dit is hoe dit voorkom.
“Ivan, ons het ’n gas. Bring asseblief vir ons ’n pot tee en as daar nog is, ’n paar koekies.”
“Ek maak so, Marion.”
Ivan se stem klink jonk, maar glad nie verfynd nie. Dalk is Ivan nie Marion se kêrel nie, maar werk hy inderdaad net daar. Sy sug heimlik. Daar gaan sy al weer met haar afleidings!
“Ek sal netnou na ons rekords gaan kyk, maar vertel my asseblief van jou drie oppassers. Wat was fout met hulle?”
“Laat ek dink: baie. Vir ’n begin was Heleen liewer vir haar oorfone as vir haar werk. Daphne kon bedags haar stembande luidkeels oefen terwyl Heleen lekker snoesig in haar eie wêreldjie musiek geluister het. Ek moes ten minste een keer per dag vir haar sê om haar oorfone af te haal.”
“En die tweede een?”
“Pam kon alles doen – dit moet ek toegee – maar sy het nie vuil doeke geruil nie. Dit maak haar kwansuis naar. Sy het my elke keer in my studeerkamer kom roep om ’n doek te vervang. Dit was uiters steurend. Ek kan nie alles in ’n oogwenk los net om ’n doek te ruil nie. Dis hoekom ek háár betaal om dit te doen. Toe Daphne die eerste keer met brandboude sit, het ek Pam gevra om te gaan en het ek vir ’n ander oppasser gevra. Terloops, wie was die vrou met wie ek telkemale telefonies gepraat het?”
“Dit sou met Rita Kotze, die vorige eienaar gewees het.”
“Jy het dus die besigheid by haar oorgeneem?”
“Dis reg, omtrent ’n maand gelede. Ons het toe na dié perseel verhuis.”
“H’m, dit verklaar seker baie, maar dit beteken nie noodwendig dat die nuwe bestuur ’n beter diens gaan lewer nie.”
Weer eens rol haar subtiele sarkasme van sy rug af. “Wat was nommer drie se probleem?”
“My probleem was meer met haar kêrel as met haar. Suzelle was die enigste een wat voltyds by my ingewoon het. Ek het gedink dit sal sake vir my vergemaklik, maar dit het nie. Haar kêrel was tydig en ontydig op my sitkamerbank, in my yskas of op my internet. Dit was so goed of ek het twee huismaats gehad. Toe ek haar daaroor aanspreek, het sy gesê ek moet kies: dis sy én die boyfriend of niks. Nou ja, glo my dit was nie ’n moeilike keuse om te maak nie. Ek het haar en die kêrel gevra om te gaan.” Sy pen Marion met ’n kil blik in sy stoel vas. “Kyk, ek kan jou seker nie kwalik neem oor die eerste twee meisies nie, maar die derde een het jou visitekaartjie by haar gehad. Dit maak haar dus jou probleem.”
“Jy is seker reg. Ek sal haar gedrag moet aanspreek. A, hier is ons tee.”
Ivan lyk baie jonk – asof hy pas van die skoolbanke af kom. Hy skink vir hulle tee voordat hy sê: “As jy my soek, ek werk hier langsaan aan my taak.”
“Ivan doen ’n online kursus,” verduidelik Marion al het sy nie uitgevra nie.
Elani staan op en loop om die lessenaar. Dit lyk of Daphne ’n oomblik huiwer, maar toe steek sy haar handjies na Elani uit.
“Gee gerus vir haar ’n koekie.”
“Daphne eet nie koekies nie.”
“Dis vreemd, ek dog alle kinders hou van koekies.”
“Sy het by die huis haar eie koekies wat nie suiker bevat nie,” sê sy effens kortaf.
“Koekies wat nie suiker bevat nie? Hoe werk dit? Dit kan onmoontlik lekker wees.”
Elani roer haar skouers. Sy hoor ’n verskuilde verwyt, en sy hou nie daarvan nie. Sy is ook nie van plan om haar koskeuses vir Daphne met ’n wildvreemde man te bespreek nie. Sonder om aan haar tee te raak sê sy: “Ons moet gaan.”
“Wag, ek dog ons gaan oor ’n plaasvervanger vir Suzelle praat.”
Haar mond val byna oop. “Ek glo nie wat ek hoor nie. Jy wil sowaar ’n vierde meisie aan my afsmeer! Dit nadat ek jou pas vertel het hoe onopgelei hulle vir die taak was. Die enigste rede hoekom ek persoonlik hiernatoe gekom het, was om my registrasie- en maandelikse werwingsfooi terug te kry – wat blykbaar nie gaan gebeur nie. Om oor die diens en kwaliteit van die oppassers te kla is duidelik ook ’n mors van asem en tyd. Sê my dus: Hoekom sal ek vir ’n vierde keer iets probeer wat duidelik nie werk nie?”
Amuseer haar tirade die man of wat? Dit het pas gelyk of hy sukkel om sy lag weg te steek. Haar bloeddruk styg met ’n graad of twee. Sy swaai haar handsak oor haar skouer en tel haar motorsleutels op. Sy wil sommer net uitmarsjeer, maar besluit dan daarteen. “Kan ek jou ’n bietjie advies gee, van een sakepersoon aan ’n ander?”
“Asseblief, lig my in.”
“Jy moet jou besigheid beter leer ken. Dis duidelik dat jy geen idee het wat iemand van ’n kinderoppasser verwag nie. Die feit dat jy boonop ’n man is en iets aan mense verkoop wat jy glad nie ken nie, gaan sake in die toekoms net meer kompliseer.”
“Wat presies bedoel jy met die feit dat ek ’n man is? Kan ’n man nie ’n kinderoppasser-agentskap bestuur nie? Is dit wat jy impliseer?”
Vir die eerste keer voel dit of sy deur sy gemaklike pantser van onverskilligheid gedring het, en dit is lekker. “Wanneer dit by kinders kom, verstaan vroue beter wat ander vroue nodig het. Dis al wat ek gaan sê. Nou moet jy my verskoon, meneer Pelzer. ’n Lekker dag verder vir jou.”
Marion staan op, en sy sê vinnig: “Ons ken die pad deur toe.”
Sy loer werktuiglik by die ander deur in wat ook in die voorportaal uitloop. Ivan sit voor ’n rekenaar, en die tafel is besaai met papiere en handboeke. Hy het nie gejok nie; hy is besig met ’n taak of ’n ding.
“Wat ’n vermorsing van kosbare tyd om hiernatoe te kom, Daphne. Ons moes van beter geweet het,” gesels sy met die kleintjie terwyl sy haar in haar stoeltjie vasmaak. Tevrede dat die dogtertjie veilig is, skuif sy agter die stuur in. Sy werp ’n laaste blik in die rigting van die huis. Die voordeur is toe, nes sy dit agter haar gelaat het.

Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

by Romanza
Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

Een

“’n Strawberry daiquiri, asseblief,” sug Sonja ’n bestelling uit voor sy kreunend by die kroegtoonbank gaan sit en haar moeë voete deur die bandjies van die hoëhaksandale probeer vryf. Dit is nou wraggies nie speletjies om die hoofstrooimeisie se hoofstrooimeisie te wees nie, mor sy in haar enigheid terwyl sy vlugtig wonder hoeveel strooimeisierokke al in haar kas hang.
Hierdie troukoors onder haar vriendekring, kollegas en familie het alles begin toe Christelle en Joshua afgehaak het. Almal was heel gelukkig en tevrede met hul status tot dié tweetjies vyf jaar gelede die knoop deurgehaak het. Nou het omtrent almal al so op ’n streep getrou behalwe sy, natuurlik. Haar sprokiestroue gaan duidelik net dit bly: ’n sprokie.
Daar is darem een voordeel wat sy hieruit trek, veral vir iemand wat soos sy ’n baie voorspelbare bestaan voer – sy het nou al groot dele van Suid-Afrika gesien as gevolg van die trouvenues wat oor die hele land versprei was. Finansieel tap dit tog ’n mens se spaargeld; hopelik eindig dit sommer ook nou hier by Nicola se troue. Die hele malligheid het by die Steyns begin – dit maak dus net sin dat dit by hulle moet eindig ook!
“Bride or groom?” word die gewone aanknopingsvraag gevra deur ’n baie aantreklike blonde kroegman.
“Bruid,” antwoord sy en voel sleg dat sy so kortaf klink en brei dan sommer onnodig ’n rapsie verder uit om op te maak vir haar onvriendelikheid: “Eintlik is ek hier vir die hoofstrooimeisie. Die tweelingdogtertjies is skaars drie maande oud. So, ek moet vir haar instaan by die bruid as sy hulle moet versorg. Dankie,” glimlag sy dankbaar toe haar pienk drankie voor haar neergesit word en vat ’n lang, dorstige teug. “H’m, perfek!”
“Die plesier is myne,” skok ’n swaar aksent haar oë oop wat sy met genoegdoening toegemaak het terwyl die soet vloeistof koud in haar keel afgly. “Ethan Brooks,” stel die man homself bekend, en sy sluk amper haar tong saam met ’n sug in toe sy glimlag twee perfekte kuiltjies vertoon.
“Sonja Fourie,” erken sy die groet en skud sy hand.
“I get that a lot,” grinnik hy en verduidelik toe sy nie reageer nie: “Die surprise oor ek Afrikaans praat.”
“Dit moet jou aksent wees,” spot sy met ’n glimlag.
“H’m, ek het gewonder wat my weggee,” terg hy terug met mosgroen oë wat ondeund vonkel.
“Jy is nie ’n gebore Suid-Afrikaner nie, is jy?” vra sy belangstellend en hy beloon haar weer met ’n glimlag vol kuiltjies wat haar uitasem na haar strawberry daiquiri laat gryp vir versterking.
“Wat laat jou so dink?” vra hy met pretduiweltjies wat nou openlik in sy oë dans.
“Jou manier van praat: Dit klink voller en meer geaksentueerd as die gewone Suid-Afrikaanse Engelssprekendes,” probeer sy hom opsom.
“British,” erken hy met ’n breë glimlag terwyl hy terugstaan en ’n paar glase begin droogvryf.
“British soos in Brittanje?” vis sy nuuskierig verder uit.
“Soos in King and Queen of England British, ja,” bevestig hy met ’n uitspattige buiging wat ’n giggel by haar keel laat uitborrel.
“En wat het jou Suid-Afrika toe gelok? Moet net nie vir my sê die groot vyf of die weer nie,” lag sy openlik geïnteresseerd vir die man voor haar.
“Beslis die leeus wat in die strate rondloop,” spot hy gemaklik met die wanindruk wat sommige buitelanders nou nog van Suid-Afrika het.
“Sonja!” roep iemand haar en sy wens vir ’n oomblik sy kan maak of sy dit nie gehoor het nie, so lekker gesels sy met hierdie aantreklike vreemdeling.
“Haai, Joshua,” groet sy outomaties toe hy by hulle aansluit.
“Christelle wil net weet of jy asseblief my suster oor so tien minute kan gaan help uittrek; sy is op pad om die tweeling te voed en Stephan wil aanstaltes maak om lughawe toe te ry.”
“Geen probleem nie,” antwoord sy meer opgewek as wat sy voel en begin vinniger aan haar drankie teug om klaar te kry.
“Dankie,” sê hy voor hy na die kroegman toe draai. “Het jy ’n droë wit per glas beskikbaar en dan ook ’n still water, asseblief?”
“Ouerskap doen jou goed,” glimlag sy vir Joshua terwyl sy nog so onopsigtelik moontlik die kroegman in die oog probeer hou. “Ek kan amper nie glo dit het alles begin by ’n baie buitengewone projek waarby ek nog betrokke was nie.”
“Ek vat elke dag maar nog soos dit kom; Christelle is die eintlike Superhero – sonder haar weet ek nie wat ek sou gemaak het nie. En dan het Walter en Bella ons seker ook so ietwat voorberei,” erken hy met ’n grinnik en verander die onderwerp: “Chris vertel my jy is op soek na ’n nuwe pos?”
“H’m,” begin sy en maak eers haar drankie klaar voor sy antwoord: “My beheerliggaampos se kontrak het reeds einde verlede jaar geëindig. Ongelukkig kon hulle my nie heraanstel vir nog ’n jaar nie, maar ek kon intussen vir ’n vriendin instaan wat met kraamverlof was. So, ja, ek is soos ek hier sit werkloos.”
“Hier is ’n pos oop by die plaasskool as jy belang stel,” tree Ethan weer tot die gesprek toe, en net sy glimlag wil haar sommer reeds vir die pos laat aansoek doen.
“Dis dalk ’n idee!” klink Joshua opgewonde. “Veral oor jy nou so onseker is oor wat jy wil doen. ’n Hele nuwe uitdaging in ’n heeltemal ander provinsie.”
“Natuurlik weet jy van my identiteitskrisis ook. Ek vergeet soms my beste vriendin is getroud met die liefde van haar lewe en deel alles met hom,” sug sy gemaak beswaard, wat Joshua laat lag. “Maar dis nie so eenvoudig nie. Ek sal tog graag meer wil hoor oor die plaasskool, maar die bruid het my nou nodig,” wend sy haar tot Ethan.
“Gaan,” verseker hy haar met ’n verlammende glimlag. “Ek maak solank nog ’n daiquiri; ek het nêrens anders om te wees nie.”
“Gaaf, dankie.”
“Sien jou dan later!” groet hy met ’n knipoog wat haar hart ’n opgewonde skop laat gee.
Sonja, wat makeer jou dat jy so begaan oor ’n vreemdeling se aandag raak? Dalk druk die fyn San Brett die toevoer van genoegsame suurstof af wat na haar brein toe moet gaan waar haar gesonde verstand sit.
Sy was nou al by meer as genoeg troues om te weet enige sogenaamde konneksie met ’n man gaan nooit rêrig verder as die trounaweek nie. Met al die romanse en liefde in die lug word hulle maklike teikens vir ’n vinnige blitsromanse want mansmense weet vroue is op hul weerloosste by ’n troue en vat deeglik hul kans daarmee. Wel, sy het nuus vir meneer ek-is-vrek-sexy-in-’n-pak-en-met-dimpels; sy val nie meer vir daardie set nie!
“Ek is hier om te help,” antwoord sy outomaties op Nicola se vraag aan Christelle of iemand haar sal kan help met haar rok se magdom knopies nes sy ingestap kom.
“Sons, jy weet nie hoe baie waardeer ek al jou hulp vandag nie,” glimlag Christelle stralend terwyl sy die fyn haartjies van die baba se koppie afvee wat op haar bors rus.
“Sonja tot die redding,” grinnik Nicola en wikkel haar skouers soos die knopies een vir een begin losspring onder haar vingers.
“Hierdie rok is seker die heel mooiste ontwerp ooit, Nicola. Dis presies hoe ek nog altyd gedroom het my rok eendag moet lyk. Jy is geniaal, weet jy?” prys Sonja eerbiedig.
“Hou jy regtig so baie van my trourok?” vra Nicola eerlik verbaas.
“Ek sal my voortande saam met my linker- en regterkleintoontjie gee vir so ’n rok,” adem sy steeds in vervoering. “Dalk nog my pinkie ook, maar dan weet ek nie hoe ek my klas tot tien gaan leer optel en aftrek sonder ’n konsternasie nie.”
“Nou maar goed,” lag Nicola. “Dan is die rok joune.”
“Wag. Wat? Ek bedoel: ekskuus?” skok sy tot stilstand.
“Die rok is joune,” glimlag Nicola stralend terwyl sy uit die lae voue klim.
“Jy is nie ernstig nie,” verloor sy amper haar stem.
“Ek is doodernstig. Ek het twee identiese rokke laat maak. Seker maar ’n gewoonte wat ek in die industrie geleer het om altyd ’n backup te hê. So, die een,” wys Nicola na die rok wat nou soos ’n meringue op die vloer pof, “gaan opgepak en droogskoongemaak word om vir my gebêre te word, en daai een agter die deur is nou joune. Gratis en verniet.”
“Sjoe, Nicola, dis ’n uiterste groot voorreg, maar genugtig: Dis ’n astronomiese geskenk om net so uit te deel!”
“Jy verdien dit; jy het hard gewerk om alles perfek uit te voer. Alles het foutloos verloop as gevolg van jou,” verseker Nicola haar.
“Ek kan jou belowe ek het regtig geen betaling nodig nie; ek het dit uit die liefde van my hart gedoen vir jou en Christelle.’
“Sons, sê net dankie, man!” raas Christelle bewoë met haar.
“Verskriklik baie dankie,” fluister sy ook nou met trane in haar oë.
“Daar is net een voorwaarde,” sê Nicola gemaak ernstig. “Ek is die enigste een wat verstellings aan die rok kan en mag maak.”
“Natuurlik,” stem sy nog in ’n dwaal in.
“Ek is langer as jy en natuurlik platter,” grinnik Nicola terwyl sy oor haar borsmaat streel. “Maar ek kan sommer sien hoe jou rondings die rok juis tot sy volle reg sal laat kom. Wag, laat ek ophou klets. My man wag vir my. Kan julle glo? My man!”
“Wat het so pas hier gebeur?” vra sy vir Christelle toe Nicola soos ’n warrelwind by die kamer uitstorm.
“Jy het so pas ’n one-of-a-kind ontwerperstrourok verniet gekry,” antwoord haar vriendin reëlmatig terwyl sy die baba in haar arms verskuif om die volgende enetjie te begin voed.
“So, ek het my nie verbeel nie,” mymer sy droomverlore terwyl sy na die rok agter die deur stap en die ritssluiter ooptrek. “Hierdie rok kos seker so drie maande se salaris, weet jy? Nee, seker ses, as ’n mens in ag neem hoe gewild haar ontwerpe begin raak!”
“Jip, nou moet jy nog net ’n man kry,” spot Christelle openlik met haar.
“Ag wat wou, ek en Marcelle het besluit as ons nog nie teen veertig ons eie lewensmaats het nie, dan trou ons sommer met mekaar.”
“Dit sal die dag wees. Hierdie trourok is die begin van groot dinge vir jou, juffrou Sonja Fourie. Noem dit jou lucky charm. Jy gaan die liefde van jou lewe ontmoet, en hy gaan jou voete so finaal onder jou uitslaan, jy gaan nie eers omgee as hy sy taal mix nie.”
“Ag, jy is nou sommer laf,” probeer sy Christelle se entoesiasme so ’n bietjie stuit.
“Ek sê jou vandag, my liewe Sons, voor hierdie tweeling begin loop, beplan ons jou troue in daai skepping van ’n droomrok!”

’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

by Romanza
’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

Een

Net ná die bordjie wat aankondig dat Soutstrand nog tien kilometer ver is, trek Carla van die pad af. Sy kan nie te lank stop nie, haar ouers wag seker al vir haar oproep om te sê sy is veilig by haar bestemming, maar sy het vars lug nodig. ’n Oomblik om asem te skep en ’n hernude houvas te kry op die moed wat haar tot hier gebring het. Sy klim uit en asem die skoon seelug in. Die wind ruk dadelik aan die blonde krulle wat uit haar poniestert losgekom het en sy druk dit vinnig agter haar oor in.
Sy hoor die stem asof die man wat dit so gereeld gesê het, agter haar staan: “Reguit hare pas jou baie beter. Dit is meer gesofistikeerd. Die krulle laat jou soos ’n kind lyk.”
Vir ’n oomblik knaag die onsekerheid weer aan haar binneste. Sy moes dalk weer gegaan het vir ’n Brasiliaanse uitblaas voor sy uit Pretoria weg is, maar daar was nie juis tyd nie.
Carla blaas die asem wat sy in haar longe gevange gehou het stadig uit. Sy moet Ernst se stem uitdoof as sy enigsins ’n sukses van die pad vorentoe wil maak. Sy is in elk geval nie meer ’n kind nie. Inteendeel, sy is vyf en dertig. Vyf en dertig, geskei, en stoksielalleen. Voeg heeltemal gek ook by daardie lys, want sy het ’n praktyk op Wie-weet-waar gekoop om kamtig oor te begin. Uitgeblaasde hare gaan niks daaraan verander nie.
Sy vou die truitjie wat sy aanhet stywer om haar.
Noudat sy hier staan en kyk hoe die vroeë oggendson diamantjies oor die water stoot, kan sy erken dat dit deels is om vir Ernst ’n punt te bewys dat sy hier is. Sy het die kans om vir hom te wys sy kan opstaan en aangaan sonder hom, met albei hande aangegryp. Hy was altyd so seker sy kan nie ’n sukses van haar eie praktyk maak nie en dat sy na haar ouers sou draai vir hulp die oomblik as dinge moeilik raak. En dit is daardie gedagte wat maak dat sy tien kilometer buite die dorp staan en veg teen die twyfel.
Sê nou hy is reg? Sê nou sy het nie wat dit verg om haar eie praktyk op die been te bring en dan nog ’n kind ook groot te maak nie?
Carla skud haar kop. Daar is net een manier om uit te vind of sy dit sal kan doen, en wie nie waag nie, wen nie. Ten minste het dokter Ernst Malan haar finansieel ruim vergoed vir die huwelikshel waardeur hy haar gesit het en kan sy bekostig om te probeer. Een troos is, as hierdie mal plan van haar nie werk nie, is dit Ernst se geld wat sy in die see gooi, nie haar eie nie, en dan kan sy terugval op haar plan B. Selfs plan C klink nie te sleg nie. Sy sal immers nie omgee om by haar ouers op die plaas te gaan bly en boervrou te speel nie. Die gedagte laat haar lag en sy konsentreer daarop om die glimlag in plek te hou toe sy terugklim in haar motor.
Voor sy wegtrek, trek sy eers haar trui uit en skakel dadelik die lugversorging aan. Alhoewel dit nou maar eers die begin van September is en nog taamlik vroeg in die oggend, brand die son klaar fel op die wit klippe langs die kuslyn. Sy hoop die son op hierdie plekkie sal finaal die koue in haar binneste ook kan verdryf.
By die eerste bordjie wat wys sy moet haar spoed verminder, haal Carla haar voet effens van die petrolpedaal af. Die omgewing verander in ’n oogwink. Die gras langs die pad is aansienlik groener as ’n paar meter terug en daar is bordjies wat alles adverteer – van die plaaslike kettingwinkel tot ’n restaurant wat glo die beste vis en skyfies in die Suidelike Halfrond verkoop.
“Hawehuis.” Lees sy die naam hardop.
Sy onthou die eerste keer so ses maande terug wat sy hier ingery het. Toe sy nog seer en stukkend was oor haar mislukte huwelik en sommer net kuslangs gery het in die hoop dat sy iewers langs die pad vrede of antwoorde sal kry. Sy moes hier afdraai vir brandstof, en toe die water haar wink, het sy ’n ewigheid op die strand gesit. Carla kan nie onthou hoe lank sy daardie middag net gesit en staar het na die diepblou see nie; wat sy wel kan onthou, is dat sy nie ’n ander siel op die strand gesien het in daardie tyd nie, en sy het stilletjies gehoop dat sy eendag op so ’n plekkie sal kan bly. Toe sy dus hoor van die praktyk op hierdie einste kusdorpie wat teen ’n appel en ’n ei te koop is, het sy vir die eerste keer in haar lewe ’n impulsiewe besluit geneem en die koopkontrak geteken sonder om die plek eers te sien. Sy blaas haar asem stadig uit toe sy verby nog ’n geroeste bordjie ry wat in helder kleure sê: “Welkom in Soutstrand”, en sy weet daar is nou nie meer omdraaikans nie.


Kobus skud sy kop ongelowig toe die antwoord uit die kamer langs syne is dat hy net nog vyf minute moet wag. Hy vryf sy hande deur sy hare en draai na sy pa. “Sy is nog nie eens ses nie. Hoe kan dit haar moontlik so lank vat om klaar te maak vir kerk?”
Sy pa skud die oggendkoerant reg, duidelik nie bekommerd daaroor dat hulle heel moontlik laat gaan wees vir die erediens nie. “Ses of sestig. ’n Vrou is ’n vrou. Daarom laat ek my nie weer in so ’n strik vang nie.”
Hy wil sy pa herinner dat die vrou waarvoor hulle nou wag, hulle albei om haar kleine pinkie draai, maar sy maak haar verskyning in ’n rok wat hy amper seker is hy nie gekoop het nie. Asof die blink lap nie genoeg is nie, het sy besluit om haar oë te grimeer met blou oogskadu wat hy ook nie weet waar sy dit gekry het nie.
“Gaan jy so kerk toe?”
Haar glimlag verbreed. “Ja. Lyk ek nie mooi nie?”
Sy pa staan op. “Jy lyk so mooi soos altyd, Elmi, my pop. Kom, anders kry ons nie ’n lekker sitplek nie.”
Kobus sluk elke negatiewe opmerking; hy twyfel of dit ’n verskil gaan maak en hulle is reeds laat. Toe hulle egter in die kerk sit en hy die mense se oë op sy rug voel brand, wens Kobus dat hy tog iets gesê het. Die hemel weet, dit is tye soos dié dat hy wens daar was ’n vrou in hulle lewe om inspraak te hê in Elmi se lewe, al is dit ook net om vir haar te sê dat rooi waterstewels nie by blink rokke pas nie – veral nie vir kerk nie. Hy weet wat is almal se opinie oor Elmi en die wyse waarop hy haar grootmaak. Die ouer dames, soos sy buurvrou, tannie Mavis, maak nie juis ’n geheim daarvan dat hulle voel dit is nie goed vir haar om so alleen tussen die twee mans groot te word nie. Hy weet ook alte goed dat hulle van mening is dat hy ’n vrou moet kry. ’n Sagte hand om te help om die wilde gees wat sy dogter het te tem.
As dit maar so maklik was, dink hy terwyl die dominee die afkondigings voorlees. Daar is nie baie vroue wat ’n tweedehandse lewe wil hê nie. Hulle wil nie ’n ander vrou se kind grootmaak nie, veral nie as daardie man duidelik nog nie oor sy vrou se dood is nie. Hy weet; hy het al probeer. Dit is in elk geval net te veel werk en hy het nie daarvoor ook tyd nie.
Daarom ignoreer hy die kyke en fokus eerder op die dominee se preek. ’n Sondagoggend in die kerk maak darem op vir die aande in die Hawehuis, en dit is tans die beste wat hy kan doen.


Carla stop voor die huis waar nog ’n bordjie wat nie die roes kon vryspring nie, aankondig dat dit dokter Frits Hattingh se praktyk is. Sy sal die bordjie moet vervang; dit is immers nou dokter Carla Nel se praktyk. Die gedagte roer ’n opgewondenheid in haar binneste. Ja, sy hardloop seker weg van die lewe wat sy in Pretoria gehad het. Sy ontken dit nie eens nie, maar sy het hierdie nuwe begin nodig hier waar niemand weet wie haar ma of haar pa is nie. Hier waar niemand weet dat sy vir agt jaar Ernst Malan, die talentvolle en uiters aantreklike, goedgemanierde, oneerlike, rondslaperige chirurg, se vrou was nie. Hier waar sy haar eie toekoms kan bou.
Sy haal haar foon uit om haar ma te bel, maar dit is Mieke se nommer waarop sy druk.
Mieke antwoord amper dadelik. “Carla! Haai, is jy al veilig op Soutstrand?”
“Jip, ek het so pas hier gestop.”
“Dit is baie goeie nuus. Hoe lyk dit daar?”
“Ek weet nog nie regtig nie. Ek sit nog in my kar en wag vir die nodige moed om in te gaan.”
“Wel, jy het die moed gehad om dit tot daar te maak. Al wat dit nou gaan vat, is nog een treetjie.”
Met toe oë sak Carla teen die rugleuning van haar motor terug.
“Sal jy op die lyn bly tot ek binne is, asseblief?”
“Jy weet ek sal.”
Carla haal die sleutel wat sy by die eiendomsagent op Somerset-Wes gekry het uit die paneelkissie. “Wat maak julle vandag?”
“Ons gaan later na Johan se ma-hulle toe vir middagete. Dan gaan ons die seuns vat om ’n entjie fiets te ry en hopelik maak dit dat hulle vanaand deurslaap.”
Haar vriendin se stem en die weergee van die alledaagse laat haar effens ontspan. “Ek mis julle.”
“En ons vir jou. Het ek al vir jou gesê hoe dankbaar ek is dat ek nie elke keer as ek met jou wil kuier, in Ernst Malan se gesig hoef vas te kyk nie?”
“Ek dink al so tien keer.”
“Wel, ek gaan dit nog tien keer sê.”
Carla lag en druk die sleutel in die slot. “Goed, nou is die oomblik wat jy jou asem moet ophou. Ek sluit oop.”
Sy kan hoor hoe doen haar vriendin presies dit. Carla stoot die krakende deur oop en die reuk van ’n huis by die see wat te lank toegestaan het, tref haar onmiddellik.
“Hou aan,” sê sy vir Mieke terwyl sy die foon steeds tussen haar wang en skouer knyp. “Ek wil gou die blinders oopmaak om ’n bietjie lig in te laat.”
Toe sy die tweede blinder oop het, wens Carla dit was nog donker. Elke moontlike oppervlak is bedek met ’n laag stof, en die oggendson wat deur die venster val, beklemtoon die enorme kraak bo een van die kosyne.
“Carla, is jy nog daar?”
“Haai, ja, ekskuus, ek moes net eers oor die skok kom.”
“Is dit so erg?”
Carla byt haar lip effens te hard voor sy ’n antwoord het. “Kom ek stel dit so, daar is nie ’n manier wat ek byvoorbeeld môre die praktyk sal kan oopmaak nie.” Sy gaan sit op een van die lendelam stoele in wat sy vermoed die wagkamer is en dink eerder nie aan hoe vuil dit is nie. “Op die oog af kan ek reeds vir jou sê dat behalwe vir die feit dat die plek eers behoorlik skoongemaak sal moet word, ek dit duidelik moet laat uitverf ook.”
Sy noem nie die los kroonlys wat sy nou raaksien nie.
“Wel, maat,” kom Mieke se stem gerusstellend. “Rome is nie in een dag gebou nie.”
“Jy is reg. Dankie vir die moed inpraat, maar ek sal nou moet gaan. Ek het nog nie my ouers laat weet ek is veilig nie.”
“Sterkte en dankie vir die bel. En Carla?”
“Ja?”
“Jy hoef nie sleg te voel as jy besluit om nie vir hulle te vertel hoe die plek lyk nie.”

’n Fiets vir twee – Ilze Beukes (Uittreksel)

by Romanza
’n Fiets vir twee – Ilze Beukes (Uittreksel)

Een

Die Saterdagoggendverkeer in die Kaap is druk; Benita se fietswiele sing oor die teerpad na die Argus Expo. Om te dink dit is net ’n jaar gelede wat sy hierdie pad met haar Mini Cooper gery het om haar ouers by die Expo te ontmoet.
Gelukkig het sy toe nog nie geweet dat hulle enkele ure later deur ’n noodlottige ongeluk van haar af weggevat sou word nie. Sy was buite haarself toe sy die nuus kry. Dit het soos haar einde gevoel. Min het sy egter geweet die ergste nagmerrie het toe eers begin. Wat daarna gebeur het, het haar onherroeplik verander. Sy spartel steeds om op haar voete te kom.
Net soos haar Facebook-terugblik vanoggend, gaan sy vandag terug soontoe – daar waar hulle vir ’n laaste keer saam was. Dit is nie asof hulle vir haar gaan wag nie . . . Die seerkry en teleurstelling gryp met seekatarms om haar keel; onverwagte trane gly oor haar wange. Sy vee dit vies onder haar fietsrybril weg. Vir ’n oomblik verloor sy beheer en haar fiets swenk regs voor ’n swart sportmotor in.
’n Toeter skel in haar ore en ruk haar terug na die werklikheid. Sy pluk die fiets net betyds voor die voertuig se wiele weg. Benita se hele lyf ruk en met lam bene hou sy net-net die fiets op die pad. Sy moet konsentreer. Die verkeerslig slaan oor na rooi; sy sug verlig en bring die fiets tot stilstand. Eers toe haar voete op vaste grond weerskant van haar fiets staan, loer sy versigtig na die swart sportmotor met die afslaandak wat langs haar staan. Haar hart hamer wild in haar borskas.
Die songesoende vreemdeling se frons is diep op sy voorkop ingekeep. Hy skud sy kop terwyl hy na haar kyk. Dit voel of sy etlike sentimeter in die teerpad kan insink. Sy kyk hoe hy sy vingers deur sy donker hare trek en dan stadig oorleun na haar kant toe. Gelukkig steek die duursame sonbril sy oë weg wat sekerlik vuur spoeg na haar.
“Ek het amper bo-oor jou gery! Jy moet kyk wat jy doen.”
Sy staan versteen en haal skaars asem. Hy draai sy kop weg en kyk voor hom uit. Sy blaas haar asem stadig oor haar lippe. Die man se optrede is heeltemal geregverdig – sy het dit verdien. Maar hoekom lyk hy so bekend? Van waar af ken sy hom? Dink, dink, dink. Sy loer versigtig terug. Die wind waai sy donker kuif heen en weer. ’n Spiertjie spring in sy een wang en sy hande span wit om die stuurwiel.
Soos ’n weersligstraal tref dit haar . . . Dit is wraggies Melt Richter, die fietsryer waaroor elke koerant en tydskrif deesdae kwyl. Sy het self op die punt van die bank voor die TV gesit toe hy laas jaar ’n been van die Tour de France-fietswedren gewen het. Sy knyp haar oë styf toe en kreun. Deksels, hoekom moet dit nou juis hy wees? Haar wange raak warm. Sy het self ’n onbehoorlike droom of twee oor hom gehad. Daardie drome het so pas onder sy wiele beland.
Toe die lig oorslaan, skiet die swart sportmotor voor haar uit. Sy begin stadig trap en voel effens dronkerig.


By die stadion sluit sy haar fiets toe met ’n slot en volg die stroom mense na binne. Ná ’n effense gesoek, kry sy die stalletjie waar hulle laas jaar vir haar ’n fietsryhemp gekoop het. Benita streel ingedagte met haar vingers oor die rye veelkleurige uitrustings. Sy het net hier gestaan, haar ma daar aan die oorkant, en toe hulle opkyk en sien hulle het identiese hemde uitgesoek, het hulle lekker gelag. Benita het toe nooit die volgende dag die Argus gery nie. Sy vryf oor haar borskas. Dit pyn fisies soos iemand wat slegte spysvertering het. Skielik voel sy benoud en kry nie asem nie.
“Als reg? Kan ek help?”
Sy kyk na die verkoopsdame en skud haar kop stadig. “Nee, ek kyk net.”
Die meisie knik en stap weg.
Naarheid stoot in haar op en die geraas om haar raak al dowwer terwyl die aarde spiraal. Dan het sy geen beheer . . .
Stemme kom teruggesweef, haar kop klop pynlik. Mense kyk af na haar. Onder haar vingerpunte voel sy ’n growwe mat en lig dan haar kop.
’n Donkerkopman staan gebukkend oor haar; die mooiste seeblou oë kyk bekommerd na haar. Sy hande beduie: “Staan terug, asseblief. Gee die meisie lug.” Dan is sy aandag terug by haar.
“Is jy oukei? Kan jy opstaan?”
“Ek dink so.”
Met sy een arm om haar en sy ander hand in hare, lig hy haar soos ’n veer van die grond af. Hy laat nie los voor sy op ’n stoel twee tree verder sit nie.
“Moenie omval nie; ek kry gou vir jou ’n energiekoeldrank.”
Terwyl hy wegstap na die yskas toe, voel sy nog die hitte van sy aanraking op haar vel. ’n Mens mis dit as niemand meer aan jou raak of vir jou omgee nie.
“Hierso, drink dié, dalk help dit.”
Haar mond voel nog droër terwyl sy na hom staar. Sy steek haar hand uit, hul vingers raak en elektrisiteit skiet tussen hulle. Hul oë hou mekaar ’n oomblik langer vas en sy voel hoe die hitte terugkruip in haar wange. “Dankie.”
Hy glimlag. Kuiltjies maak duikies in sy wange. “Jy het my groot laat skrik.”
Vir die tweede keer, dink Benita terwyl sy die helfte van die koeldrank dorstig wegsluk. Sy druk die doppie terug op die bottel en probeer stadig regop kom.
Melt se hand skiet na haar elmboog. “Stadig nou; staan eers ’n rukkie. Is jy saam met iemand hier?”
Sy skud haar kop. Sy moet hier wegkom en vars lug kry. Netnou tjank sy weer. Hy is so dierbaar, anders as vroeër. Dit betrap haar onkant.
“Dit lyk of die wind jou gaan omwaai. Wag, ek stap saam met jou uit. Ek is Melt Richter.”
“Benita Lamprecht. Dankie vir jou omgee. Ek sal verder regkom.” Sy tel haar rugsak op en swaai dit oor haar skouer. Haar bene voel van voor af lam en sy haal skaars asem terwyl sy na hom kyk. Wat is dit met haar? Is sy nie meer mans gewoond nie? Hy laat skoon haar binneste bewe.
“Ek dring aan.”
Sy voel hoe hy kort-kort na haar kyk terwyl hulle na die uitgang stap. Dit is die vreemdste dag ooit. Hoe sou sy ooit kon droom dat sy hom eendag sou ontmoet en dit onder sulke omstandighede?
“Dankie, Melt, ek is regtig oukei.”
Hy ignoreer haar teëpraat en bly by haar. Toe sy die rugsak oopmaak en haar pers fietsryhelmet uithaal, herken hy haar.
“Jy is die meisie wat voor my ingeswaai het met die fiets.”
“Ek is skuldig, jammer daaroor.”
“Het jy toe reeds sleg gevoel?”
Wil hy nou soos ’n ouer broer namens haar verskonings soek? Dit maak hom nog dierbaarder.
Sy skud haar kop. “Nee, ek het ’n simpel, gevaarlike fout gemaak.”
Hy lyk verleë terwyl hy met sy duim oor sy ken vryf. “Ek het net geskrik; my aanmerking was onnodig. Ons maak almal foute.”
Sy waai met haar hand. “Vergeet daarvan.”
“Ek het ’n fietsrak agter aan my motor. Kom, ek gaan laai jou gou af.”
Sy skrik haar lam – dit mag beslis nie gebeur nie. “Nee dankie. Ek sal regkom; jy is verniet bekommerd.”
“Sluit oop jou fiets. Jy kan nie so op die pad gaan nie.”
“Ek . . .” ’n Paar jong meisies stap nader en vra vir sy handtekening terwyl hulle soos verliefdes giggel.
Benita sluit intussen haar fiets oop. Hy staan agter die fiets; sy kan nie verbykom sonder om hom uit die pad te druk nie. Hy draai om en vat die fiets uit haar hande.
Sy baasspelerigheid is besig om haar op te werk. “Ek het jou gesê ek sal self regkom, dankie!”
Hy skud sy kop en stap vooruit asof sy niks gesê het nie.
Ná ’n rukkie kyk hy om en die terg blink in sy oë. “Kom jy, kwaaitjie? Ek probeer net die ander motoriste teen jou beskerm.”
Sy klap haar tong. “Dit was laag.” Haar hart fladder egter soos ’n verraaier s’n.
Benita verkyk haar aan sy perfekte bene waarin die spiere rondspeel terwyl hy na sy voertuig stap.
Terwyl hy die voordeur van die sportmotor vir haar oophou, daag sy seeblou oë haar uit vir ’n teenreaksie. Dit lyk of hy die speletjie geniet. Hy is seker lankal gewoond daaraan dat meisies hulleself voor hom gooi.
Net omdat sy dit haat om aandag te trek, sak sy af op die duur leersitplek van sy nog duurder sportmotor. Sy kyk vinnig weg toe ’n paar selfone in hul rigting wys. Mag sy asseblief nooit na haarself op die voorblad van ’n koerant kyk nie. Sy verkies dat haar blik wurms dig toebly. Dit is erg genoeg om elke dag met die vernedering saam te leef.
“Waar kan ek jou aflaai?”
“Drie blokke verder by Fishies . . . die viswinkel. Ek werk tydelik daar.”
Hy frons. “Ek koop soms seekos daar, maar ek het jou nog nie voorheen daar gesien nie. Is dit ’n studentewerk? Ek bedoel, swot jy nog?”
“Nee. Ek het opgeskop. Dis net ’n tydelike werk tot ek iets beter kry.”
Daar hang ’n stilte tussen hulle. Drie blokke voel nou vrek ver.
“Neem jy ook môre deel aan die Argus?”
“Nee. Ek moet werk.”
“Dalk ook maar beter so, veral oor wat vroeër gebeur het, en daar word reeds sterk wind vir môre voorspel.”
“Vir jou onthalwe hoop ek die weervoorspelling is verkeerd.”
“Ek ook.”
Benita voel hoe die sportmotor spoed verminder toe hulle nader kom aan Fishies.
Sy wys na die houthek. “Stop sommer hier.” Hy moet nou maar dink wat hy wil; sy gee nie meer om nie. Hul paaie skei hier.
Hy stoot die fiets na die hek.
Sy probeer dit by hom oorvat. “Dankie vir als.”
“Sluit oop die hek anders gaan jy met die fiets en die hek tegelyk sukkel.”
Haar hande bewe effens terwyl sy die sleutel in die houthek se slot draai. Haar moed sak in haar skoene terwyl sy die hek oophou. Sy wil haarself oortuig dat dit nie saak maak wat hy van haar dink nie, maar tog maak dit wel saak. Die reuk van visafval in die vullisdromme tref haar in die krop. Sy lig haar ken dapper en kyk hom waterpas in die oë.
Hy stoot die fiets deur die hekopening.
Sy sien die skok en verwarring op sy gesig.
“Waar presies bly jy?”
“In die kamer daar agter.”
Hy lyk heeltemal uitgeboul.
Sy trek haar rug regop en sal nooit erken dat haar hart saggies huil oor als wat haar tot op hierdie plek gebring het nie, en dat sy kaal voel voor sy oordeel. Die vernedering is swaar om te sluk. Sy wens hy wil nou gaan. Benita wag dat hy omdraai sodat sy hom nooit weer in die oë hoef te kyk nie.
“H’m . . . is jy seker jy is oukei, Benita? Kan ek nie iets vir jou doen nie?”
Sy hoor die omgee in sy stem. Dit irriteer haar egter nou. Hierdie situasie is haar werklikheid, haar vernedering. Dit maak dit erger. Sy trek haar rug nog regopper en daag hom uit met haar katoë. “Wat bedoel jy? Hoekom sal ek nie wees nie?”
Hy lig sy hand in ’n groet. “Kyk mooi na jouself.”
Toe hy die houthek agter hom toetrek, sluit sy dit en haar skouers val.
Benita stoot haar fiets verby die vol vullisdromme waar vlieë draai tot by die kamertjie aan die regterkant. Sy sluit die windverweerde houtdeur oop en stamp die halsstarrige ding oop. Die teleurstelling dat hy dit gesien het, laat haar ineenkrimp. Hy was haar sportheld tot vanoggend. Dit is ook nou deel van die verlede – net nóg een wat sy liefs nie wil onthou nie. Vernedering grawe met lang naels in haar siel.
Ná ’n hoofpynpil skop sy haar skoene uit en kruip diep onder haar ma se handgemaakte donskombers op haar bed in. Die hele vertrek en die badkamertjie langsaan ruik ekstra muf. Die gordynlose venstertjie aan die bokant van die oorkantste muur laat ’n dun strepie sonlig in, maar dit is te min om die koue uit haar siel te verdryf.
Sy trek haar kop toe, maar haar gedagtes maal en maal net verder – die skok in sy oë, die opregte besorgdheid soos waarmee ’n mens na ’n straatbrak sal kyk en wonder wat jy kan doen.
Met ’n sug gooi sy die donskombers van haar af en voel na vlug, maar waarheen? Die viswinkel is al ander plek wat sy deesdae ken.

Liefde vir ’n middlekind – Kristel Loots (Uittreksel)

by Romanza
Liefde vir ’n middlekind – Kristel Loots (Uittreksel)

Een

’n Langtafel is nie altyd ’n goeie idee nie. Jy sit waar jy sit waar jy sit. En as die mense om jou jou verveel, verveel hulle jou vir lank. Julle sit omtrent op mekaar se skote en van ’n gemaklike sosiale afstand is daar geen sprake nie. Spasie om tydens die vyfgangmaaltyd op te staan en rond te beweeg na groener weivelde is daar ook nie. Die paadjie is daar vir die kelners wat oorlaaide skinkborde balanseer en jou aangluur as jy daarna mik om jou bene te rek.
Daarom sit Mitzi, regop soos ’n houtpop, met verlangende oë om haar en rondkyk na die tafelgenote verder suid wat interessanter lyk as dié hier om haar. Hoe interessant kán die ou spulletjie nou ook wees as jy in ag neem waarom hulle hier is. Om geld in te samel vir straatbrakke en -katte. Alles Katrina se idee. Die een met die mooi geaardheid, die sagte suster. Dis mos Mitzi wat die feeks is hier rond. Ja wel, dit was nog altyd maklik vir Katrina om die goeie suster te wees. Vir Mitzi het die lewe tot dusver nie soveel genade gehad het nie.
“Hier is ’n paar celebrities ook,” spog Katrina.
“Ek kon so dink. Die sosiale vlinders wat nie ’n geleentheid misloop waar hulle gesien kan word nie.”
Katrina haal haar skouers op. “Die kaartjies het soos basaarpoeding verkoop.”
“Maak nou nie saak dat dit teen daardie prys daylight robbery is nie.”
“Natuurlik nie. Dis vir ’n goeie doel.”
“Ja, jong! Diereregte staan deesdae langsaan menseregte.”
Katrina is dadelik op haar seepkissie. “Dit hoort ook so. Mense kan nog vir hulself praat, diere nie.” Mitzi ken die storie en sy stem saam. Dat die hond nie geskop mag word as die baas van die huis befoeterd van die werk af kom nie. Of by die deur uitgesit mag word wanneer dit jou pas nie.
Katrina het blykbaar al wat vriend, vyand of familielid is, omgepraat om ’n kaartjie te koop vir die We care/Ons gee om-liefdadigheidsorganisasie se langtafel in die Stellenbosse doodloopstraat. Het by haar weggooi-losloopdiere aangeleer om met kleinhondjie-oë na mense te kyk, laat jou dadelik skuldig voel al het jy niks verkeerd gedoen nie. Sodat jy maar inval by wat sy van jou vra. Uit die goedheid van haar, en jou eie hart ook, natuurlik.
Katrina ken seker ook die meeste van die mense wat ewe gedwee om die langtafel plek ingeneem het, servette onder die kenne of op die skote oopgevou. Weet dalk ook wie die man is wat skuins oorkant Mitzi sit. Maar Mitzi vra nie uit nie, wil nie hê Katrina moet weet hoe hy haar interesseer nie.
Sy verbeel haar sy betrap die man se oë elke af en toe op haar. Wat natuurlik belaglik is. Die man is mooi genoeg om vir ’n winkelpop gebruik te word. Ons praat nou nie van Pick n Pay clothing of Mr Price nie. Ons praat van eksklusief, ons praat van ’n oorsese winkel soos Millennium Men, waar die klere gewoonlik aan koplose mannekyne se lywe gepas word. Maar in hierdie man se geval sou daar ’n uitsondering gemaak word. ’n Mens mors nie met ’n kop, ’n paar skouers en ’n gesig soos syne nie.
Goeie gedorie, maar die man het ’n presence aan hom. Asof hy jou beveel om op hom verlief te raak. Die baksteenkakebeen nogal baie soos dié van ’n held in ’n liefdesverhaal. Die kuif wat wil-wil uit styl uit vorentoe flop en oë wat lyk asof dit selfs op ’n afstand in joune kan boor. Sy raai sommer as hy sou opstaan sodat jy sy onderlyf sien, sal ’n mens ’n tweede keer wil kyk. Die wit hemp span hoeka so ’n aksie te styf om daardie breë borskas.
Seker een van daardie ouens wat jy douvoordag al in die gim sal kry. Sy haat sulke mans, die ene bulte en spiere wat jou ongemaklik laat wegkyk. Of skelm laat kyk. Hulle sweet net effentjies soos die modelle in advertensies – mooi netjies. Mannetjiespoue met swierige stertvere wat hul vroulike eweknieë ver in die skadu stel. Dis die dinge in haar kop en haar hart wat haar so bewus maak van die man. Die besef dat sy by ’n kruispad gekom het, ’n besluit moet neem met haar lewe vorentoe. Sy staan op die randjie van ’n afgrond en sy kan haar des dinges val as sy daar affoeter. Of dalk sal sy vlieg . . .
Haar maag draai by die gedagte daaraan.
Dis ordentlike mense hier om haar as sy moet raai. Ryk genoeg om hopeloos te veel te betaal vir die borde kos wat vir hulle aangedra word.
Behalwe miskien vir die twee jafels wat reg oorkant haar sit. Bakkebaarde soos boeregeneraals gone wrong. Verstaan blykbaar nie hoe goatees gedra moet word nie. Dat dit ’n kuns op sy eie is om ’n baard so te sny dat ’n man nog soenbaar is. Nie soos hier met te veel baard en te min man nie. Dié twee pas net so min by die skynbaar uitgelese tafelgenote om hulle soos orrelmusiek op ’n Saterdagaand.
“Wie’s die twee hillbillies aan die ander kant van die tafel?” fluister-vra sy vir Katrina.
“Weet nie. Seker iemand wat hulle geborg het om hier te wees.”
Sy en Katrina kon nog altyd lekker oor ander mense skinder. Sommer lelik skinder ook, soos susters maar maak, nie filters voor die mond hê nie.
“Goeie daad vir die dag gedoen, hulle op eie risiko hier losgelaat.”
Waar hulle uitstaan soos skewe tande in ’n perfek ortodonties-gemanipuleerde mond. Verslind die kos, seker nie baie vertroud met skinkborde vol gratis kos nie. Elmboë nie mooi netjies langs die sye soos dit hoort nie. Vurke te vol gelaai. Eet oopmond. Vrye geeste. Mitzi beny hulle amper die vryheid van wees wat jy is omdat dit jou nie traak nie.
Sy en Katrina lag onderlangs. Regte twee hekse om ’n vuur.
Vir Mitzi is feitlik almal hier onbekend en onbemind. Behalwe vir Danie hier aan haar linkersy. Danie Vermeulen, die liefde van haar lewe. Wel, ten minste vir die laaste vier jaar van haar lewe. Hy is vir haar so bekend soos die palm van haar hand, maar helaas ook nie aldag ewe bemind nie. Sy hare te lank en slordig in sy nek, sy blokkieshemp dieselfde een wat hy gister ook werk toe gedra het. En kriewelrig hier langs haar. Wil nie regtig hier wees nie, moes met onnoembare beloftes van vergoeding omgekoop word om saam met haar te kom.
Wil hom ook nie regtig hier hê nie, maar wou nie alleen hier tussen die diereliefhebbers sit en kloek oor die verskriklike lot van die arme straatkatte en -brakke nie. Hou van diere, amper meer as van mense. Die meeste mense, in elk geval. Maar sy praat nie dieretaal nie. ’n Gekloek oor “Ounooi se honne” kom nie maklik oor haar lippe nie. Geen wonder almal glo sy het ’n niekerbol vir ’n hart in haar borskas nie, heeltemal anders as Katrina se malvalekkersagte, spierwitte hartjie wat, jammer vir haar, nie haar familie en veral nie haar suster kon kies nie.
Lyk nie asof Danie die ete, die aand, haar prikkelende geselskap óf haar stunning rok geniet nie. Kyk skaars na haar. Sou hy haar ooit nog as vrou raaksien of smelt sy saam met die potplante in haar woonstel? Nie ’n goeie gedagte nie, want die meeste daarvan is verdroog en baie naby aan vrek. Van onsigbaar wees, het sy genoeg gehad in haar grootwordjare, dankie. Met Ruben as die oudste, die kroonprins van die gesin, Pappa se bulletjie en Katrina, Mamma se skattebolletjie, handjies klap, koekies bak, soet en goed, die baba van die gesin wat tot onlangs toe nog op Ma se skoot gesit het. En tussen die twee uiterstes is sy – die middelkind wat nie juis ’n duik in iemand se hart of lewe maak nie.
Sy wil ’n slag behoorlik raakgesien word, dêmmit, man. Iemand moet na haar kyk soos die adonis daar oorkant dit sporadies doen. Of so lyk dit vir haar van hier af. Asof sy ’n derde oog op die voorkop het, of iets anders aan haar wat hom dronkslaan. Dalk ’n joernalis wat raar-maar-waar-stories skryf. Oor vet vroue in rokke wat nie behoorlik pas nie.
Maar dis nie waarvoor sy raakgesien wil word nie.
Dis sowaar tyd dat sy vir haar ’n paar moerse groot tatoes kry. Nie ’n beskaafde rosie op die enkel wat per ongeluk raakgesien word nie, maar behoorlike sleeve tatoes met ’n paar draakgesigte en ’n unicorn ineengevleg en slagspreuke waarvan die betekenis nie maklik ontsyfer kan word nie. Next level. Daar moenie ’n wit kolletjie vel op haar linkerarm oor wees nie. Mense moet wonder waaroor dit gaan. Oor háár wonder. Die meisiemens met die vreemde tatoes. Het julle gesien? Hoe kan ’n mens jou so wil mismaak? Hoe dink sy gaan daardie drake en diere lyk teen die tyd dat haar vel papperig en verrimpel is? Soos mombakkies wat in die reën vergeet is, dis hoe. Makaber. Bisar. Aaklig.
As hulle daarvan uitvind, sal haar ma hopelik genoeg omgee om ineen te stort, haar pa sal haar broer teen haar waarsku en haar ouma sal die adres van die tatoeëerder vra, maar sy sal die kans moet waag. Sy is hopeloos te old school. Dis hoekom die dekselse Danie dwarsdeur haar kyk asof hy eerder die eikebome agter haar raaksien.

Liefde vir ‘n feniks – Ciska Olivier (Uittreksel)

by Romanza
Liefde vir ‘n feniks – Ciska Olivier (Uittreksel)

Een

Anja skop haar pienk-en-pers tekkies uit terwyl sy die klam hemp oor haar kop trek en vies eenkant toe gooi. Sy draai die stort se kouewaterkraan oop en stroop die denim oor haar smal heupe af. Sy sou veel eerder gou in die swembad wou gaan spring en die hotel se ongelooflike uitsig oor Bangkok geniet, maar daar is nie tyd nie. Sy moet oor minder as ’n halfuur in die voorportaal wees. Haar lang, koperrooi hare plak in klam stringetjies teen haar vel en sy ril effens. Wat het haar besiel om haar hare in hierdie bedompige hitte los te dra vandag? Sy het mos geweet sy sal moet draf om alles klaar en versend te kry voor die ontmoeting vanmiddag.
Die koel water is lawing vir haar vuurwarm, natgeswete lyf en sy voel sommer hoe die lewe terug in haar are kruip toe sy ’n slag diep asemhaal. Hierdie weer is baie anders as Namibië se droë hitte, maar daar sal jy haar nie dood onder koue water vang nie. Dalk voel dit ook net so erg omdat sy oornag die koue Augustuswinde vir hierdie hitte verruil het.
Sy voel weer mens toe sy uit die stort klim. Met ’n handdoek om haar lyf en nog een om haar hare gevou, raap sy die grimeersakkie op. Sy huiwer ’n oomblik. Sy beplan tog nie om gedurende die volgende twee weke met grimering te bodder nie? Sy wikkel haar lippe, trek dan haar skouers op. Vir die ontmoeting kan sy darem haar beste voetjie voorsit.
Anja grimeer net liggies voor sy ’n wit kniebroek en donkerblou bloes met pienk blomme uit die kas haal. Sy trek vinnig aan en kyk op haar polshorlosie toe sy klaar is. Daar is nie genoeg tyd om haar hare droog te blaas nie. Sy vryf haar hare wat tot net onder haar skouerblaaie hang ’n bietjie droër voor sy dit lossies vleg en dan oprol en met nog ’n rekkie vasbind. Nou sal haar bloes ten minste nie nat word nie.
Op pad deur toe raap sy die bont skouersak van die bed af op en druk haar voete in die enigste paar wighakke wat sy saamgebring het. Sy kyk op haar horlosie terwyl sy by die deur uit haas en loop haar trompop in iemand vas.
“Oeps.” Sy ruk tot stilstand. “Ekskuus tog,” vervolg sy in Engels.
’n Paar vriendelike bruin oë ontmoet hare, maar so gewoond om net voort te gaan, gee sy nie veel aandag aan hom toe hy vir haar plek maak nie.
“Geen probleem nie,” stel hy haar gerus.
“Weer eens jammer,” roep sy oor haar skouer en draf om die hysbak te vang, maar die deure wat reeds toegekliek het, maak nie oop toe sy die knoppie druk nie.
“Waar is die vuur?” vra die man.
Sy hoor die lag in sy stem. ’n Mooi basstem, registreer sy.
“Ek is laat, dis al.” Sy kyk op haar horlosie, want sy het nie die tyd opgelet toe sy in hom vasgeloop het nie.
Sy is darem nie regtig laat nie. Hulle word ’n volle halfuur gegun voor hulle vergader, maar sy glo daaraan om stiptelik te wees. Sy kyk gangaf om die vreemdeling beter te bekyk, maar word deur sy agterkop en ’n groot rugsak begroet. Sy trek haar skouers op: Ag, wel.
Terwyl sy die hysbak na die grondvloer ry, besef sy die eerste keer dat haar vakansie nou werklik begin. Die aankope is afgehandel en versend. Sy moet net vanaand die besonderhede vir haar ma en ouma stuur sodat een van hulle dit in ontvangs kan neem indien dit voor haar in Windhoek aankom. Met die dekoritems wat sy hierdie week gekoop het, gaan sy nog mooier sprokiesagtige onthale kan skep.
’n Bekende sensasie prikkel deur haar, en sy glimlag terwyl sy haar asem diep intrek en weer uitblaas. Sy kan amper nie wag om tuis te kom om daarmee te begin werk nie. Volgende maand se Visagie-troue sal daarby baat kan vind. Dalk kan sy dit sommer as afsetpunt gebruik. Sy haal haar selfoon uit haar sak en maak vinnig notas.
Die hysbak se deure suis oop en sy gooi haar selfoon terug in die sak. Vir nou is dit egter tyd om ’n bietjie te ontspan. Sy skud haar skouers om haarself op dié manier in die vakansieluim te kry. Sy kan amper nie meer onthou hoe vakansie voel nie.
“Moenie jou kwel nie. Moet my ook om hemelsnaam nie elke dag bel nie,” was haar ouma se streng opdrag daar op die lughawe.
Anja het gelag. Sy weet ouma Gertruida het dit goed bedoel. Haar besigheid is in goeie hande. Sy het haar ook gerusgestel dat daar tye gedurende hierdie toer sal wees waar sy nie met hulle in kontak sal kan kom nie.
By Ontvangs wys die klerk vir haar die toerleier uit en sy stap hom glimlaggend tegemoet. “Hallo. Ek is Anja Lategan.”
“Welkom, Anja. Ek is Anchali,” groet die mannetjie met ’n breë glimlag wat drie kuiltjies in sy blas vel wys. Sy donker oë blink agter die bril en ’n warmer verwelkoming het sy nog min elders ontvang.
Hy merk haar op sy inligtingsbordjie af en bevestig die nodige inligting. “Sit gerus terwyl ons vir die res wag,” nooi hy.
’n Paartjie van Duitsland af kom stel hulleself voor en daarna groei die groepie vinnig. Nog twee paartjies, ’n pasgetroude egpaar uit Suid-Afrika en ’n verloofde paartjie van Amerika af, sluit by hulle aan.
’n Blonde vrou met dansende blou oë kom sit langs haar ná sy die ander gegroet het. “Haai. Ek is Clarice. Ek hoor ek en jy gaan kamermaats wees.”
“Aangename kennis. Ek is Anja.”
“Van waar af is jy?” wil Clarice belangstellend weet terwyl haar oë oor die groepie gaan.
“Namibië. En jy?”
“Waar is dit?” wil Clarice eers fronsend weet en haar aandag is onmiddellik op haar gefokus.
“In Suider-Afrika. Noord van Suid-Afrika en langs die Weskus.”
“O. Ek het nog nooit van die land gehoor nie. Ek is van Engeland af.”
Anja knik. Sy het al heelwat mense ontmoet wat nie haar vaderland ken nie. Sy let op toe ’n aantreklike jong man hul groepie nader. Hy het krullerige donkerbruin hare wat dig om sy kop staan, ruie wenkbroue en liggroen oë. Hy pyl ook reg op haar en Clarice af ná hy by Anchali aangemeld het.
“Hallo, dames,” groet hy met ’n breë glimlag, maar sy oë bly op haar vasgenael. “George is die naam.”
Clarice stel haarself eerste voor, en Anja mis nie die uitnodigende fladder van die vrou se wimpers nie. Sy hou haar glimlag kwalik onder beheer. Clarice is duidelik op soek na ’n vakansieromanse.
Sy stel haarself voor en sien hoe sy oë rek.
“Ek dog jy’s Nicole Kidman se dogter.”
“Ekskuus?” vra sy onkant betrap.
“Jy lyk net soos Nicole Kidman in Practical Magic.”
Clarice klap haar vingers. “Dis waar. Ek het self gedink jy lyk nogal bekend.”
Sy lag. “Jy het my amper gevang. Jy verbaas my ook. Ek het nog altyd gedink dis ’n te girly movie vir mans.”
“Ek het twee susters,” verduidelik George.
Sy knik. “Practical Magic is heel toevallig een van my ou gunstelinge. Ek is al ’n keer of wat met Nicole vergelyk, maar helaas, daar is geen verwantskap tussen ons nie.”
Hy knik laggend en groet die ander paartjies voor hy hom langs hulle tuis maak.
“So, van waar af is jy?” wil Clarice weet.
“New York, Amerika.”
Sy merk op toe ’n lang lenige man Anchali met ’n handdruk groet, en sit onmiddellik regopper. Die aankomeling troon bo hom uit en haar wenkbroue wip op, maar dan onthou sy dat sy self langer as Anchali is. Op 1,64 meter kan sy seker nie as vreeslik lank bestempel word nie, maar hierdie man kan sy onmiddellik sien is langer as die meeste van die mense in hul groep. Haar blik gly oor hom. Die wit T-hemp pas knap om sy lyf en verklap ’n plat maag. ’n Paar netjiese kuite steek tussen die donkerblou kniebroek en swart tekkies uit. As sy moet raai, is hy ’n man met ’n gereelde oefenprogram.
Sy kan nie plaas wat haar belangstelling prikkel nie. Daar is niks besonders aan hom nie. Hy is wel aantreklik, maar dit is meer as dit. Sy korterige hare met die regop kuif en sy wenkbroue is ’n doodgewone bruin. So ook sy oë, besef sy toe hy in haar rigting kyk. Dan tref dit haar. Dit is die man in die gang voor haar kamer! Anders as vroeër, is hy nou net skoongeskeer.
Sy glimlag verwelkomend toe hy na haar toe aangestap kom, maar dit is asof iets anders aan haar geheue karring. Hy lyk dan nou bekender as daardie oomblik in die gang. Is dit die hoekige gesig? Die breë voorkop dalk? Sy kan net nie haar vinger daarop lê nie.
“Hallo, Anja.”
Haar oë rek. Hy ken haar!
“Ek het nie verwag om jou hier raak te loop nie.”
Haar lippe gaan oop en dit neem haar ’n oomblik om te besef hy praat Afrikaans. “E. . . ekskuus?” stotter sy, ruk haarself dan met ’n keelskoonmaak reg. “Ek is nie seker ek ken jou nie.” Sy steek haar hand uit en glimlag doelbewus. “Anja Lategan.”
Sy sien hoe sy glimlag stram raak. “Werklik?”
Sy reaksie wek onverwags irritasie by haar, en sy kners op haar tande. Hy is seker ’n vriend of familielid van een van hul klante, maar hy moenie staan en dink sy onthou elke persoon wat sy ontmoet nie.
Sy kantel haar kop effens. “Wees dan so gaaf om my reg te help.” Hy beter ook nie draaie loop of haar hand langer in die lug laat hang nie. Hy wil nie ’n vyand van haar maak nie.
Hy grinnik en vat haar hand, maar sy oë lag nie saam nie. Hy soen haar kneukels, en dit is asof die lug uit haar longe verdamp.
Haar oë rek en sy stik byna aan die enkele woord terwyl sy haar hand uit syne ruk: “Jy.”

Oorbegin – Marilé Cloete (Uittreksel)

by Romanza
Oorbegin – Marilé Cloete (Uittreksel)

Een

“Ag nee, dis mos nou pure onsin.” Reinet plak die potlood met ’n sug op die mat langs haar neer. “Susters, waar is julle as ’n mens julle nodig het?”
“Ek is presies twee tree van jou af op die bank met my boek,” kom dit droogweg van Anet, die middelste suster van die driestuks. “Presies waar jy my elke Vrydagaand sal kry.”
“Ek is twee tree verder op my gewone stoel met my gewone hekelwerk,” laat kleinsus Maret ook van haar hoor. “Watter vreemde woord het jou blokkiesraaisel nou weer opgelewer?”
Reinet skuif regop teen die stapel kussings waar sy gesit-lê het met die blokraaiselboek teen haar bobene gebalanseer. “Pier. Het julle al ooit so ’n woord in Afrikaans gehoor?”
“’n Pier is mos so ’n houtdek wat in die see inloop, is dit nie? Hoewel dit darem baie direk uit Engels is.” Anet is ’n bietjie van ’n taalpuris. ’n Mens moet dapper wees om ’n Engelse woord in haar geselskap in jou sinne te gooi. Oor anglisismes is sy nog kwaaier, en deesdae is sy regtig effens manies oor die goed. Natuurlik die ellendige Engelsman se skuld wat haar so lekker befoeter het, maar dit waag niemand om vir haar te sê nie.
“Dis hoe ek dit ook ken.” Reinet tel maar weer die potlood op, vul die woord teensinnig in. “Hier word dit gegee vir ’n antwoord op die leidraad ‘wurm’. Waar op aarde het jy dit al gehoor?”
“Wel, ons het ons so van die buitewêreld afgesny dat daar maklik ’n nuwe woord sonder ons medewete kon ontstaan het.” Anet sit haar voosgeleesde slapband neer en staan op. “Het ons nog koffie, julle? Ek is darem nou baie lus vir iets lekker.”
Maret laat haar veelkleurige skepping op haar skoot sak. “Ons het nie meer koffie nie, Anet. Ook nie meer wyn nie.”
Reinet weet al weke lank hierdie oomblik moet een of ander tyd aanbreek. Sy is die oudste – al is dit net met ’n paar minute – en sy sal die leiding moet neem. “Julle, ons sal tot aksie moet oorgaan. Ons kan nie vir ewig hier in Anet se woonstel sit en die werklikheid ignoreer nie.”
Maret se oë is onmiddellik vol trane. Sy het nog altyd ’n klein hartjie gehad, maar ná sy ook haar werk in die toerismebedryf weens die pandemie verloor het, is die kraantjies permanent oopgedraai. “Ek sien nie kans vir die werklikheid nie. Ek voel so verneder. Werkloos en manloos en hopeloos.”
Anet draai kombuis toe sonder om kommentaar te lewer. Sy het nie altyd geduld met hul kleinsus nie, al is sy maar ’n paar minute ouer as Maret. “Wel, ons het nog rooibos. Ek gaan maak gou.”
“Ek is siek en sat vir rooibos. Veral as ’n mens drie bekers met een sakkie moet maak.” Daar is heelwat dinge waarvoor sy op die oomblik siek en sat is. Die heel satste is sy vir werkloos en uitsigloos wees. Hul drietjies het egter nou genoeg gewroeg en hulleself bejammer. Hier sal aksie moet kom. “Ons het darem nog ’n suurlemoen. Dit werk goed met flouerige rooibos.”
“Oukei, suurlemoentee sal dit wees.” Anet verdwyn die kombuis in.
“Maretjie, jy sal moet ophou huil.” Reinet staan van die mat af op en gee haar kleinsus ’n drukkie. “Ons sal aan die gang moet kom. As ons ons tee het, gaan ek ’n lysie begin maak. ’n Plan van aksie.” Maret vee haar trane met haar hand weg. Selfs snesies is nou al skaars in hierdie huis. “Ek het nie planne nie. Julle sal moet help.”
Reinet gaan sit in die oorkantste stoel. Hulle het darem nog al hul meubels wat hulle bymekaargegooi het toe sy en later Maret hier by Anet ingetrek het al pas alles nie so lekker saam nie. Dit was maande gelede toe hulle nog hoop gehad het.
Intussen was ’n wye verskeidenheid werksaansoeke almal onsuksesvol en nou is hulle op die punt waar hul spaarvarkies se toestand kritiek geraak het. Daar sal vinnig planne gemaak moet word. In die formele sektor kon nie een van hulle nog weer werk kry nie. Hulle sal wyer moet dink. Entrepreneurs word of skuld maak – of dalk is dit ’n kwessie van entrepreneurs word én skuld maak.
Dit is betreklik moeilik om ’n besigheid te begin sonder om groot geld te moet instoot. Geld wat sy nie het nie. Alles wat sy gehad het, het in die koffiewinkeltjie gegaan wat sy in Januarie begin het – haar lewensdroom wat waar geword het. Maar toe kom Covid-19, en die res is geskiedenis. Saam met derduisende ander klein besighede is Afsaal deur die pandemie ingesluk en minagtend uitgespoeg.
“Kry vir julle.” Anet sit die skinkbord met drie bekers op die koffietafeltjie neer. “Die suiker is ongelukkig ook gedaan.”
Reinet neem ’n slukkie van haar tee en blaai na die agterkant van haar blokraaiselboek; tel haar potlood op. “Sustertjies, ek soek voorstelle. Ons sal oorspronklik moet dink, so ver moontlik uit die boks.”
“Wel, ons kan vir Pa en Ma laat weet ons is in die verknorsing.” Maret kan enige oomblik weer begin huil. “Hulle gaan ons morsdood maak.”
“Ek is bevrees hulle gaan ons eerstens morsdood maak omdat ons hulle nie laat weet het toe ons so een ná die ander ons poste verloor het nie.” Anet proe-proe aan haar tee. “Dis nogal nie sleg so bitter nie. Suiker is mos in elk geval nie goed vir ’n mens nie.”
Reinet se potlood bly in die lug hang. “Ek sien nie kans om hulle te laat weet nie. As hulle klaar histeries geraak het, gaan hulle ons summier toegooi met hul geld, waarskynlik nog vir ons almal ook werk in die besigheid kry.”
Anet trek haar bene onder haar in; slaan haar arms om haar knieë. “Is dit nie maar wat moet gebeur nie? Ek dink jy moet maar opskryf, Reinet. Ons gooi mos net idees rond. Dis net voorstelle; dis nie noodwendig dat ons dit gaan doen nie.”
Reinet skryf neer, hoewel teensinnig: Vertel ouers. Sy kry nie reg om Vra ouers vir hulp by te voeg nie. “Oukei, volgende plan: Ons soek vir ons mans. Mans met beroepe en geld en hul eie blyplekke. Ek is bitter dankbaar ons kan hier by jou plak, Antjie, maar dit gaan nie vir altyd werk nie.”
“Mans met geld is op die oomblik so skaars soos hoendertande. Dis net harde besigheidsmense wat nou goed vaar. Dié wat bereid is om bo-oor almal te loop wat deur die pandemie platgeslaan is.” Reinet skryf neer, hoewel uiters teensinnig: Soek mans met geld.
“Mans soos Pa?” Anet bots die meeste met hul pa. “Ek wil nie ’n man soos Pa hê nie.”
“Pa is nie so sleg nie,” keer Reinet uit pure lojaliteit. “Hy’s lief vir ons.”
“Ja, hy is.” Maret begin weer verbete hekel. Geen mens weet wat sy aan die maak is nie. Dit is net ’n bont ding wat groei en groei. Sy het lankal haar eie oorskietwol uitgeput en dié wat hekelvriendinne aangestuur het, is ook feitlik gedaan. “Maar hy is nog liewer vir sy geld, en hy is nog steeds vies omdat ons nie ’n dokter, ’n prokureur en ’n ingenieur wou word nie.”
Ja, hy is so teleurgesteld dat hy nie eens haar onderneming wou ondersteun nie. In die lig daarvan voel sy nie so erg skuldig dat sy hom nog nie eens laat weet het Afsaal het intussen gevou nie. Hoe benouder hul al drie se situasies geword het, hoe skaarser was hul kommunikasie met hul ouers in Gauteng.
Dit voel veiliger om hier in die Swartland saam te koek en mekaar liewer te ondersteun as om aan Pa en Ma se kritiese benadering blootgestel te word. Nou is daar egter genoeg wonde gelek. Planne moet nou gemaak word en bitterlik vinnig ook. Noodplanne, verregaande planne, enige planne.
“Ek gaan vir Peter bel,” kondig sy aan nog voor die gedagte behoorlik in haar kop gevorm het. Haar impulsiewe idees was nog altyd haar bestes. Peter was lank haar werkgewer en hy ken die bedryf. Dalk weet hy van ’n moontlikheid.
“Bel tog net op WhatsApp, Reinet. Selfoonoproepe is veels te duur.” Anet is die flinkste bespaarder van hulle drie.
“Jip. Ek hoop net hy antwoord WhatsApp calls. Daar is mos moeilike siele wat nie daarvan hou nie.” Spandabelrig was sy nog nooit, maar op die oomblik moet elke sent omgedraai word tot hy behoorlik dronk in die kop is.
Sy is self effens dronk in die kop toe sy die gesprek afsluit. “Julle, Peter het vir my ’n moontlikheid. ’n Absoluut belaglike moontlikheid.”
Reinet staan terug, bekyk die toneel krities. Die tuk-tuk met al die benodigdhede staan mooi netjies in die middel van die oop ruimte tussen die koringlande vlak langs die grootpad noorde toe. Sy het alles wat ’n mens nodig het om so gou soos blits vir iemand ’n smaaklike kartonnetjie koffie gereed te kry. Die kennisgewingborde is op strategiese afstande van mekaar neergesit om motoriste vroegtydig te laat weet hier voor is ’n waentjie waar hulle ’n vroeë versterking in ’n mooi omgewing kan kry.
Die yskassie is vol melk gepak; houertjies met suiker, dekseltjies, servette en ekovriendelike stokkies om mee te roer, is uitgesit. Nou moet sy net kliënte kry. Peter het gewaarsku sy moenie wonderwerke verwag nie. Sy wou vir hom sê sy idee was in elk geval die wonderwerk wat sy nodig gehad het, maar toe besluit sy om liewer te swyg. ’n Mens het darem nog jou trots ook.
Die stilte suis behoorlik om haar. Het sy al ooit seweuur op ’n Saterdagoggend stoksielalleen tussen die koringlande van die streek waar sy grootgeword het, gestaan? In hul kinderjare het sy en haar sussies dikwels by maats op die koringplase van die Swartland gekuier, maar so alleen tussen die fluisterende goue are was sy nog nooit.
Dit is juis een van haar laerskoolmaats se pa wat so dierbaar was om haar toe te laat om gratis en verniet haar voertuig hier te kom trek. Dit was definitief die tweede wonderwerk. Meer kan sy seker nie verwag nie.