Veilige tuiskoms by jou – Magda Schmidt (Uittreksel)

by Romanza
Veilige tuiskoms by jou – Magda Schmidt (Uittreksel)

Een

Toe Karlien die warm tee vir haar bring en Madie se hande om die beker vou, bly sy eers daarmee sit sonder om te probeer drink.
“Kom, neem net één slukkie,” dring Karlien se stem, sag en vol deernis, tot haar deur . . .


Haar ma het op ’n dag in haar graadagtjaar vir haar gesê sy vertrou mense te maklik; sy gaan nog baie seerkry. Dit was toe haar beste vriendin van laerskool die eerste dag van hoërskool haar rug op Madie gedraai en, ingehaak by twee ander meisies, al giggelende en geselsende na die skoolsaal toe geloop het. Toe dit die res van die dag en daarna die hele week so aanhou, het sy Cecile gekonfronteer. Sy wou weet wat sy verkeerd gedoen het, want sy kon eerlik nie aan iets dink nie. Niks, moes sy hoor. Cecile was net lus vir ’n verandering. Nuwe skool, nuwe vriendinne. En sy moet ongelukkig ook sê dat Madie nogal boring is. Madie het eers gedink sy sal nooit die seer van haar jare lange vriendin se verwerping kan verwerk nie. Geleidelik het sy egter self ook weer nuwe maats gemaak, hoewel sy versigtig gebly het om enige vriendin weer so van harte te vertrou. Sy het eers in die eerste jaar van hulle fisioterapiestudies weer ’n vriendin ryker geword met wie sy gewaag het om geheime te deel. Sy en Karlien de Wet het sielsgenote geword: Karlien met die sagte glimlag en eerlike bruin oë. Karlien wat ook geheime met háár gedeel het, wat haar vertel het van die matriek-ou op wie sy in graad tien dolverlief was, maar wat haar toe diep teleurgestel het. Karlien, wat vanaand op die allerlaaste minuut tot haar redding gekom het en nou stil langs haar staan en wag dat sy die tee probeer sluk.
Sy het gewonder waarom Karlien, anders as wat sy beplan het, huis toe gekom en nie by hulle vriendin Jo oorgeslaap het nie. Toe Karlien, net voordat sy gaan tee maak het, verduidelik van die krisis by Jo se peetouers, het Madie onthou van haar skietgebed. Sy het toe gedink dit kan nie meer help nie, en tog het Karlien by hul woonstel ingeloop gekom enkele oomblikke voordat James . . .


Sy het James van Vuuren in Februarie vanjaar, haar en Karlien se vierde en ook finale jaar as fisioterapiestudente, ontmoet. Dit was in die hospitaal waar hulle al sedert die vorige jaar praktiese werk begin doen het onder die waaksame oog van een of twee ervare terapeute. Haar pasiënt het die vorige dag ’n heupoperasie gehad en Madie was besig om haar te help met ’n paar oefeninge in die bed. Mevrou Van Vuuren was ’n stil, amper somber vrou wat nietemin goed saamgewerk het en elke oefening pligsgetrou probeer uitvoer het.
Die gordyne rondom die bed was toegetrek, maar het onverwags geroer toe ’n diep stem tergend vra waarom daar helder oordag geslaap word. Madie het vraend na die ouer vrou gekyk en haar verbaas oor die verandering wat sy op die pasiënt se gesig kon opmerk. Alle tekens van somberheid was weg en ’n stralende glimlag het haar gesig versag terwyl haar oë geblink het van blydskap.
“Dis my seun, Madie,” het sy gefluister. “Ek weet dis buite besoekure, maar hy is ’n raadgewende ingenieur en omtrent altyd by die een of ander projek buite die stad betrokke. Hy kon nie kom sterkte sê voor die operasie nie.”
Madie het soos die gebruik onder die fisioterapeute was, mevrou Van Vuuren gevra om haar op haar naam te noem. Juffrou Van Tonder sou onbewustelik ’n afstand skep wat die gewenste vertrouensverhouding tussen pasiënt en terapeut stadiger laat ontwikkel.
“Mevrou weet ek is nie baas van die saal nie. Dis suster Van Heerden wat moet sê,” fluister Madie terug. “Maar ons het genoeg geoefen vir vandag. Ek gaan nou die gordyn ooptrek en maak asof ek nie sien daar staan iemand nie. Reg so?”
Eers later het sy dié woorde onthou, want toe het sy geweet dit sou vir haar onmoontlik gewees het om James van Vuuren nié raak te sien nie.
Sy het amper teen die lang man vasgeloop toe sy deur die gordynopening beweeg en twee groot hande om haar arms voel. Sy was dadelik bewus van die krag in daardie hande, van die subtiele geur van ’n naskeermiddel vermeng met ’n sweempie sweet en warm man. Sy kyk ver op en sien twee vonkelende bruin oë in hare afkyk terwyl ’n breë glimlag haar aandag op die man se sensuele mond vestig.
“Waarom so haastig, juffroutjie?” wil hy weet. “Kom kuier eers ’n rukkie saam sodat ek kan hoor hoe my goeie moeder vorder? Ek sien jy’s haar fisio. Hallo, Ma!”
Daar is ’n naambalkie en “student-fisioterapeut” op haar hemp vasgespeld.
Hy buk om sy ma te soengroet, maar sy een hand is nog liggies om Madie se boarm sodat hy haar ook nader trek na die bed toe. Sy slaag darem daarin om haar arm los te maak en wil net beleefd groet wanneer mevrou Van Vuuren haar met onmiskenbare trots aan haar seun voorstel.
“Madie, dis my enigste seun, James,” sê die ouer vrou en haar stem is eintlik hees van emosie. “Eintlik my enigste kind,” voeg sy by en daar is nou ’n ondertoon van bitterheid te hoor, “want sy suster en haar man is jare lank al in Amerika en ek sien hulle net so een maal in drie jaar. En tussenin is hulle maar skaars.”
“Bly te kenne, pragtige Madie!” sê James van Vuuren en steek dié slag sy hand uit om hare te druk. Hy hou dit in sy sterk greep terwyl hy saggies byvoeg dat hy hoop om nog baie van sy ma se fisioterapeut te sien wanneer hy weer op die “verkeerde tyd” kom inloer. Toe laat hy haar gaan en trek ’n stoel nader om langs sy ma se bed te sit.
Dit was die begin.


Karlien staan nog steeds langs haar en om haar vriendin tevrede te stel, drink sy die tee wat al begin afkoel, met klein slukkies.
“Jou aanvoeling was toe al die tyd reg, Karlien,” sê Madie amper kortaf toe sy die leë beker teruggee. “Jy’t nooit van James gehou nie.”
“Dis nie dat ek nie van hom gehou het nie, Madie,” spreek Karlien haar sag teë. “James was altyd goeie geselskap wanneer ons soms saam gekuier het. Hy kan immers baie sjarmant wees en hy het interessante sienings oor baie onderwerpe.”
“Maar jy het wel sekere voorbehoude gehad en nou het ek baie deeglik ervaar dat jy reg was,” sê sy bitter.
“Probeer nou eers om nie verder daaroor te tob nie, Madie,” moedig Karlien haar deernisvol aan. “Dis koud en jy moet liewer vinnig in ’n warm bad en daarna in jou pajamas kom. Augustus maak vanjaar asof dit nog middel Junie is. Ek gaan tap solank water in, dan kry jy jou goed bymekaar. Wanneer jy lekker knus in die vere is, kan ons nog ’n bietjie gesels. Dis te sê as jy nie dan al wil slaap nie.”
Madie wonder of sy hierna ooit weer sal kan slaap. Maar sy knik net en staan versigtig van die stoel af op, half bang dat haar bene haar nie sal kan dra nie. Sy weet haar bedagsame vriendin wil haar kans gee om van die geskeurde onderklere ontslae te raak. Sy het dit nie nodig as bewysstukke nie. Karlien het onmiddellik nadat James weg is, kom vra of Madie ’n klag wil gaan lê, maar sy het sonder aarseling geantwoord dat dit sinneloos sou wees. Sy het James van Vuuren genooi om by haar in haar woonstel te kuier en vir wat agterna gebeur het, sou dit haar woord teen syne wees. Buitendien het Karlien se onverwagte tuiskoms verhoed dat . . .
Toe sy in die warm skuimbad wegsak, probeer sy haar gedagtes orden om die verloop van haar en James se . . . verhouding, as dit wel só genoem kan word . . . oor die afgelope sewe maande te deurdink . . .

Paradiso – Elize Davies (Uittreksel)

by Romanza
Paradiso – Elize Davies (Uittreksel)

Een

“Anneke, ek wil hê jy moet Paradiso toe gaan.”
Vraend kyk Anneke Jordaan na haar pa. “Paradiso?! Waar’s dit?”
“Dis ’n klein eilandjie in die Ioniese See, nie ver van Corfu en Paxos af nie. Die eiland het net omtrent ’n duisend inwoners.”
“Wat moet ek daar gaan doen?”
“Ek wil ’n hotel daar koop. Jy moet dinge gaan uitkyk.”
“Dit klink na ’n ongewone bestemming,” antwoord sy versigtig, huiwerig om enigiets te sê wat na kritiek mag klink. Haar pa deel graag kritiek uit, maar hy hou niks daarvan om dit te ontvang nie.
“Dis juis hoekom ek daar wil belê. Noudat die pandemie haas verby is, wil mense weer vakansie hou, maar almal is skrikkerig vir ’n samedromming en ons gewone vakansieoorde kry nie genoeg aftrek nie. ’n Plek soos Paradiso het al die bekoring van ’n eksotiese eiland sonder die skares. Daar is twee hotelle op die eiland. Jy moet uitvind watter een die beste opsie sal wees; dan moet jy die eienaar in die hande kry en hom oorreed om te verkoop.”
Anneke frons effens. Haar pa gaan gewoonlik anders te werk. Hy verkies om ’n geskikte stuk grond te koop en dan sy eie spogplek te bou.
“Hoekom wil Pa ’n hotel koop? Hoekom bou Pa nie net ’n nuwe een nie?”
Herman Jordaan frons ergerlik. “Dit was wat ek oorspronklik beplan het, maar ek kon nie toestemming kry om ’n nuwe hotel op te rig nie. Die Griekse miljoenêr wat die eiland besit, weier om nog ’n hotel daar toe te laat. Hy wil glo die aantal toeriste wat die eiland besoek, beperk. Kortsigtige vent,” brom hy.
Die blik wat op Anneke rus, vernou effens. “As jy terugkom, wag daar dalk ’n verrassing vir jou. Jy weet ek soek na ’n nuwe bemarkingsbestuurder. Piet Cronjé tree binnekort af, dan is sy pos vakant.”
Opgewondenheid begin in Anneke roer. Uiteindelik, die kans om haarself aan haar pa te bewys! Ná vyf harde jare in sy diens, jare waarin sy haarself kaduks gewerk het maar keer op keer moes toesien hoe ’n bevorderingspos voor haar neus weggeraap word deur ’n manlike kollega; al het haar pa haar toegelaat om ná universiteit vir hom te kom werk, bly hy ’n rasegte, opregte, deurtrapte manlike chauvinis. Die tipe wat vrouens vir ewig kaalvoet in die kombuis sou vasketting indien hy sy sin kon kry. Sy enigste ideaal vir sy dogter is die trouring van ’n ryk, suksesvolle man aan haar vinger – en die perfekte kandidaat vir ’n eggenoot, volgens hom, is sy witbroodjie en protégé, Ferdinand Beetge.
“Wanneer moet ek vertrek?”
Haar pa stoot ’n koevert oor die lessenaar na haar. “Jy vlieg môreaand. Hier is jou vliegkaartjies en verblyfbesonderhede.”
“Vliegkaartjies? Meervoud?”
“Jy vlieg tot in Athene en van daar af na ’n lughawe naby die kus. Daarna is dit veerbote en bote tot by die eiland. Jy hoef nie môre kantoor toe te kom nie; jy kan by die huis bly en inpak.”
“Vir hoe lank gaan ek?”
“Vir so lank as wat dit nodig is – tot jy sukses behaal. Moenie my teleurstel nie, Anneke.”
Anneke voel of haar voete vlerke gekry het, en sy moet haar bedwing of sy dans die hele pad terug kantoor toe.
Eindelik – die kans om vir haar pa te wys dat sy bekwaam is, al is sy nie ’n man nie. ’n Opwindende opdrag, én ’n week of langer op ’n Griekse eiland op die koop toe! Wag tot Ferdinand dít hoor. Hy gaan grasgroen wees van jaloesie. Nie dat sy ’n woord vir hom sal sê nie; hy moet maar self hiervan uitvind.


Die vlug voel nimmereindigend.
Anneke kyk na haar horlosie se verligte wysers. Dis amper sesuur, maar die vliegtuig is nog in donkerte gehul. Sy skuif die skerm voor die venstertjie oop en trek haar asem verruk in. Die eerste sonstrale het die wolke met kwistige hale bygedam en die hele oosterkim vlam pienk en geel en oranje. Vir die eerste keer sedert gisteraand voel haar gemoed ligter. Sy leun met haar voorkop teen die harde, koue ruit en tuur na die skouspel in die wolke.
Sy het só na hierdie reis uitgesien. Gister was ’n geskarrel van inkopies, inpak, weer uitpak en óór-inpak, bagasie weeg en nóg ’n keer weeg. Eindelik kon sy lughawe toe gaan. En toe gisteraand, terwyl sy paspoort-in-die-hand en borrelend van opwinding staan en wag om aan boord te gaan, kom Ferdinand Beetge daar aangestap. Breed glimlaggend, selftevrede, triomfantelik. Nou sit hy hier langs haar, ook op pad Paradiso toe.
Sy loer na die man wat haar pa vir haar uitgesoek het. Hy is vas aan die slaap. Die maskertjie oor sy mond sit windskeef en sy mond hang effens oop. Sy blonde hare is deurmekaar, maar dit doen nie afbreuk aan sy filmstervoorkoms nie. Ferdinand Beetge ís ’n mooi man, dit kan sy nie ontken nie. Net jammer dat sy aantreklike voorkoms omtrent sy enigste goeie eienskap is. Sy maak haar rug reguit, stoot haar bene onder die sitplek voor haar in en roer haar tone. Hulle vlieg al agt uur. Nog ’n volle vier uur voordat hulle land. Sy sug. Al is die sitplekke in besigheidsklas veel ruimer as in toeristeklas, bly dit beknop.
Die reis is ’n komplot, dink sy mismoedig. Sy is oortuig daarvan. Haar pa vertel haar gereeld Ferdinand is die “regte” man vir haar. Ryk, ambisieus en suksesvol. Hy glo seker ’n week of twee op ’n romantiese Griekse eiland is al wat Ferdinand nodig het om haar voete onder haar uit te slaan en haar hart te wen. Sy weet Ferdinand stem saam met hom: die dogter van sy ryk baas is die perfekte vrou vir hom, iemand met die regte agtergrond en mooi genoeg dat hy hom nie vir haar hoef te skaam nie. Sy ekstragroot ego wil nie aanvaar dat sy niks met hom te doen wil hê nie.
Al die eilande in die wêreld sal geen verskil aan haar gevoelens maak nie. Ferdinand Beetge is arrogant en selfsugtig, en sy het geen respek vir hom nie. Hy het drie jaar ná haar by haar pa se firma begin werk, met minder kwalifikasies as sy, en sy fenomenale opgang in haar pa se koninkryk het hy gemaak deur sy pligte skaamteloos op ondergeskiktes af te skuif, tot op die laaste nippertjie, wanneer hy aan die einde van ’n projek instap en die eer vir homself inoes.
Hy noem dit delegeer. Sy noem dit blatante uitbuiting.
Gaan dit nou weer gebeur? Gaan sy die harde werk doen terwyl Ferdinand uiteindelik met die lof – en die bevorderingspos – wegstap? Langs haar roer Ferdinand. “Hoe laat is dit?” gaap hy.
“Sesuur.”
Ferdinand sug oordrewe en lui die klokkie.
“Moet ’n mens so lank wag vir diens? Whiskey en soda, en maak gou,” blaf hy toe die lugwaardin in haar netjiese uniform langs hom verskyn.
Die meisie knik en kyk na Anneke. “Iets vir u?” vra sy beleefd.
Anneke skud haar kop. “Nee, dankie,” antwoord sy vriendelik, verleë oor Ferdinand se swak maniere. Hy is ’n snob, dink sy vir die soveelste keer. Hy is vriendelik en sjarmant teenoor diegene wat hy kan gebruik, maar pleinweg ongeskik teenoor sy minderes. Hy gaan haar lewe onuitstaanbaar maak wanneer die besef eendag tot hom deurdring dat sy nie met hom wil trou nie. Sy sug en staar weer by die venstertjie uit.

Meer as blomme – Ildé Grové (Uittreksel)

by Romanza
Meer as blomme – Ildé Grové (Uittreksel)

Een

“En toe, Sus, vir hoe lank beplan jy nog om weg te kruip?” vra Vincent en sit sy leë koffiebeker op die hoek van die eetkamertafel neer.
“Ek kruip g’n weg nie,” kap Mia vies terug. Sy moes van beter geweet het. Haar ouboet se onverwagte besoek was g’n omdat hy so vreeslik na haar spesiale brousel koffie en ouma Drienie se beskuit verlang het nie. Inteendeel, hy wou net weer sy neus kom indruk waar dit nie hoort nie.
“Nou wat noem jy dié?” Hy beduie met ’n oordrewe beweging van sy arm na die kaartjies, koeverte, kleurvolle penne en stukkies lint wat verstrooid op die tafel tussen hulle lê. Sy neus trek op ’n plooi. “Om nie eens van jou voorkoms te praat nie. Dit lyk of jy uit verlede week se wasgoedmandjie gekruip het.”
“Dis my lewe,” antwoord sy koel. “As jy ’n probleem daarmee het, moet jy liewer loop.” Doelbewus trek sy die eerste kaartjie nader. Hopelik as sy besig lyk, sal haar ouboet die boodskap kry: Loop net! Vir wat moet hy juis vanoggend kom karring? Weet hy nie dis Valentynsdag nie? Die dag waarop Jacques . . . Sy sluit haar oë. Dwing haar gedagtes terug na die leë kaartjies voor haar. Probeer hulle daar hou. Sy moet iets poëties probeer optower vir die hoop kaartjies wat Ouma haar gegee het. Elke kaartjie moet sy eie unieke, romantiese bewoording hê spesiaal vir Valentynsdag, maar haar kop is leeg. Leeg soos haar hart.
“Mieks?” vra hy sag. “Ek ken jou nie so nie. Jy is nie een vir opkrul en doodgaan nie. Wanneer gaan jy weer begin lewe?”
Sy sluk krampagtig. “Het jy nie ’n skildery wat moet klaar of iemand anders se kop waarin jy kan gaan krap nie?”
Hy glimlag skeefweg. “Jy probeer verniet my vraag omseil, maar in antwoord op joune: Daardie skildery van die trop leeus waarmee ek al ’n ewigheid sukkel, is uiteindelik klaar. Wat pasiënte betref, my eerste en, vir jou kennisname, enigste pasiënt kom eers drieuur vanmiddag. Ek begin eers Maandag weer volstoom werk.”
“Dié dat jy my siel kom versondig.” Sy bly skielik stil. ’n Vae suspisie roer in haar agterkop. “Sit ouma Drienie agter hierdie kwansuise kuiertjie van jou?” Haar oë fynkam sy gesig.
Hy kug. “Sy . . . ons is net bekommerd oor jou. Jy is soos ’n plant wat besig is om stadig te verdor.”
Mia probeer hard om op die kaartjie met sy bos bloedrooi rose te fokus eerder as om vasgevang te word in die simpatieke blik van haar broer. Hoe lank neem dit om ’n gebroke hart te genees? “Ek waardeer julle besorgdheid maar daar is niks om oor bekommerd te wees nie. Ek geniet wat ek doen.”
“Jy sal harder moet probeer as dit. Die sussie wat ek ken, sou nooit daarmee tevrede wees om net soetsappige woorde uit te dink vir kaartjies en blomme te verkoop nie.”
“Miskien het daardie sussie van jou verander, ooit daaraan gedink?”
Hy skud sy kop heftig. “Sy het nie verander nie. Sy het bloot soos ’n lamsak kom wegkruip. Besluit dis makliker om op ’n selfbejammerende hopie te kom sit as om te bly lewe.”
Mia hap-hap ’n paar maal na lug. “Hoe durf jy!”
“Ek durf, want ek is die enigste een wat blykbaar die moed het om dit vir jou te sê.”
Haar hand bewe merkbaar oor die kaartjie voor haar. Sy probeer dit nie eens stil nie. “Jy verstaan niks. Weet jy ooit wat vandag is?”
Hy stoot sy stoel agteruit en staan op. “Jou troudag.”
Mia snak na haar asem.
Sy stem versag. “Ek weet dit maak bitter seer, Mieks, maar dink jy nie daardie loser het al genoeg van jou gesteel nie? Moenie dat hy die res van jou lewe ook steel nie.” Sonder ’n verdere woord draai hy om en stap uit.
Mia bly verslae sit. Vincent se woorde tref haar soos ’n vuishou in haar maag. Hy was in die afgelope twee maande oorsee by kongresse en wie weet wat nog, anders het hy seker lankal sy sielkunde op haar kom uithaal. En Ouma? Ouma was maar net Ouma. Haar toegespin in ’n kokon van liefde, warmte en vergifnis terwyl sy geduldig wag vir haar kleinkind om te genees. Seker ook nie meer so geduldig nie. Dié dat sy Vincent op sy eerste dag terug in die land stuur om sin in sy sussie se kop te probeer praat. Mia sug. Sy voel kompleet soos haar kinderboekheld Rip van Winkel wat ná ’n lang, donker slaap wakker word. Iewers het sy ophou lewe. Sy het bly bestaan. Bly asemhaal. Die werkies in en om Die Geelkatstert wat Ouma haar gegee het, soos ’n outomaat gedoen. Dag in en dag uit. Bloot omdat sy nie anders kon of wou nie. Sy byt haar onderlip pynlik vas. Jacques hét meer as genoeg van haar gesteel. Haar jeug, haar drome, haar grootste talent, onskuld, eerste liefde en die afgelope nuttelose maande. Vincent is reg. Sy kan hom nie die res van haar self of haar lewe gee nie. Ironies dat sy juis vandag, die dag waarop sy sou trou, moet wakker skrik, dink sy wrang. Valentynsdag, ’n dag waarop sprokies waar word. Maar in haar geval het die prins in ’n vet padda verander en haar droom in ’n nagmerrie. Sy stoot die kaartjie net betyds weg voor ’n traan op die tafel voor haar neerplons.
Ná ’n ruk tel sy haar kop op en snuif hard. Sy voel anders. Skoon. Sy moes hierdie huilsessie al lankal gehad het. Sommer die eerste dag toe Jacques se verraad op die lappe gekom het, maar toe was sy te geskok gewees en te bang dat as sy eers begin huil, sy dalk nooit weer sal kan ophou nie. Al waaraan sy kon dink, was wegkom. Gelukkig was haar huweliksbeplanner meer as bereid om al die kansellasies op haar skouers te neem. Haar droomrok het sy vir die naaste welsynsorganisasie geskenk.
Sy haal ’n paar maal diep asem. Genoeg hiervan. Dis tyd om haar lewe terug te neem. Mia staan op en stap badkamer toe om haar gesig te gaan afspoel. Ná ’n paar keer se afspoel bekyk sy haar gesig noukeurig in die spieël. Die koel water het ietwat gehelp vir haar rooi gesig en pofferige oë. Sy trek haar skouers ferm agtertoe. Nooit weer gaan sy haarself so blootstel aan ’n man dat hy haar hart en drome flenters kan trap nie. Sy trek skewelip vir haar spieëlbeeld. Tyd vir ’n makeover. As sy gou maak, en met hope geluk, kry sy nog voor twaalfuur ’n afspraak by ’n haarkapper en genoeg tyd om ’n nuwe uitrusting te koop. Niks uitspattings nie, net iets wat beter lyk as ’n verslonste denim en T-hemp. Die Geelkatstert se kaartjies sal moet wag. Hierdie Valentynsdag is die eerste dag van die res van haar nuwe lewe. Met veel ligter tred stap sy kamer toe om die haarkapper te bel.


Die Geelkatstert se deur klingel vrolik toe Mia dit presies om twaalfuur oopstoot. Oudergewoonte maak sy haar oë vir ’n oomblik toe en trek haar asem diep in. Verlustig haar in die mengelmoes van jasmyn, roos, laventel en dennenaalde.
“Kan ek help?” ’n Gryskopvrou verskyn van agter die ragfyn gordyn wat die winkel van die kombuisie-cum-werksarea skei. Haar arms vol blomme. “Mia!”
Mia draai stadig in die rondte. Haar sigeunerromp swiep-swiep teen haar bene. “En toe? Wat dink Ouma?”
“Hartjie?” Ouma Drienie plak die bos blomme op die naaste tafel neer en stap nader. “Jou hare?” fluister sy. Haar vingerpunte streel rakelings oor Mia se hare. Haar oë skiet vol trane.
“Wat’s fout? Hou Ouma nie daarvan nie?”
“Aia, hartjie, natuurlik hou ek daarvan.” Sy sluk. “Dis lekker om my rooikop terug te hê. Ek het niks van daardie swart hare van jou gehou nie”.
Maar Jacques het. Om die waarheid te sê, hy het dit vereis. In die begin het sy teëgestribbel en toe haar siel verkoop. “Dis meer as net die hare, Ouma. Die ou Mia is terug. Daardie patetiese ou dingetjie van die afgelope twee maande is vir goed begrawe.”
Ouma Drienie se oë blink. “Welkom terug, hartjie. Ek hoop dit beteken jy gaan ook terug na jou sang- en musiekloopbaan toe?”
“Nee, Ouma. Daardie deel van my lewe is vir goed verby.”
“Moenie so sê nie, hartjie.”
Mia grawe blindelings in haar handsak na die kaartjies. Sy het die kraak in haar ouma se stem gehoor. Hoe verduidelik sy haar hart sal nooit weer heel genoeg wees om te kan sing nie? “Hier . . . hier’s Ouma se kaartjies.”
Ouma Drienie blaai vinnig deur hulle, lees hier en daar die woorde. “Dit sal seker moet doen.”
“Ek’s rêrig jammer, Ouma. Ek wou meer kaartjies geskryf het, maar daar was eenvoudig nie tyd gewees nie.”
“Hartjie, die probleem is nie die getal kaartjies nie, maar die woorde. Hulle kom uit jou kop in stede van jou hart.”
Agter hulle klingel die deurklokkie genadiglik. “Drien!” ’n Gesette vrou in ’n geel rok gevolg deur tweelingdogtertjies kom die winkel binnegestorm. “Jy moet my net help.”
“Ek is nou by jou, Olivia.” Sy beduie na die bos blomme op die tafel. “Mia, sal jy asseblief die ruiker doen? Die res van die blomme is agter in die winkel. Ons bestellings is vanoggend laat afgelewer. Blykbaar een of ander diensleweringstaking op die snelweg gewees.”
“Wie’s sy?” vra Olivia in ’n hoorbare fluister aan ouma Drienie.
“Herken jy nie onse Mia nie?”
Die gesette vrou se kop ruk om. “Mia! Kind, jy lyk dan skoon mooi!”
Mia hou haar doenig met die ruiker. Sy hoop naarstiglik die bos pienk rose verbloem die glimlag wat voelbaar aan haar mondhoeke pluk. Die vrou se openlike verdwasing is ’n komedie op sy eie. “Dankie, Tante.”
“Jy moet dat ek jou aan my neef se seun voorstel. Ek is seker julle twee . . .”
“Kom, Olivia.” Ouma Drienie stuur haar behendig agtertoe. “Ons het gister die mooiste angeliere ingekry. Ek weet jy hou gewoonlik van die pienkes, maar jy moet die nuwe kleure sien wat ek gekry het. Hulle het dit spesiaal vir Valentynsdag gestuur.”
Mia hou die twee vriendinne nog ’n oomblik dop voor sy die roosknop se steeltjie versigtig korter knip. Tante Olivia probeer al hoe lank om die einste neef se kind aan haar voor te stel. Dankie tog vir ouma Drienie se diplomatiese ingrepe elke keer. Sy loer vinnig oor haar skouer. Die tweeling is doenig by ’n bossie kleurvolle asters. Haar hart ruk pynlik toe hulle gelyk omkyk en skaam vir haar glimlag. Sy stap dadelik nader en druk ’n blom in elkeen se hand. Dis hoe sy haar en Jacques se kinders voorgestel het hier in haar ouma se winkel tussen al die blomme en kosbare herinneringe. Sy draai blindelings om en stap terug na die ruiker toe. Sy moet haar hande en kop besig hou. Dis al hoe sy hierdie ellendige gedagtes gaan hokslaan. Genadiglik klingel die deurklokkie weer. ’n Handvol van ouma se vriendinne kom binnegestap.
“Môre, Mia,” koor hulle. “Waar’s jou ouma?”
“Hier’s ek,” antwoord ouma Drienie en kom uitgestap van agter die gordyn, gevolg deur ’n tevrede Olivia, haar arms vol angeliere.
Die groepie vrouens storm kekkelend op hulle af.
“Drien, jy onthou van Saterdagaand se pokerspel. Seweuur, nè?”
“Drien, kan jy vir my ’n skouerruiker maak?”
“Drien, het jy nog daardie sjokoladekoekresep van jou?”
“Drien, ek soek ’n dosyn rooi rose, nee, maak dit eerder wit, of wat dink jy?”
Hulle is skaars by die deur uit of die volgende groepie kliënte kom binne. Almal op soek na ouma Drienie.
Mia skuif die hoeveelste voltooide ruiker tot op die punt van die tafel. Haar maag gor-gor. Behalwe vir die twee stukkies beskuit vanoggend saam met Vincent, het sy nog niks anders geëet nie. Daar is net twee kliënte, verder is die winkel leeg. Nou is so ’n goeie tyd as ooit. Sy glip agter die gordyn in en stap deur na die klein kombuisie met sy yskas, twee diep leunstoele en mankolieke kas waarop die ketel, bekers, houers met koffie, tee, suiker en melkpoeier staan. Uit die yskas haal sy ’n klein bakkie aarbeijogurt. Sy skakel die ketel aan en verwyder ’n pak verlore speelkaarte van die leunstoel voor sy daarin wegsak met haar bakkie jogurt en lepel. Veraf kan sy die sagte gedreun van stemme hoor. Ouma en in alle waarskynlikheid twee nuwe vriendinne. Sy sak met haar kop teen die rugleuning en sluit haar oë. Elke persoon wat by hierdie winkel instap, word een of ander tyd, gewoonlik vroeër as later, ingetrek by Ouma se ewig groeiende vriendekring. Hier word meer as net blomme verkoop. Dis ’n oase vir stukkende en eensame harte.
“Mia, hartjie.”
Iemand skud aan haar skouer. Mia maak haar oë traag oop. Skuif dan vinnig regop. “Ouma.” Iets voel skielik koud en nat oor haar bors. Sy kyk af. ’n Pienk vlek groei oor haar wit bloes.
“Skuus, hartjie. Ek wou jou nie laat skrik nie. Net seker maak jy is oukei.”
“Ek moes aan die slaap geraak het. Hoe laat is dit?”
“Vyfuur.”
Sy vlieg uit die stoel. “Maar dis mos hoe laat oom Peet vir Ouma kom haal?”
“Hy’s klaar hier. Hy wag voor in die winkel.”
“Ai, Ouma. Ek is so jammer. Ouma moes my al lankal kom wakker maak het.
“Ek kon dit nie oor my hart kry nie. Jy het so rustig gelyk. Buitendien,” sy beduie na die pienk kol, “jy kan nie so voor die kliënte verskyn nie. Ek sal moet bly.”
“Bog. Dis my eie skuld dat ek aan die slaap geraak het met die jogurt in my hande.”
“En die kliënte?”
“Niemand hoef my so te sien nie. Ons maak die winkel nou toe. Dis net ’n halfuur vroeër as gewoonlik. Dis Valentynsdag. Wie ook al blomme wou gekoop het, moes al.”
“Ek weet darem nie. Die kliënte . . .?”
“. . . kan sekerlik die een keer sonder Ouma klaarkom. Toe, weg is Ouma. Oom Peet wag. Ek en Lord Nelson sal toesluit.”

Maanengel – Wilreza Smit-Theron (Uittreksel)

by Romanza
Maanengel – Wilreza Smit-Theron (Uittreksel)

EEN

Franskraal se baai kurf silwergoud. Oor die kalm see lê ’n maanweg tot duskant die horison. Monya hardloop die houtbruggie af tot op die strand. Skop dan haar skoene uit. Dit is soel en sprokiesmooi. Die strand is verlate buiten twee ander sandlopers wat by haar verby asem. Sy sal moet vinnig maak anders noem tannie Helga haar weer onverantwoordelik en wild. Maar een kyk na die gedempte kleurespel om haar en sy weet dit was die moeite werd. Sy stap vinnig. Die vlak water om die soom van die strand lek-lek aan haar voete. Elke nou en dan spring sy om ’n skulp mis te trap. Waar die water opstoot by Uilenkraalsmond wik en weeg sy vir ’n oomblik. Stap dan doelgerig die water in. Met ’n kortbroek aan pla die water wat bo haar knieë opstoot haar min. Ses tree en sy is deur.
Aan die ander kant van die mond vlieg ’n swerm meeue op. Sy hardloop agter hulle aan. Kom dan net so skielik weer tot stilstand. Sy knip haar oë. In die skemer is sy nie heeltemal seker wat sy sien nie. Stap nog ’n paar meter nader. Besef dan dat dit nie ’n illusie is nie. In die verte sit ’n maanengel op die sand. Altans dit is hoe dit vir haar lyk.
’n Reusemaanengel.
Sy gaan sit op ’n duin skuins agter hom. Hy behoort dus nie hierdie agie op te merk nie. Sy trek haar asem in. Die maanengel staan op. Wit vlerke wapper in die effense seebries as hy sy arms uitstrek en ’n oomblik sy kop agteroorgooi. Donker lokke tuimel oor sy skouers. Dan kyk hy om.
Sy sit asof sy in ’n soutpilaar verander het. Arms styf om haar opgetrekte knieë gevou. Die maanengel lig sy een hand en wuif. Haar hand het ’n wil van sy eie en wuif terug. Sy bly sit tot hy oor die duin verdwyn het. Laat sak dan haar kop. Wat het so pas gebeur?
Sy kyk terug na die plek van waar die maanengel verdwyn het. Spring dan op en draf mond toe. Die watervlak is nou effens hoër as voorheen. Sy beur teen die stroom tot op die sand. Halflyf nat. Tannie Helga gaan beslis ’n paar woorde hieroor te sê hê. Sy draf tot by die kar, sit die rubbermatjie op die sitplek neer om nie die bekleedsel nat te maak nie en ry met ’n oop venster huis toe.
Toe haar pa en ma albei ’n jaar gelede in ’n motorongeluk gesterf het, het sy hier op Franskraal kom woon. Sy het toe nog in Kaapstad by ’n uitgewersmaatskappy haar brood en botter verdien, maar ná die begrafnis het sy haar bedanking ingedien en ’n nuwe kontrak geteken waarvolgens sy op ’n vryskutbasis steeds ’n inkomste kon genereer.
Die reusevoordeel was dat sy haar bykans op enige plek kon vestig solank sy toegang tot die internet het. Haar hart klop warm toe die houthuis se ligte in Seaviewrylaan nader kom. Van haar gelukkigste herinneringe is hier by die see onder die reusemelkhoutbome. Tannie Helga staan reeds voor die sitkamervenster en wag. Hande op die ronde heupe. Sy is haar ma se enigste suster en eintlik meer soos ’n tweede ma vir haar.
Sy parkeer en glip vinnig by die oop deur in. Tannie Helga lyk bekommerd. “Jy is sopnat, my liewe kind. Gaan bad of stort gou sodat jy kan warm word. As jy swemklere aangehad het en die son nog geskyn het, was dit ’n ander saak. Hoe het jy dan so nat geword hierdie tyd van die aand?”
Monya maak asof sy haar koue lyf teen tannie Helga s’n gaan vasdruk en glimlag skuldig. “Ek het my met die gety misgis en toe ek weer oor die riviermonding wou terug, was dit hoër as wat ek gedink het.”
Tannie Helga kyk haar nuuskierig aan. “Het daar dalk iets anders op die strand gebeur waarvan jy my wil vertel? Jou oë vonkel soos wat ek hulle in maande nie gesien het nie.”
Sy bloos en trippel die gang af badkamer toe. Kyk dan oor haar skouer. “Daar het beslis iets gebeur, my liewe Tannie, maar nou moet ek eers warm water oor my vel voel anders begin my tande ’n orkes van hulle eie.”
Die brokkie nuus het beslis die gewenste uitwerking gehad. Tannie Helga se oë rek van afwagting en vir ’n oomblik lyk dit asof sy haar tot in die badkamer gaan volg. Sy maak die deur vinnig toe en begin die nat klere van haar lyf af stroop.
Terwyl die stort warm word, trek sy die haarrekkie uit haar hare. Die swart slierte tuimel oor haar skouers. In die spieël kyk twee vonkelende blou oë na haar toe terug. Tannie Helga was reg. Sy lyk anders. Asof iets towerpoeier oor haar gestrooi het en sy die spreekwoordelike reënboog doer op die horison kan sien wink.
Sy klim onder die warm stroom water in. Maak haar oë toe en verplaas haar na die strand en die maanengel wat kruisbeen op die sand sit. Haar hartklop versnel. As klein dogtertjie het sy ’n Kinderbybel gehad met die Jesus-figuur as ’n lang man met donker hare tot op sy skouers en die sagste okkerneutbruin oë wat haar genooi het om tot in die boek te klim en langs hom te gaan sit.
Daar was iets heiligs aan die figuur in die wit gewaad. Of dalk was dit maar net die maanlig oor die see en die wasigheid waarin die vreemdeling toegevou was. Dit is beslis nie een van die alledaagse verskynsels op Franskraal se strand nie. Sy kan nie help om te wonder wat die stoere plaaslike inwoners daarvan sou dink nie. ’n Man met lang hare in wit lappe met uitgestrekte hande na bo?
Sy giggel. Selfs vir haar was dit ’n ongewone gesig. Maar fassinerend. Vir die eerste keer in ’n baie lang tyd kon iets haar opgewonde maak. En die maanengel het.
Sy was klaar en trippel in haar handdoek kamer toe. Met die afgly van die handdoek loer sy skrams na haarself in die spieël. Sy is petite en bruingebrand van baie tyd in die buitelug deurbring. Alle eer daarvoor aan haar ma. ’n Ligte klop aan die deur laat haar vinnig ’n gemaklike sweetpakbroek en sagte langmou-T-hemp uit die kas haal. “Ek is amper klaar, tannie Helga. Nog twee minute en ek is daar!”
Sy hoor tannie Helga iets mompel van kos wat koud word voordat sy wegstap. Monya haal ’n bolletjie sokkies uit die laai en stap in die rigting van die kombuis.
Die skaapkerrie op die stoof laat haar mond water. Sy gee tannie Helga ’n drukkie waar sy lepel in die hand besig is om ’n bord kos te skep. “Hierdie is nou ’n deeglike bederfie. Wat sou ek sonder Tannie doen?”
Tannie Helga blom. “My kind, jy is al bloedfamilie wat ek nog het. Hoekom sal ek jou dan nie bederf nie? En eintlik bederf ek myself mos ook.”
Hulle stap deur sitkamer toe waar die groot venster op die see uitkyk. Aandete terwyl die son sak, het ’n instelling geword. Vanaand is hulle egter te laat. Die son het reeds agter die horison verdwyn.
Tannie Helga raak nie aan haar kos nie. Haar nuuskierigheid het heeltemal die oorhand gekry. “Monya, voordat ek my lippe aan my kos sit, wil ek eers weet wat op die strand gebeur het. En moet asseblief nie dink dat ek ’n nuuskierige ou tannie is wat nie my neus uit jou sake kan hou nie. Ek is maar net bekommerd oor jou. As daar ’n insident op die strand was, wil ek weet. Hier is baie gure karakters wat van Uilenkraalsmond se kampeerterrein op ons strand beland. En indien dit vir jou ’n gevaar ingehou het, wil ek voorstel dat jy nie meer alleen gaan stap nie. Veral nie laatmiddag nie.”
Monya weet haar tannie gryp nou na strooitjies, aangesien haar oë mos nie sou vonkel ná ’n onaangename ondervinding nie. Nuuskierigheid is ’n lelike ding! Maar sy praat tog gedeeltelik die waarheid. En al is sy eintlik effens oorbeskermend teenoor haar sedert haar ouers se dood, is die oorsaak liefde en omgee.
Sy kou rustig klaar voordat sy antwoord. “Ek het vandag ’n maanengel op die strand gesien. En hy het vir my gewaai.”
Tannie Helga frons. “’n Maanengel? Monya, waarvan praat jy?”
Monya glimlag. “Tannie hoef nie bekommerd te raak nie. Al my varkies is nog op hok. Ek het deur die riviermonding gestap en skielik ’n man in ’n lang wit gewaad kruisbeen in die sand sien sit. Vir my het hy aan ’n maanengel laat dink met sy donker skouerlengte hare en Boeddha-posisie en die volmaan oor die baai.”
Pleks van kalmer, lyk tannie Helga nog meer onthuts. “My kind, dit klink vir my soos iets wat ’n mens soms sal droom. Is jy seker jy het reg gekyk? In die laatmiddaglig kan ’n mens jou maklik verbeel jy sien allerhande dinge.”
Monya eet verder. “Tannie se kos word koud. Vergeet nou van maanengele en drome en allerhande ander goeters wat nie sin maak nie. Ek sal my nooit ophou met nonsens nie. Dit weet Tannie tog.” Tannie Helga knik. Glimlag dan dat die spoortjies om haar oë nog meer uitwaaier. “Ek weet, my kind. Jy het ’n goeie skeut van jou pa en jou ma weg. Jou pa se deursettingsvermoë en ambisie en jou ma se kreatiewe gees. Soms wonder ek net hoe jy dit regkry om die balans tussen die twee te handhaaf.”
Monya hou haar glas in die lug. “Met genoeg van hierdie heerlike rooi voggies en my geliefde tannie se bederfkos. Hoe klink dit?”
Haar tannie se glas lig. “Jou pa sou nou gesê het ‘So ’n bek kort jam!’”
Monya lag en smul verder. Hierdie tannie van haar is soos ’n tonikum. Daar is nie ’n kans dat die donker met sy lang skaduwees ‘n sitplek na aan haar kan kry met haar naby nie. Dit was asof sy ná haar ouers se dood engelvlerke gekry het wat sy om haar, Monya, kom sprei het.
Toe sy sien dat albei hulle borde leeg is, staan sy op en strek haar hand uit. “Die minste wat ek ná so ’n heerlike bord kos kan doen, is die skottelgoed was. Sit Tannie nog ’n rukkie.”
Tannie Helga sug en rol haar oë. “Jy laat my al so skuldig voel. Elke liewe aand is dit dieselfde. Ek maak potte en panne en borde vuil en jy was dit. So kan dit nie aanhou nie, my kind. Môreaand is dit my beurt. Reg so?”
Monya stap giggelend uit. “Ja, tannie Helga. Kom ons kyk teen môreaand wat gebeur.”
Tannie Helga snork liggies. “Al weer dieselfde storie. Ons albei weet dat môreaand nie veel anders gaan verloop nie.”
In die kombuis tap sy water in die wasbak. Kyk hoe die wasmiddel borrels begin maak. Dit verplaas haar skielik na die skuimspoor op die strand vroeër. En die maanengel.
Sy draai die kraan toe. Was die skottelgoed meganies terwyl haar kop op die strand vassteek. Dit is ’n toneel wat sy graag op doek sou wou vaslê. Dalk is dit tyd om haar verfkwaste af te stof en uit te pak . . .
Vreemd hoe alle kreatiwiteit vir baie lank ná die gru-ongeluk die wyk geneem het. Al haar fokus en energie was slegs daarop gerig om elke dag bloot deur die dag te kom. Iets te vind wat die toekoms minder leeg en doelloos sou laat lyk.
Sy skud haar kop. Pak die laaste messegoed op die droograk en vee haar hande af. Hoe mooi was die volmaan nie oor die baai nie. En die engelagtige wese in die verte. Daar was soveel lig . . . op die strand en om hom.
Tannie Helga loer by die kombuis in. “En daardie droomverlore uitdrukking, Monya? Dit is kompleet asof jy ’n engel gesien het!” Sy knipoog en verdwyn al laggende in die rigting van haar kamer.
Monya se wange is warm. Vervlaks! Haar tannie kan lekker moedswillig wees as sy wil. Sy hoor hoe sy die televisie in haar kamer aanskakel. Inkruiptyd.
In haar eie kamer skakel sy die lig aan en trek die gordyne toe. Buk dan en trek ’n klein swart koffertjie onder die bed uit. Knip die slot oop en gaan sit op die mat. Pak amper alles om haar uit. Kwaste in allerhande groottes. Buisies verf in elke denkbare kleur onder die son. Potlode en rowwe potloodsketse met geskribbelde teks hier en daar. Foto’s met hulle rugkante na bo. Sy trek haar asem diep in. Draai die boonste foto stadig om. Haar hand bewe. Vanuit die raam lag haar ma en pa wyemond. Hulle het pas die Visrivier-staproete voltooi en sit op die grasperk voor die restaurant in Ai-Ais. Lank nadat dit weggespoel en weer herbou is. Dit was ongeveer ’n jaar voor hul dood. Sy draai die volgende foto om. Haar oë begin brand. Sy staan met haar toga tussen hulle tydens haar gradeplegtigheid. Hulle was so trots op haar. Toppresteerder uit ’n groep van veertig regstudente. Sy vee die trane weg. Sit die twee foto’s op haar bedtafeltjie neer. Die res van die foto’s pak sy weer weg. Dit is vir ’n ander dag. Sy kruip halflyf onder die bed in, trek ’n esel uit en maak dit staan voor die venster. Gelukkig is haar kamer ruim genoeg. Sy vroetel tussen die buisies verf en kies geel, wit en silwer wat sy op die bed neersit. Tel dan nog ’n buisie op. Donkerbruin. Sy frons. Sal sy oë lig of donker wees? Voor sy die res wegpak, sit sy die donkergroen en drie verskillende blou buisies langs die ander neer. Sy is meteens so opgewonde. Haar hande jeuk om te begin.
Daar is ’n ligte kloppie aan haar deur voor tannie Helga inloer. Haar oë rek. “En dit Monya? Wil jy dalk hierdie aanvallige ou lyf van my op doek verewig voordat ek die emmer skop?”
Monya giggel. “Nee, my liewe Tannie. En dit is beslis nie omdat daar enigiets met daai lyf skort nie. Ek was sommer net lus om my kunsgoed uit te pak.”
Tannie Helga se oë vonkel. “O, en dan daarna te sit en kyk?”
Monya sug oordrewe. “Tannie is al heelaand lekker moedswillig. Wat gaan aan?”
Tannie Helga knipoog. “Ek dink vandat jy ’n sekere verskynsel op die strand gewaar het, is jou koppie ’n bietjie deurmekaar. Of wat praat ek alles?”
Monya se wange word weer warm. Sy terg terug. “Maar natuurlik raas my koppie nou effens, want ná vanaand sal Franskraal se strand vir my nooit weer dieselfde wees nie.
Gebruik Tannie se verbeelding . . . die silwer maan oor die see . . . spierwit sand . . . ’n witgeklede gedaante met wapperende lappe vir arms . . . En dan kyk hy nog om ook en waai vir my! Neem Tannie my hierna enigsins kwalik dat ek selfs net ietwat geïnspireer is?”
Tannie Helga se oë flikker. “Geïnspireer?” Wys dan na die esel. “Wil jy hom verf, Monyatjie?”
Monya spring op. Gaan staan hande in die sye voor die esel. Draai dan terug na haar toe. “Ek wil nie vir hóm skets nie, tannie Helga. Ek wil die toneel van die baai en die volmaan en die silwer see skets. Dit was ongelooflik mooi. En natuurlik dra die maanengel by tot die hele prentjie. Dit maak dit iets besonders. Uniek.”
Tannie Helga glimlag sag. “Ek verstaan, my kind. Beter as wat jy dalk dink. As jy hierdie maanengel ooit weer iewers raakloop, kan jy hom gerus nooi vir ’n koppie tee. Ek sal graag wil sien hoe so iemand, of moet ek liewer sê so ’n verskynsel lyk. Belowe jy my?”
Monya skud haar kop in ongeloof. “Nee, tannie Helga. Ek belowe niks. Ek glo nie ek sal hom kan oornooi nie, want ek glo nie ek sal hom ooit weer sien nie en ek glo beslis ook nie dat hy die tipe is wat ’n koppie tee sal geniet nie. Vergeet nou asseblief dat ek ooit so iets genoem het.”
Tannie Helga gee meteens ’n tree vorentoe en slaan haar arms om haar. “Lekker slaap, Monyatjie. En ek is bly dat jy jou kunsgoed weer uitgepak het. Jy kon altyd so mooi verf en teken.”
Monya voel die sagte rondinge teen haar lyf. Druk haar styf vas. Fluister dan in haar oor. “Tannie sal die eerste een wees wat dit sien. Ek belowe. Gaan slaap nou lekker en vergeet van maanengele en allerhande moontlike voorbodes of verspotte idees wat dalk in Tannie se kop kom nesmaak het.”
Sy stap saam met haar kamer toe. Wag tot sy in die bed is voordat sy die lig afskakel. “Sien Tannie môreoggend.”
Sy stap terug sitkamer toe. Trek die gordyne toe en maak seker dat al die vensters toegemaak is. In die kombuis voel sy aan die kombuisdeur. Trek die grendel dan dig. Buiten die gewone inbrake het hierdie stranddorpie tot nou toe nog gewapende roof en moord vrygespring.
In haar kamer trek sy haar nagklere aan en klim in die bed. Maar die esel voor die venster trek haar soos ’n magneet. Sy kan nie aan die slaap raak nie. In haar gedagtes meng sy verf en speel met kleure en lyne dat dit haar later uit die bed opjaag. Sy klim op ’n stoel om een van haar doeke bo van die kas af te haal en sit dit op die esel neer. Gryp dan ’n potlood en begin teken. Met elke streep wat sy trek, voel sy die suurstof in haar longe opwel.
Hoe kon sy haar so lank hiervan ontneem het? Tyd vlieg. Toe sy uiteindelik in die vroeë oggendure effens terugstaan van die esel en na haar handewerk kyk, glimlag sy. Die prent is onmiskenbaar dié van ’n sekelmaanstrand met ’n volmaanpad oor ’n silwer see . . . en ’n maanengel.

Weer begin – Marilé Cloete (Uittreksel)

by Romanza
Weer begin – Marilé Cloete (Uittreksel)

Een

“Agge nee, Sus, tog net nie weer ’n Engelsman nie.” Anet is onmiddellik spyt sy het die woorde laat uitglip. Sy het self nie besef destyds se debakel met James Stewart lê nog so vlak in haar geheue nie.
Reinet gebruik natuurlik die kans om vir haar te preek. Sy mag met ’n paar minute die oudste van die drie susters wees, maar sy gebruik alte graag haar status as ousus om vir Anet en kleinsus Maret oor die kole te haal of rigting te wys. Natuurlik bedoel sy net goed, maar soms kan dit effens irriterend wees. Soos nou. “Antjie, is jy dan regtig nog nie oor daai simpel Engelsman nie? Hoe lank is dit nou? Tog al ’n hele paar jaar? Wanneer gaan jy aanbeweeg?”
“Ek is lankal oor hom en natuurlik het ek aanbeweeg, Nettie.” Sy kom orent van die bed waar sy kruisbeen oorkant Reinet gesit het, gaan streel weer oor die trourok wat teen die kas hang. “Dis môre jou troudag, Nettie, ek sal dit nie bederf omdat ek nie lus is vir Reinier se Engelse vriend nie. Ek sal my soet en sedig gedra.”
Reinet lag sommer kliphard. “Soet en sedig? Agge nee, dan gaan ek ’n baie vervelige troue hê. Jy was nog altyd die een van ons drie wat die lekkerste kan jol. Moet nou nie môre met stywe lippies sit nie, hoor.”
“Solank ek nie my lippies vir die Engelsman hoef te tuit nie, is ek reg vir ’n jol.” Reg vir ’n jol is sy inderdaad. Sy kan skaars onthou wanneer sy laas die siel van ’n partytjie was. Die afgelope paar jaar was helaas nie een lang partytjie nie. Eers was dit James wat nie was wat hy voorgegee het om te wees nie, toe die skuif uit die stad terug na die Swartlandse dorp waar sy grootgeword het, en toe die pandemie. Die pandemie wat soveel mense van hul drome beroof het, maar tog ook aan sommiges nuwe drome gegee het. Soos vir Reinet en Reinier wat môre trou aan mekaar gaan beloof. Twee mense wat deur hul swaarkry by mekaar uitgekom en saam vorentoe beweeg het. Dit voel vir haar ekstra spesiaal dat die troue skuins voor Kersfees plaasvind. Sy kan nie aan ’n beter Kersgeskenk dink as haar suster se geluk nie.
Reinet kom ook orent, hou die lieflike rok vir die hoeveelste keer voor haar en draai ’n paar keer in die rondte. “Dit is darem net die mooiste rok wat ek nog in my lewe gesien het. Om te dink tannie Babs het dit gratis en verniet vir my gemaak. Dat ons drie saam vir oulaas hier in haar huis kan slaap, maak dit nog meer spesiaal.”
“Is jy nog nie spyt jy het hier in die Karoo kom trou nie, Sus?” Reinet het die afgelope jaar deel geword van die plattelandse gemeenskap, vriende gemaak, haar koffiewinkel gevestig. Dit voel eenvoudig rég dat sy hier trou.
Reinet staan droomverlore met die rok teen haar vasgedruk. “Nee, dis presies soos dit moet wees. Ek hoort nou hier.”
Anet vat die rok saggies uit haar sussie se hande, hang dit weer versigtig teen die kas. “Jy gaan môre verkreukeld voor die preekstoel staan as jy nie nou jou hande van die rok afhou nie, Sus.”
“Ek kan nog steeds nie glo hoe gelukkig ek was om vir Reinier raak te loop nie. Ek het werkloos en geldloos en moedeloos op ons grootworddorp by jou kom plak – en daar vind ek die liefde van my lewe.”
Dit bly maar ’n snaakse prentjie waaroor daar nog lank in die familie gelag gaan word: Reinet wat van verveling insluimer op haar eerste dag met die koffiewaentjie in die koringland, Reinier wat stilhou vir versterking voor hy sy lewe weg van die plaas af aanpak – en ’n skewe antwoord kry op sy onskuldige vraag of daar koffie is. Twee dapper mense in die greep van omstandighede, vasbeslote om nie onder te gaan nie. “Ek sal die tyd van die Vier Musketiers nie lig vergeet nie – ek dink steeds dit was ’n blink plan van my dat ons drie en Reinier kragte saamsnoer en ons dienste onder een sambreel bemark.”
Reinet kom sit weer langs haar op die bed, vat haar hande vas. “Ek is nog steeds jammer ek en Reinier moes die Vier Musketiers opbreek, maar dit was net logies dat ek saamkom toe hy kon terugkom plaas toe. Ek het eenvoudig nie kans gesien om daar te bly en wanneer ons trou sonder enige voorbereiding ’n boervrou te word nie.”
Anet was ietwat verstom oor haar sussie se versigtige benadering. Self sou sy waarskynlik sommer ingespring en getrou het. Maar nee, Reinet het vir ’n jaar hier by Reinier se tannie Babs op die dorp gewoon, haar koffiewinkel aan die gang gekry, die dorp en die omgewing se mense leer ken, vir Reinier beter leer ken, die boerdery leer ken. Môre kan sy met ’n geruste hart langs haar geliefde voor die kansel staan en haar belofte aflê. “Ek hoop julle gaan vreeslik gelukkig wees, Sus. En ek hoop die goeie reën van die afgelope jaar hou aan en aan en aan.”
“Ek hoop saam met jou so, Antjie.” Reinet se oë word sommer vol trane. “Hier is dit mos met elke bui reën so goed soos Krismis. Die besadigste boere raak skoon uit hulle nate as dit lekker reën.”
“Wel, ek hoop hulle kry vanjaar die een Krismisboks na die ander.”
“Reinier het soveel drome vir die plaas, Anet, maar die herstel van die veld is ’n stadige proses. Nog ’n hele paar goeie jare sal nodig wees voor die plaas werklik weer tot sy reg sal kom. Dis juis daarmee wat Steve vir Reinier help en hoe ek hom ook leer ken het.”
“Steve?”
“Die Engelsman waarteen jy dit so het. As jy dan nou werklik nog met die Boereoorlog besig is, sal jy maar op die ander strooijonker moet konsentreer. Hy’s ook nie sleg nie; knap dokter, baie lewens tydens die pandemie gered. Ek het egter ’n sagte plekkie vir daai Engelsman.”
“Ek gaan op geen man konsentreer nie. Jy weet mos my besigheid is op hierdie stadium my eerste en enigste liefde.” Anet staan op, gaan hamer met opset aan die badkamerdeur. Dis nie nodig dat Reinet weet hoe swaar dit soms is om alleen te wees nie, hoe eensaam daardie pragrok teen die kas haar op ’n manier laat voel nie. “Maret,” roep sy, “gaan jy heelaand in die bad lê? Ek wil nog tande borsel. Ons moet tot slaap kom, anders staan die bruid môre leepoog aan haar bruidegom se sy.”
Maret maak die deur onverwags oop, kom laggend te voorskyn. “Sy het klaar die man gevang, dit maak nie saak as sy verlep lyk nie. Ons twee moet droëbek staan en kyk – die minste wat ons kan doen, is om te sorg dat ons manjifiek lyk.”
“Voel jy ook so ’n klein bietjie jaloers, Maret?” Anet fluister die vraag vinnig, skaam om dit te erken, maar tog met die lekker gevoel dat sy nie alleen is nie.
Maret voel definitief geen skaamte nie. “Natuurlik is ek lekker jaloers,” blaker sy dit laggend uit sodat die aanstaande bruid verbaas opkyk. “Ek is darem flippen bly ek hoef nie op daai eensame plaas te gaan bly nie. Ek gaan my maar môre op die doktertjie toespits. Jy sal die Engelsman moet vat, Antjie. Ek hoor hy’s meer in die veld as by die huis. Ek bly maar ’n dorpsmeisie; vir ’n kampeerdery het ek nie trek nie.”
“O, asseblief tog, ek ook nie. Julle weet mos hoe erg is ek oor my naels. Vir ’n gekarring tussen karoobossies het ek regtig nie krag nie.” Anet hou haar perfekte naels omhoog, verkneukel haar in die herinneringe. “Onthou julle hoe het ek gekerm oor my naels toe ek destyds begin huise skoonmaak het?”
“Jy moes google wat ’n mens alles moet doen om ’n huis agtermekaar te kry,” lag Maret saam.
“En jy het jou dae gehad met ou tannies se bedorwe skoothondjies en ooms se waghonde wat jou wild en wakker gesleep het met die stappery,” kry sy haar kleinsus terug.
Reinet kom orent, trek hulle albei weerskante van haar op die bed neer. “Ons het saam swaargekry, julle, maar dit was so kosbaar om weer saam te wees. Ek sal daai tyd nooit vergeet nie.”
“Ons ook nie. Gelukkig het ek nog vir Maret om my siel te versondig.” Dit gaan nie altyd so maklik met Ousus en Kleinsus alleen in die woonstel wat hulle drie gedeel het nie. Soms wens Anet Maret wil ook haar eie koers kry, maar aan die ander kant weet sy nie hoe sy weer alleen sal regkom nie.
“Jy gaan my mis as ek daai doktertjie vat en terug Kaap toe trek, hoor.” Maret gee haar ’n skewe drukkie. “Nou moet ons regtig inkruip. Môre gaan ’n besige dag wees en die strooimeisies moet die manne se voete onder hulle uitslaan.”
“Julle mag nie die bruid in die skadu stel nie, hoor,” keer Reinet laggend.
Hulle arms gaan outomaties om mekaar se skouers. “Niks en niemand sal jou glans kan steel met daardie rok en blink oë van jou nie, Nettie. Jy het die jackpot geslaan en ons gun jou dit.”
Anet luister nog lank na haar susters se rustige asemhaling, veg teen die gevoel van eensaamheid wat aan haar bly knaag. Vir die eerste keer in ’n lang, lang tyd wonder sy weer hoe dit sal wees om iemand aan jou sy te hê, iemand wat altyd aan jou kant is, iemand agter wie se rug jy saans kan inkruip. Daardie iemand gaan in elk geval nie ’n Engelse bossiekenner wees nie, daarvan is sy baie seker.

’n Man in my Kerskous – Madelie Human (Uittreksel)

by Romanza
’n Man in my Kerskous – Madelie Human (Uittreksel)

Een

“Berna-kind, maak tog jou hare los en haal daardie uiloogbril van jou gesig af sodat ’n mens jou kan sien. Dis immers vakansie. Ek kan nie verstaan hoekom jy jouself so wegsteek nie. Jy het nie my suster se sletterige gene geërf nie; jy is so kuis as kan kom; jy hoef nie na ’n outydse skooljuffer te lyk om dit te bewys nie.”
Berna se naamgenoot en tante, Bernadette, weier om Tannie genoem te word en leef ’n lewe groter as die werklikheid. Haar vrye gees straal uit elke aspek van haar optrede en voorkoms. Haar hart is so groot soos haar lyf en haar onblusbare positiewe geaardheid maak dat een en almal vir haar lief is. Haar voorliefde vir baie bont klere en bonkige juwele laat haar meer soos ’n sigeuner-fortuinverteller lyk as die hardwerkende akademikus wat sy is. As dit nie vir hierdie uitsonderlike vrou was nie, weet sy nie so mooi nie. Sy het by Bernadette grootgeword terwyl haar eie ma die wêreld vol rondflenter op soek na die volgende man wat moontlik haar “meneer Perfek” mag wees.
Colette is wel die koket waarvoor haar suster haar gereeld uitskel. Elke keer wanneer hulle haar sien, het sy ’n ander man op sleeptou – die een se karakter minder perfek as die ander. Berna weet nie eens wie haar biologiese pa is nie. Gelukkig het Colette net die een kind gehad, en nie haar vele minnaars se gene op nog onskuldige kinders oorgedra nie – anders was hul familie dalk in totale chaos.
“Bernadette, moenie jou oor my bekommer nie. Ek is gelukkig soos ek is. Los my bolla en my bril; dit weer die ongevraagde aandag van allerhande oorlamse mans af.”
“As jy maar een van die oorlamse manne sal toelaat om jou ’n bietjie warm te vry, sal jy dalk bykom in die lewe,” brom Bernadette terwyl sy met die geklingel van vele armbande buk om ’n tuisgemaakte pizza uit die oond te haal vir aandete.
“Bernadette!” Ag, dit sal tog nie help nie; die uitgesproke Bernadette sal nooit verander nie. “H’m … die pizza ruik hemels. Kan ek vir ons wyn skink?”
“Asseblief tog, dalk laat die wyn jou so ’n bietjie ontdooi.” Bernadette sit die pizza op ’n houtbord, sny dit met ’n pizzasnyer en haal vir hulle borde en servette uit.
Berna lag rinkelend. “Fat chance.” Sy is gewoond aan haar tante se gekarring dat sy uit haar dop moet kruip en die lewe meer geniet.
“Ek het gedink . . .” begin Bernadette toe hulle elkeen met ’n glas wyn aan tafel sit.
“O nee, dit kan gevaarlik wees,” terg haar niggie.
Die ouer vrou ignoreer haar tussenwerpsel. “Die instituut skuld my ’n hoop verlof en die universiteit is buitendien nou toe vir die Kersvakansie. Kom ons gaan ’n bietjie see toe. Die strandhuis staan al vir meer as ’n jaar toe met die grendeltyd en alles. Die huis kan doen met vars lug en weer lewe. Ek en jy het dit verdien. Wat dink jy?”
Berna snuif kastig fyntjies die aroma van haar wyn in om haarself kans te gee om die voorstel te oorweeg. “H’m . . . kraakvars en vrugtig.” Moedswillig neem sy eers ’n slukkie en rol dit op haar tong terwyl Bernadette haar oë na bowe wend.
Haar tannie klik haar tong. “Wat dink jy van ’n vakansie by die see – nie van die wyn nie?”
Berna sit haar glas neer en sny ’n happie pizza af. “Dit kan werk as ek heeldag daar op die dek in die son mag lê en lees.” Dit is wat sy in elk geval beplan het vir die hele Desember hier by die huis.
Bernadette gooi haar hande in die lug. “Ag nee! Ek weet nie vir wat ek jou ooit leer lees het nog voor jy skool toe is nie, want jy het sedertdien nog nooit opgehou nie.”
“Lees maak jou nie dronk of vet nie en dit kan jou ook nie swanger maak nie. Books are a girl’s best friends. Skadeloos sou ek sê,” meen Berna, steeds in ’n moedswillige bui.
“Jy kan doen met een of sommer al drie daarvan vir al wat ek omgee. Live a little, girl. Have some romance in your life!” lamenteer Bernadette.
“Sê die vrou wat in dertig jaar nie een date gehad het nie.”
“Ek het my beurt gehad; dis nou jou beurt vir ’n romanse,” sê Bernadette ongeërg.
“Tel die lees van ’n hele sak vol Romanzas as ‘romance’? H’m, die pizza is amazing.” Sy help haarself aan nog ’n stukkie. “Wanneer wil jy see toe ry?” vermy Berna die holruggeryde onderwerp van haar afwesige liefdeslewe. Sy hap ’n stukkie pizza en kou dit smaaklik.
“Sodra ek my dringendste dinge by die instituut môre vroeg afgehandel kan kry. Van mariene biologie het ek nou heeltemal genoeg gehad vir hierdie jaar. Pak sommer jou tasse vanaand nog. Neem genoeg klere saam vir ’n hele ses weke, want ons kom nie huis toe voor ná Nuwejaar nie. En los tog die prim en proper juffroupakkies by die huis. Ons gaan om te ontspan. Bikini’s en sjoebroekies en so aan is al wat nodig is. Sit ’n aandrok of twee ook in; ons gaan die Meeubaaiers wys hoe ’n mens vakansie hou. Daar is glo ’n nuwe seekosrestaurant op Houtbaai waar ons kan dans ook.”
Berna lag. Wanneer Bernadette soos vanaand optree, is sy onkeerbaar. “Oukei, ek sal ná ete gaan pak. Solank ek my sak boeke mag saamneem.” ’n Hele maand by die see klink na net die ding wat sy nodig het ná hierdie rowwe jaar.
“Dis heeltemal hunky-dory, my skattebol, dié sal ek heel eerste inlaai,” sê Bernadette met ’n onheilige glinstering in haar oog wat Berna nie heeltemal vertrou nie.
Wat voer haar dierbare tante in die mou? Sy sal saam met haar see toe gaan, want dit sal lekker wees, maar dit is dit.

In sterre geskryf – Elsa Winckler (Uittreksel)

by Romanza
In sterre geskryf – Elsa Winckler (Uittreksel)

Een

Dankie tog, die hekke is nog oop. Uitasem val Tessa agter in die ry passasiers wat besig is om instapkaartjies te skandeer voor hulle deurstap vliegtuig toe. Agter haar hoor sy ook nog stemme, sy is darem nie heel laaste in die ry nie. Die OR Tambo-lughawe is ook so groot, sy moes hardloop om betyds te wees. Dis Woensdag, drie dae voor Kersfees, en die lughawe is omtrént besig. Vrolike Kersmusiek blêr oor luidsprekers en oral is Kersversierings aangebring.
Tessa verkyk haar so aan die versierings en mense, sy besef eers haar penarie toe die persoon voor haar sy instapkaartjie oorhandig. Haar kaartjie is op haar foon en haar foon is in haar oorgroot handsak wat oor haar skouer hang. Om dit vinnig in die hande te kry is nie so eenvoudig nie. Haar een hand hou haar naweektas vas en in haar ander hand is twee inkopiesakke met klere wat nie ook nog in haar tas of haar handsak kon pas nie. Terwyl sy nader aan die toonbank stap, trek-trek sy die tas en skuif die inkopiesakke oor haar pols sodat haar vingers los is om na haar foon te soek. Sy begin krap in haar handsak. Haar vingers kom met allerhande ander dinge in aanraking, maar nie met haar foon nie. ’n Boek wat Lelanie met ’n groot glimlag in haar sak gedruk het, lipstiffie, haar woonstelsleutels en . . . kant en satyn.
Gister se shopping spree het ook onderklere ingesluit, maar dié klein pakkie het sy amper vergeet. Sy was vanoggend al by die deur toe Lelanie die sakkie op die kombuiskas sien staan en in haar handsak druk. Dit is gelukkig klein genoeg. Maar iewers met die gegrawe op soek na haar foon moes die onderklere uit die sakkie geval het.
Voor haar word die ry vinnig korter en sy het nog nie haar foon nie. Gewoonlik is sy baie georganiseerd, maar sy het hopeloos verslaap en Lelanie het net alles wat rondgelê het in die kamer in haar handsak gepak terwyl Tessa teen die spoed van lig aantrek.
Ai tog, die persoon voor haar in die ry is klaar en sy het nog nie haar foon nie. Die passasier agter haar se tas kap ongeduldig teen haar kuit. Iemand het met die verkeerde voet uit die bed geklim.
“Um . . . jammer, ek soek na my foon,” beduie sy vir die grondwaardin. Sy sit haar tas en die inkopiesakke neer en haal haar handsak van haar skouer af sodat sy behoorlik kan soek.
Agter haar brom iemand, ooglopend baie ongelukkig oor die oponthoud. Uiteindelik vou haar hand om haar foon en met ’n groot glimlag haal sy dit uit en maak dit oop sodat die kode geskandeer kan word.
“Uit-flippen-uiteindelik.” Dié keer is die gebrom agter haar hard genoeg sodat sy dit kan hoor.
Sy neem haar foon, tel haar tas weer op en gee ’n breë glimlag oor haar skouer vir die grompot agter haar.
Blouselblou oë, kort bruin hare, breë skouers, stoppelbaard. ’n Moerige uitdrukking op sy gesig. Sy registreer alles binne sekondes.
“Jy hou die ry op,” byt hy die woorde uit.
Met groot inspanning kners Tessa op haar tande en stap vinnig agter die ander passasiers aan. Soos gewoonlik glimlag sy gou weer. Sy kon nog nooit lank kwaad bly nie.
Foeitog, die stomme man het miskien net ’n drukkie nodig. Wie weet, dalk was sy koffie vanoggend flou of het hy die liefde van sy lewe verloor. Of straks voel hy net eenvoudig nie lekker nie. Moontlik het hy ook mommy issues soos die meeste van die mans met wie sy te doen kry. Daar is altyd ’n rede hoekom iemand so knorrig is.
’n Vriendelike vlugkelnerin by die ingang van die vliegtuig laat haar sommer beter voel. Soek-soek na haar sitplek, stap sy in die paadjie af. Die vliegtuig is al klaar baie vol. Sy kyk weer op haar foon om seker te maak van haar sitplek. Dis in die heel agterste ry teen die venster.
Dit is wat gebeur as jy jou instapkaartjie te laat bevestig. Gelukkig is die vlug George toe net sowat twee uur lank – hoe erg kan dit nou wees? En hopelik het haar broers haar boodskap gekry en sal een van hulle op die lughawe wees om haar te kom haal. Dan is dit son, see en saffier tot ver anderkant Nuwejaar. Vir die eerste keer in twee jaar sal al drie haar broers ook vir Kersfees by hulle strandhuis op Buffelsbaai wees; sy is al so opgewonde.
Dis net drie slapies voor Kersfees en haar hart begin sommer sing. Vandat sy kan onthou, is sy mal oor Kersfees. Haar ma gaan voluit. Op die eerste Desember word hulle hele huis op die plaas buite Durbanville omtower in ’n Kersfeeswonderland. Klokkies en glasballe en linte en strikke en Kersvadermannetjies en elke denkbare en ondenkbare versiering word op elke moontlike oppervlak uitgestal.
Kersmusiek weergalm van vroeg tot laat deur die huis. Sy is mal oor al die ou liedjies, die nuwes, dié oor sneeu en sneeuvlokkies, oor takbokke met rooi neuse, selfs oor die klein tromspelertjie, ’n deuntjie wat haar broers nie kan verdra nie. En daar word gebak en gebrou. Die koekieblikke is weke voor die tyd vol van almal se gunsteling-kleinkoekies, die gerookte varkboud word sorgvuldig gaargemaak en gevries, die skaapboud uitgesoek, en pakke en pakke vleis vir braai word netjies gevries vir die kuier op Buffelsbaai.
Sommer die eerste dag wat hulle op Buffelsbaai aankom, gaan soek haar pa en broers ’n Kersboom, en so met die geur van dennenaalde in die lug, versier almal wat die vakansie daar is, die Kersboom in hulle strandhuis.
Kersfees beteken vir haar lang, sorgvrye dae onder die Afrikason, lang geselse om die tafel, baie lag en luilekker dae op die strand. Sy kan nie wag om weer by haar mense te wees nie.
Die passasier voor haar in die gangetjie gaan sit en Tessa beweeg vinnig verder tot by die laaste ry. Net twee stoele, sien sy terwyl sy haar handsak op die sitplek teen die paadjie sit. Dalk is sy gelukkig en kom niemand langs haar sit nie. Die bagasierak bo hulle koppe is reeds oop en sy lig haar tas op om dit in te druk. Omdat sy kort is, is dit altyd ’n uitdaging, maar sy weet al wat werk. Sy staan op haar tone, lig die tas en spring, maar voor sy die tas in die rak kan inskiet soos wat sy gewoonlik doen, verskyn ’n arm voor haar en vat haar tas by haar.
“Van al die onnosel dinge, en dit lyk my jy spesialiseer daarin . . .”
Dis weer Grompie. Duidelik hoogs geïrriteerd met haar, druk die groot man haar tas hardhandig in die bagasierak.
Sy tel die inkopiesakke op, dit kan sy self inskiet, maar met sy kake stewig opmekaar, vat hy dit ook by haar en sit dit bokant haar tas in.
“Dankie.”
“Sit jy hier?” vra hy kortaf en beduie na die ry waar haar sitplek is.
Sy antwoord hom nie, skuif net in en gaan sit op haar plek. Oomblikke later sak sy lang, lenige lyf langs haar neer. Net betyds sluk sy ’n kreun in. Seriously? Dis ’n yslike vliegtuig, hy kan enige ander plek sit, hoekom beland die knorrige vent juis reg langs haar?
Binne millisekondes vul ’n subtiele muskusgeur die klein ruimte agter in die vliegtuig en sy sukkel om asem te haal. Sjoe, dis darem nou skielik baie warm. Sy steek haar hand uit en draai die luggat bokant haar oop. Heerlike koel lug spoel oor haar. Dis beter. Sodra die vliegtuig opstyg, moet sy by die badkamer uitkom. Dit is gelukkig net skuins agter hulle.

Die Kersfeeslysie – Dina Botha (Uittreksel)

by Romanza
Die Kersfeeslysie – Dina Botha (Uittreksel)

Een

Dit is die regte adres. Die naam van die besigheid staan in netjiese goue letters op ’n bordjie geskryf en hang aan die ysterhekkie. Rent a nanny. Elani Davis snork liggies deur haar neus om haar misnoeë met die plek duidelik te maak.
“Die eienaar beter hier wees, Daphne, want vandag vertel ek haar hoe pateties haar dienslewering is.”
Daphne kyk haar net met nuuskierige groot, blou oë aan.
“Het jy niks daarop te sê nie? Seker nie. ’n Veertien maande oue baba het mos nie ’n probleem van ’n dag oud nie. Net solank jy melk het en jou boude droog is, is alles hunky-dory. Ek wens ek was so gelukkig soos jy.”
Haar verwyte rol van die dogtertjie se skouers soos water van ’n eend se rug af en sy steek haar hande na Elani uit. Sy lig Daphne uit haar karstoeltjie op die agterste sitplek. Sy druk die motordeur met haar knie toe, maar dit slaan teen haar Louis Vuitton-handsak vas. Sy trek haar asem geskok in en hoop sy het nie die leer beskadig nie. Toe kreun sy gefrustreerd. Dit sou nie gebeur het as Daphne ’n oppasser by die huis gehad het nie. Sy sou haar ook nie nou in hierdie posisie bevind het nie.
Sy skuif Daphne oor na haar linkerheup. Sy swaai haar handsak oor na die ander skouer en het meer beheer oor haar bewegings.
Die hekkie kraak terwyl sy dit oopstoot. Die paadjie na die voordeur is ongelyk geplavei en haar spykerhak steek tussen twee steentjies vas. Met die baba in haar arms kan sy nie juis vinnig loop nie en voordat sy kan struikel, steek sy vas. Sy wurm haar hak versigtig los en hoop nie die skoen is onherstelbaar beskadig nie. Sy weet nie of sy ooit weer so ’n paar Jimmy Choo’s sal kan bekostig nie. Aan die ander kant moes sy dalk nie haar peperduur handsak en skoene op ’n uitstappie na Rent a nanny toe geneem het nie. Elani kyk rond. Die tuin om die huis lyk maar verwaarloos. Praat van ’n misleidende advertensie! Die plek is glad nie die hoogs gespesialiseerde besigheid wat op Facebook geadverteer word nie.
“As jy my vra, Daphne, is die plek niks anders as ’n . . . backyard nanny nesplek nie,” mompel sy onderlangs. Sy rol haar oë, maar dit is vir haarself. Sy haat dit as die snobis in haar so maklik uitklim. Sy probeer hard om te verander.
“Jammer, Daphne, jy het niks gehoor nie, hoor jy my? Die tuin is lieflik. Dit lyk soos ’n park.”
Dit is die ander ding waaraan sy werk: haar sarkasme. Maar nou is nie die tyd om haar selfhelpgereedskap uit te haal nie. Daar is ’n rede hoekom sy voor Rent a nanny se deur staan en dit is ’n goeie een.
Langs die voordeur is ’n klokkie wat sy lank en hard druk. Iewers agter die deur speel ’n verspotte deuntjie. Toe dit ophou speel, druk sy dit weer. En weer. Net toe sy begin dink niemand gaan oopmaak nie, draai die handvatsel.
Voor die deur egter oopgaan, begin ’n omgekrapte stem agter die deur raas: “Dis nie nodig om die klokkie so lank te druk nie, Ivan. Ek het jou die eerste keer gehoor. O, jammer, wie is jy?”
Die man voor haar is langer as die gemiddelde een en sy moet noodgedwonge opkyk. Sy aantreklike gesig laat haar skoon vergeet wat hy gevra het. Blou oë tussen digte swart wimpers kyk haar nuuskierig aan. Sy mond wat so omgekrap gelyk het, ontspan en aantreklike kepies vorm toe hy stadig glimlag. Die kepies langs sy mond loop al die pad na sy oë. Hulle verander net in sagter lagplooitjies.
“Hallo, het jy gehoor wat ek vra? Wie is jy? Kan ek dalk help?”
Hy gee haar twee keuses, maar sy gaan nie een antwoord nie. Die heeltemal té aantreklike man het heel waarskynlik sy kêrel verwag en nie ’n klant nie.
“Ek is ’n omgekrapte kliënt, en ek wil asseblief vir Marion Pelzer spreek. Is sy op kantoor?” Dit is al wat die man behoort te weet. Boonop word Daphne by die oomblik swaarder. “Wel, is sy hier of is sy nie?” vra sy toe dit skynbaar haar beurt is om hom sprakeloos te laat.
“Marion is hier, maar ek weet nie of ek jou sommer kan inlaat nie. Jy klink baie aggressief en . . . dra jy dalk ’n wapen aan jou?”
Sy is nie seker of die man net probeer snaaks wees en of hy ernstig is nie.
“Waar gaan ek ’n . . . ’n AK47 wegsteek? Onder die baba in my arms?”
“Ek het meer gedink in die lyn van ’n mes in jou handsak of in jou . . . Toe maar, ek dink nie jy het ’n mes nie. Kom asseblief binne.”
Soos met sommige sakeondernemings wat van die huis af bedryf word, het die ontvangsarea nie veel persoonlikheid nie. Daar is net twee stoele en ’n koffietafel in die voorportaal geplaas. Op die tafeltjie lê ’n paar tydskrifte en sy is oortuig dat dit horingoud is. Niks aan die plek voorspel klas of styl nie.
Daphne sien iets wat haar aandag trek en wil neergesit word, maar sy hou haar stywer vas. Wie weet wat alles op die ou matte rondkruip.
Hy sien haar ongemak en beduie na die aangrensende deur. “Stap asseblief deur.”
Sy wag dat hy sê Marion sal nou by haar wees, maar hy doen dit nie. Daphne stoei net meer en sy het nie ’n ander keuse as om dieper die vertrek in te loop nie.
“Sit, asseblief.”
“Ek staan sommer.”
Hulle kyk mekaar oor die lessenaar aan en sy wonder oor die ou voor haar se IK. “Hoe lank moet ek so staan en wag? Moet jy nie vir Marion gaan roep nie?”
“O, jammer, ek het nog nie gesê nie: Ek is Marion.”
Hy glimlag weer en dié keer is hy vir seker geamuseerd.
“My ma wou vreeslik graag ’n dogtertjie gehad het en toe kry sy my. Wel, die naam was klaar gekies en ek het toe sommer Marion geword.”
Dit betrap haar effens onkant dat sy met ’n man en nie met ’n vrou moet baklei nie. “Ek wil net seker maak: Jy is dus die eienaar van die besigheid?”
“Dis reg. Jy kan met my praat.”
“H’m, wel . . . ek wil asseblief my geld terughê – al drie maande s’n. Jul diens is absoluut pateties, en boonop is jul advertensie misleidend. Ek is seker dis teen die wet om voor te gee julle is ’n dienslewering-besigheid terwyl julle geen diens lewer nie.”
Sy wag dat haar kil woorde die glimlag van sy aantreklike gesig afvee, maar die lagplooitjies verdiep eerder.
“Sê my eers: Praat ek nou met die nanny of met ’n mamma?”
Elani frons. Sy het geen idee hoekom hy dit wil weet nie.
“Hoekom vra jy?’
“Jy lyk hopeloos te jonk om die mamma te wees. Jy moet dus die nanny wees. Is jy afgedank? Aan die ander kant sal ek ook hoogs ontevrede met ’n nanny wees wat op sulke hoë skoene by my huis opdaag en na my kind wil kyk. Ek sou jou waarskynlik ook in die pad gesteek het.”
Sy is jammer, maar sy vind niks snaaks in dié situasie nie. Die mense verhuur nie net onbekwame mense uit nie; hul bestuur self is ’n bietjie onstabiel.
“Daphne, sit stil,” raas sy outomaties toe Daphne met haar gestoei amper uit haar arms val. Sy kan nie behoorlik dink as die baba so aangaan nie.
Marion loop om die lessenaar en steek sy arms uit. “Ek sal haar vashou, dan sit jy.”
“Nee, Daphne gaan nie na vreemdelinge toe nie.” Dit is duidelik net haar siening, want haar dogtertjie val in Marion se arms. Haar handjie reik dadelik na sy donker krullerige hare wat net-net aan sy kraag raak. Hy trek nie sy kop weg nie, maar glimlag net.
“Hallo, Daphne-pop,” sê hy vriendelik. Hy kyk oor haar kop na Elani. “Kom ons begin eerder voor: Ek is Marion Pelzer, en jy is?”
“Ek is mevrou Davis,” sê sy en laat aspris haar naam weg.
“Wil jy nie maar sit sodat ons rustig kan gesels nie?”
Die hele situasie hét ’n bietjie verspot geraak.
Sy sit terwyl hy oorkant haar plaasneem. Daphne reik dadelik na die notaboek op die tafel, maar hy skuif dit bloot eenkant toe.
“Vertel my waaroor jy so verskriklik vies is.”
“O, ek doen dit maar alte graag. Ek het in drie maande drie van jou kinderoppassers gehad, en ek het boonop ten duurste vir hul dienste betaal. Elke keer het jy my verseker dat die meisie goed opgelei is en . . . nee, wag, ek het met ’n dame gepraat. Nie met ’n man nie. Waar kom ek dan aan die naam Marion?” Sy het haarself nou erg verwar, en sy probeer eers haar gedagtes uitpluis. “O ja, nou onthou ek: Die laaste meisie het my ’n visitekaartjie gegee met jou naam op.”
“Dit was ’n maklike fout om te maak – om te dink dat Marion ’n vrou is.”
“Of jy nou ’n vrou is of nie verander niks aan die situasie nie. Julle het sonder enige gewetenswroeging my geld geneem en ek verwag dat ek terugbetaal word.”
“Dit kan ek nie doen nie. Jy moes drie maande gelede ’n kontrak geteken het waar ons, dis nou Rent a nanny, van die soort ding vrygespreek word. Ek neem aan jy het nie die fynskrif gelees nie?”
“Nee, ek het nie. Wie lees in elk geval ooit die fynskrif? Dis net skelms wat sulke goed in piepklein lettertjies probeer wegsteek.”
Sy het gedink hy sal hom dié keer vir haar vererg, maar die man verloor blykbaar nie beheer oor sy emosies nie. Hy glimlag net en dit is uiters frustrerend.
Hulle albei hoor die voordeurklokkie lui en Marion staan dadelik op. “Verskoon my, asseblief. Dis seker Ivan, my ontvangsklerk. Hy het skoonmaakgoed gaan koop.”
Elani boog haar wenkbroue verras, maar dit is vir haarself. Hy het reeds met haar baba in sy arms by die deur uitgeloop. Sy sit terug in haar stoel. Die ou plekkie het sowaar ’n werkgewer en ’n ontvangsklerk. As hulle huishoudelike skoonmaakmiddels benodig, sal daar ook ’n skoonmaker wees, wat beteken ’n hele paar mense moet salarisse ontvang. Natuurlik sal hulle nie hul kliënte se geld wil terugbetaal nie. Toegegee, sy maak dalk nou net haar eie afleidings, maar dit is hoe dit voorkom.
“Ivan, ons het ’n gas. Bring asseblief vir ons ’n pot tee en as daar nog is, ’n paar koekies.”
“Ek maak so, Marion.”
Ivan se stem klink jonk, maar glad nie verfynd nie. Dalk is Ivan nie Marion se kêrel nie, maar werk hy inderdaad net daar. Sy sug heimlik. Daar gaan sy al weer met haar afleidings!
“Ek sal netnou na ons rekords gaan kyk, maar vertel my asseblief van jou drie oppassers. Wat was fout met hulle?”
“Laat ek dink: baie. Vir ’n begin was Heleen liewer vir haar oorfone as vir haar werk. Daphne kon bedags haar stembande luidkeels oefen terwyl Heleen lekker snoesig in haar eie wêreldjie musiek geluister het. Ek moes ten minste een keer per dag vir haar sê om haar oorfone af te haal.”
“En die tweede een?”
“Pam kon alles doen – dit moet ek toegee – maar sy het nie vuil doeke geruil nie. Dit maak haar kwansuis naar. Sy het my elke keer in my studeerkamer kom roep om ’n doek te vervang. Dit was uiters steurend. Ek kan nie alles in ’n oogwenk los net om ’n doek te ruil nie. Dis hoekom ek háár betaal om dit te doen. Toe Daphne die eerste keer met brandboude sit, het ek Pam gevra om te gaan en het ek vir ’n ander oppasser gevra. Terloops, wie was die vrou met wie ek telkemale telefonies gepraat het?”
“Dit sou met Rita Kotze, die vorige eienaar gewees het.”
“Jy het dus die besigheid by haar oorgeneem?”
“Dis reg, omtrent ’n maand gelede. Ons het toe na dié perseel verhuis.”
“H’m, dit verklaar seker baie, maar dit beteken nie noodwendig dat die nuwe bestuur ’n beter diens gaan lewer nie.”
Weer eens rol haar subtiele sarkasme van sy rug af. “Wat was nommer drie se probleem?”
“My probleem was meer met haar kêrel as met haar. Suzelle was die enigste een wat voltyds by my ingewoon het. Ek het gedink dit sal sake vir my vergemaklik, maar dit het nie. Haar kêrel was tydig en ontydig op my sitkamerbank, in my yskas of op my internet. Dit was so goed of ek het twee huismaats gehad. Toe ek haar daaroor aanspreek, het sy gesê ek moet kies: dis sy én die boyfriend of niks. Nou ja, glo my dit was nie ’n moeilike keuse om te maak nie. Ek het haar en die kêrel gevra om te gaan.” Sy pen Marion met ’n kil blik in sy stoel vas. “Kyk, ek kan jou seker nie kwalik neem oor die eerste twee meisies nie, maar die derde een het jou visitekaartjie by haar gehad. Dit maak haar dus jou probleem.”
“Jy is seker reg. Ek sal haar gedrag moet aanspreek. A, hier is ons tee.”
Ivan lyk baie jonk – asof hy pas van die skoolbanke af kom. Hy skink vir hulle tee voordat hy sê: “As jy my soek, ek werk hier langsaan aan my taak.”
“Ivan doen ’n online kursus,” verduidelik Marion al het sy nie uitgevra nie.
Elani staan op en loop om die lessenaar. Dit lyk of Daphne ’n oomblik huiwer, maar toe steek sy haar handjies na Elani uit.
“Gee gerus vir haar ’n koekie.”
“Daphne eet nie koekies nie.”
“Dis vreemd, ek dog alle kinders hou van koekies.”
“Sy het by die huis haar eie koekies wat nie suiker bevat nie,” sê sy effens kortaf.
“Koekies wat nie suiker bevat nie? Hoe werk dit? Dit kan onmoontlik lekker wees.”
Elani roer haar skouers. Sy hoor ’n verskuilde verwyt, en sy hou nie daarvan nie. Sy is ook nie van plan om haar koskeuses vir Daphne met ’n wildvreemde man te bespreek nie. Sonder om aan haar tee te raak sê sy: “Ons moet gaan.”
“Wag, ek dog ons gaan oor ’n plaasvervanger vir Suzelle praat.”
Haar mond val byna oop. “Ek glo nie wat ek hoor nie. Jy wil sowaar ’n vierde meisie aan my afsmeer! Dit nadat ek jou pas vertel het hoe onopgelei hulle vir die taak was. Die enigste rede hoekom ek persoonlik hiernatoe gekom het, was om my registrasie- en maandelikse werwingsfooi terug te kry – wat blykbaar nie gaan gebeur nie. Om oor die diens en kwaliteit van die oppassers te kla is duidelik ook ’n mors van asem en tyd. Sê my dus: Hoekom sal ek vir ’n vierde keer iets probeer wat duidelik nie werk nie?”
Amuseer haar tirade die man of wat? Dit het pas gelyk of hy sukkel om sy lag weg te steek. Haar bloeddruk styg met ’n graad of twee. Sy swaai haar handsak oor haar skouer en tel haar motorsleutels op. Sy wil sommer net uitmarsjeer, maar besluit dan daarteen. “Kan ek jou ’n bietjie advies gee, van een sakepersoon aan ’n ander?”
“Asseblief, lig my in.”
“Jy moet jou besigheid beter leer ken. Dis duidelik dat jy geen idee het wat iemand van ’n kinderoppasser verwag nie. Die feit dat jy boonop ’n man is en iets aan mense verkoop wat jy glad nie ken nie, gaan sake in die toekoms net meer kompliseer.”
“Wat presies bedoel jy met die feit dat ek ’n man is? Kan ’n man nie ’n kinderoppasser-agentskap bestuur nie? Is dit wat jy impliseer?”
Vir die eerste keer voel dit of sy deur sy gemaklike pantser van onverskilligheid gedring het, en dit is lekker. “Wanneer dit by kinders kom, verstaan vroue beter wat ander vroue nodig het. Dis al wat ek gaan sê. Nou moet jy my verskoon, meneer Pelzer. ’n Lekker dag verder vir jou.”
Marion staan op, en sy sê vinnig: “Ons ken die pad deur toe.”
Sy loer werktuiglik by die ander deur in wat ook in die voorportaal uitloop. Ivan sit voor ’n rekenaar, en die tafel is besaai met papiere en handboeke. Hy het nie gejok nie; hy is besig met ’n taak of ’n ding.
“Wat ’n vermorsing van kosbare tyd om hiernatoe te kom, Daphne. Ons moes van beter geweet het,” gesels sy met die kleintjie terwyl sy haar in haar stoeltjie vasmaak. Tevrede dat die dogtertjie veilig is, skuif sy agter die stuur in. Sy werp ’n laaste blik in die rigting van die huis. Die voordeur is toe, nes sy dit agter haar gelaat het.

Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

by Romanza
Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

Een

“’n Strawberry daiquiri, asseblief,” sug Sonja ’n bestelling uit voor sy kreunend by die kroegtoonbank gaan sit en haar moeë voete deur die bandjies van die hoëhaksandale probeer vryf. Dit is nou wraggies nie speletjies om die hoofstrooimeisie se hoofstrooimeisie te wees nie, mor sy in haar enigheid terwyl sy vlugtig wonder hoeveel strooimeisierokke al in haar kas hang.
Hierdie troukoors onder haar vriendekring, kollegas en familie het alles begin toe Christelle en Joshua afgehaak het. Almal was heel gelukkig en tevrede met hul status tot dié tweetjies vyf jaar gelede die knoop deurgehaak het. Nou het omtrent almal al so op ’n streep getrou behalwe sy, natuurlik. Haar sprokiestroue gaan duidelik net dit bly: ’n sprokie.
Daar is darem een voordeel wat sy hieruit trek, veral vir iemand wat soos sy ’n baie voorspelbare bestaan voer – sy het nou al groot dele van Suid-Afrika gesien as gevolg van die trouvenues wat oor die hele land versprei was. Finansieel tap dit tog ’n mens se spaargeld; hopelik eindig dit sommer ook nou hier by Nicola se troue. Die hele malligheid het by die Steyns begin – dit maak dus net sin dat dit by hulle moet eindig ook!
“Bride or groom?” word die gewone aanknopingsvraag gevra deur ’n baie aantreklike blonde kroegman.
“Bruid,” antwoord sy en voel sleg dat sy so kortaf klink en brei dan sommer onnodig ’n rapsie verder uit om op te maak vir haar onvriendelikheid: “Eintlik is ek hier vir die hoofstrooimeisie. Die tweelingdogtertjies is skaars drie maande oud. So, ek moet vir haar instaan by die bruid as sy hulle moet versorg. Dankie,” glimlag sy dankbaar toe haar pienk drankie voor haar neergesit word en vat ’n lang, dorstige teug. “H’m, perfek!”
“Die plesier is myne,” skok ’n swaar aksent haar oë oop wat sy met genoegdoening toegemaak het terwyl die soet vloeistof koud in haar keel afgly. “Ethan Brooks,” stel die man homself bekend, en sy sluk amper haar tong saam met ’n sug in toe sy glimlag twee perfekte kuiltjies vertoon.
“Sonja Fourie,” erken sy die groet en skud sy hand.
“I get that a lot,” grinnik hy en verduidelik toe sy nie reageer nie: “Die surprise oor ek Afrikaans praat.”
“Dit moet jou aksent wees,” spot sy met ’n glimlag.
“H’m, ek het gewonder wat my weggee,” terg hy terug met mosgroen oë wat ondeund vonkel.
“Jy is nie ’n gebore Suid-Afrikaner nie, is jy?” vra sy belangstellend en hy beloon haar weer met ’n glimlag vol kuiltjies wat haar uitasem na haar strawberry daiquiri laat gryp vir versterking.
“Wat laat jou so dink?” vra hy met pretduiweltjies wat nou openlik in sy oë dans.
“Jou manier van praat: Dit klink voller en meer geaksentueerd as die gewone Suid-Afrikaanse Engelssprekendes,” probeer sy hom opsom.
“British,” erken hy met ’n breë glimlag terwyl hy terugstaan en ’n paar glase begin droogvryf.
“British soos in Brittanje?” vis sy nuuskierig verder uit.
“Soos in King and Queen of England British, ja,” bevestig hy met ’n uitspattige buiging wat ’n giggel by haar keel laat uitborrel.
“En wat het jou Suid-Afrika toe gelok? Moet net nie vir my sê die groot vyf of die weer nie,” lag sy openlik geïnteresseerd vir die man voor haar.
“Beslis die leeus wat in die strate rondloop,” spot hy gemaklik met die wanindruk wat sommige buitelanders nou nog van Suid-Afrika het.
“Sonja!” roep iemand haar en sy wens vir ’n oomblik sy kan maak of sy dit nie gehoor het nie, so lekker gesels sy met hierdie aantreklike vreemdeling.
“Haai, Joshua,” groet sy outomaties toe hy by hulle aansluit.
“Christelle wil net weet of jy asseblief my suster oor so tien minute kan gaan help uittrek; sy is op pad om die tweeling te voed en Stephan wil aanstaltes maak om lughawe toe te ry.”
“Geen probleem nie,” antwoord sy meer opgewek as wat sy voel en begin vinniger aan haar drankie teug om klaar te kry.
“Dankie,” sê hy voor hy na die kroegman toe draai. “Het jy ’n droë wit per glas beskikbaar en dan ook ’n still water, asseblief?”
“Ouerskap doen jou goed,” glimlag sy vir Joshua terwyl sy nog so onopsigtelik moontlik die kroegman in die oog probeer hou. “Ek kan amper nie glo dit het alles begin by ’n baie buitengewone projek waarby ek nog betrokke was nie.”
“Ek vat elke dag maar nog soos dit kom; Christelle is die eintlike Superhero – sonder haar weet ek nie wat ek sou gemaak het nie. En dan het Walter en Bella ons seker ook so ietwat voorberei,” erken hy met ’n grinnik en verander die onderwerp: “Chris vertel my jy is op soek na ’n nuwe pos?”
“H’m,” begin sy en maak eers haar drankie klaar voor sy antwoord: “My beheerliggaampos se kontrak het reeds einde verlede jaar geëindig. Ongelukkig kon hulle my nie heraanstel vir nog ’n jaar nie, maar ek kon intussen vir ’n vriendin instaan wat met kraamverlof was. So, ja, ek is soos ek hier sit werkloos.”
“Hier is ’n pos oop by die plaasskool as jy belang stel,” tree Ethan weer tot die gesprek toe, en net sy glimlag wil haar sommer reeds vir die pos laat aansoek doen.
“Dis dalk ’n idee!” klink Joshua opgewonde. “Veral oor jy nou so onseker is oor wat jy wil doen. ’n Hele nuwe uitdaging in ’n heeltemal ander provinsie.”
“Natuurlik weet jy van my identiteitskrisis ook. Ek vergeet soms my beste vriendin is getroud met die liefde van haar lewe en deel alles met hom,” sug sy gemaak beswaard, wat Joshua laat lag. “Maar dis nie so eenvoudig nie. Ek sal tog graag meer wil hoor oor die plaasskool, maar die bruid het my nou nodig,” wend sy haar tot Ethan.
“Gaan,” verseker hy haar met ’n verlammende glimlag. “Ek maak solank nog ’n daiquiri; ek het nêrens anders om te wees nie.”
“Gaaf, dankie.”
“Sien jou dan later!” groet hy met ’n knipoog wat haar hart ’n opgewonde skop laat gee.
Sonja, wat makeer jou dat jy so begaan oor ’n vreemdeling se aandag raak? Dalk druk die fyn San Brett die toevoer van genoegsame suurstof af wat na haar brein toe moet gaan waar haar gesonde verstand sit.
Sy was nou al by meer as genoeg troues om te weet enige sogenaamde konneksie met ’n man gaan nooit rêrig verder as die trounaweek nie. Met al die romanse en liefde in die lug word hulle maklike teikens vir ’n vinnige blitsromanse want mansmense weet vroue is op hul weerloosste by ’n troue en vat deeglik hul kans daarmee. Wel, sy het nuus vir meneer ek-is-vrek-sexy-in-’n-pak-en-met-dimpels; sy val nie meer vir daardie set nie!
“Ek is hier om te help,” antwoord sy outomaties op Nicola se vraag aan Christelle of iemand haar sal kan help met haar rok se magdom knopies nes sy ingestap kom.
“Sons, jy weet nie hoe baie waardeer ek al jou hulp vandag nie,” glimlag Christelle stralend terwyl sy die fyn haartjies van die baba se koppie afvee wat op haar bors rus.
“Sonja tot die redding,” grinnik Nicola en wikkel haar skouers soos die knopies een vir een begin losspring onder haar vingers.
“Hierdie rok is seker die heel mooiste ontwerp ooit, Nicola. Dis presies hoe ek nog altyd gedroom het my rok eendag moet lyk. Jy is geniaal, weet jy?” prys Sonja eerbiedig.
“Hou jy regtig so baie van my trourok?” vra Nicola eerlik verbaas.
“Ek sal my voortande saam met my linker- en regterkleintoontjie gee vir so ’n rok,” adem sy steeds in vervoering. “Dalk nog my pinkie ook, maar dan weet ek nie hoe ek my klas tot tien gaan leer optel en aftrek sonder ’n konsternasie nie.”
“Nou maar goed,” lag Nicola. “Dan is die rok joune.”
“Wag. Wat? Ek bedoel: ekskuus?” skok sy tot stilstand.
“Die rok is joune,” glimlag Nicola stralend terwyl sy uit die lae voue klim.
“Jy is nie ernstig nie,” verloor sy amper haar stem.
“Ek is doodernstig. Ek het twee identiese rokke laat maak. Seker maar ’n gewoonte wat ek in die industrie geleer het om altyd ’n backup te hê. So, die een,” wys Nicola na die rok wat nou soos ’n meringue op die vloer pof, “gaan opgepak en droogskoongemaak word om vir my gebêre te word, en daai een agter die deur is nou joune. Gratis en verniet.”
“Sjoe, Nicola, dis ’n uiterste groot voorreg, maar genugtig: Dis ’n astronomiese geskenk om net so uit te deel!”
“Jy verdien dit; jy het hard gewerk om alles perfek uit te voer. Alles het foutloos verloop as gevolg van jou,” verseker Nicola haar.
“Ek kan jou belowe ek het regtig geen betaling nodig nie; ek het dit uit die liefde van my hart gedoen vir jou en Christelle.’
“Sons, sê net dankie, man!” raas Christelle bewoë met haar.
“Verskriklik baie dankie,” fluister sy ook nou met trane in haar oë.
“Daar is net een voorwaarde,” sê Nicola gemaak ernstig. “Ek is die enigste een wat verstellings aan die rok kan en mag maak.”
“Natuurlik,” stem sy nog in ’n dwaal in.
“Ek is langer as jy en natuurlik platter,” grinnik Nicola terwyl sy oor haar borsmaat streel. “Maar ek kan sommer sien hoe jou rondings die rok juis tot sy volle reg sal laat kom. Wag, laat ek ophou klets. My man wag vir my. Kan julle glo? My man!”
“Wat het so pas hier gebeur?” vra sy vir Christelle toe Nicola soos ’n warrelwind by die kamer uitstorm.
“Jy het so pas ’n one-of-a-kind ontwerperstrourok verniet gekry,” antwoord haar vriendin reëlmatig terwyl sy die baba in haar arms verskuif om die volgende enetjie te begin voed.
“So, ek het my nie verbeel nie,” mymer sy droomverlore terwyl sy na die rok agter die deur stap en die ritssluiter ooptrek. “Hierdie rok kos seker so drie maande se salaris, weet jy? Nee, seker ses, as ’n mens in ag neem hoe gewild haar ontwerpe begin raak!”
“Jip, nou moet jy nog net ’n man kry,” spot Christelle openlik met haar.
“Ag wat wou, ek en Marcelle het besluit as ons nog nie teen veertig ons eie lewensmaats het nie, dan trou ons sommer met mekaar.”
“Dit sal die dag wees. Hierdie trourok is die begin van groot dinge vir jou, juffrou Sonja Fourie. Noem dit jou lucky charm. Jy gaan die liefde van jou lewe ontmoet, en hy gaan jou voete so finaal onder jou uitslaan, jy gaan nie eers omgee as hy sy taal mix nie.”
“Ag, jy is nou sommer laf,” probeer sy Christelle se entoesiasme so ’n bietjie stuit.
“Ek sê jou vandag, my liewe Sons, voor hierdie tweeling begin loop, beplan ons jou troue in daai skepping van ’n droomrok!”

’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

by Romanza
’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

Een

Net ná die bordjie wat aankondig dat Soutstrand nog tien kilometer ver is, trek Carla van die pad af. Sy kan nie te lank stop nie, haar ouers wag seker al vir haar oproep om te sê sy is veilig by haar bestemming, maar sy het vars lug nodig. ’n Oomblik om asem te skep en ’n hernude houvas te kry op die moed wat haar tot hier gebring het. Sy klim uit en asem die skoon seelug in. Die wind ruk dadelik aan die blonde krulle wat uit haar poniestert losgekom het en sy druk dit vinnig agter haar oor in.
Sy hoor die stem asof die man wat dit so gereeld gesê het, agter haar staan: “Reguit hare pas jou baie beter. Dit is meer gesofistikeerd. Die krulle laat jou soos ’n kind lyk.”
Vir ’n oomblik knaag die onsekerheid weer aan haar binneste. Sy moes dalk weer gegaan het vir ’n Brasiliaanse uitblaas voor sy uit Pretoria weg is, maar daar was nie juis tyd nie.
Carla blaas die asem wat sy in haar longe gevange gehou het stadig uit. Sy moet Ernst se stem uitdoof as sy enigsins ’n sukses van die pad vorentoe wil maak. Sy is in elk geval nie meer ’n kind nie. Inteendeel, sy is vyf en dertig. Vyf en dertig, geskei, en stoksielalleen. Voeg heeltemal gek ook by daardie lys, want sy het ’n praktyk op Wie-weet-waar gekoop om kamtig oor te begin. Uitgeblaasde hare gaan niks daaraan verander nie.
Sy vou die truitjie wat sy aanhet stywer om haar.
Noudat sy hier staan en kyk hoe die vroeë oggendson diamantjies oor die water stoot, kan sy erken dat dit deels is om vir Ernst ’n punt te bewys dat sy hier is. Sy het die kans om vir hom te wys sy kan opstaan en aangaan sonder hom, met albei hande aangegryp. Hy was altyd so seker sy kan nie ’n sukses van haar eie praktyk maak nie en dat sy na haar ouers sou draai vir hulp die oomblik as dinge moeilik raak. En dit is daardie gedagte wat maak dat sy tien kilometer buite die dorp staan en veg teen die twyfel.
Sê nou hy is reg? Sê nou sy het nie wat dit verg om haar eie praktyk op die been te bring en dan nog ’n kind ook groot te maak nie?
Carla skud haar kop. Daar is net een manier om uit te vind of sy dit sal kan doen, en wie nie waag nie, wen nie. Ten minste het dokter Ernst Malan haar finansieel ruim vergoed vir die huwelikshel waardeur hy haar gesit het en kan sy bekostig om te probeer. Een troos is, as hierdie mal plan van haar nie werk nie, is dit Ernst se geld wat sy in die see gooi, nie haar eie nie, en dan kan sy terugval op haar plan B. Selfs plan C klink nie te sleg nie. Sy sal immers nie omgee om by haar ouers op die plaas te gaan bly en boervrou te speel nie. Die gedagte laat haar lag en sy konsentreer daarop om die glimlag in plek te hou toe sy terugklim in haar motor.
Voor sy wegtrek, trek sy eers haar trui uit en skakel dadelik die lugversorging aan. Alhoewel dit nou maar eers die begin van September is en nog taamlik vroeg in die oggend, brand die son klaar fel op die wit klippe langs die kuslyn. Sy hoop die son op hierdie plekkie sal finaal die koue in haar binneste ook kan verdryf.
By die eerste bordjie wat wys sy moet haar spoed verminder, haal Carla haar voet effens van die petrolpedaal af. Die omgewing verander in ’n oogwink. Die gras langs die pad is aansienlik groener as ’n paar meter terug en daar is bordjies wat alles adverteer – van die plaaslike kettingwinkel tot ’n restaurant wat glo die beste vis en skyfies in die Suidelike Halfrond verkoop.
“Hawehuis.” Lees sy die naam hardop.
Sy onthou die eerste keer so ses maande terug wat sy hier ingery het. Toe sy nog seer en stukkend was oor haar mislukte huwelik en sommer net kuslangs gery het in die hoop dat sy iewers langs die pad vrede of antwoorde sal kry. Sy moes hier afdraai vir brandstof, en toe die water haar wink, het sy ’n ewigheid op die strand gesit. Carla kan nie onthou hoe lank sy daardie middag net gesit en staar het na die diepblou see nie; wat sy wel kan onthou, is dat sy nie ’n ander siel op die strand gesien het in daardie tyd nie, en sy het stilletjies gehoop dat sy eendag op so ’n plekkie sal kan bly. Toe sy dus hoor van die praktyk op hierdie einste kusdorpie wat teen ’n appel en ’n ei te koop is, het sy vir die eerste keer in haar lewe ’n impulsiewe besluit geneem en die koopkontrak geteken sonder om die plek eers te sien. Sy blaas haar asem stadig uit toe sy verby nog ’n geroeste bordjie ry wat in helder kleure sê: “Welkom in Soutstrand”, en sy weet daar is nou nie meer omdraaikans nie.


Kobus skud sy kop ongelowig toe die antwoord uit die kamer langs syne is dat hy net nog vyf minute moet wag. Hy vryf sy hande deur sy hare en draai na sy pa. “Sy is nog nie eens ses nie. Hoe kan dit haar moontlik so lank vat om klaar te maak vir kerk?”
Sy pa skud die oggendkoerant reg, duidelik nie bekommerd daaroor dat hulle heel moontlik laat gaan wees vir die erediens nie. “Ses of sestig. ’n Vrou is ’n vrou. Daarom laat ek my nie weer in so ’n strik vang nie.”
Hy wil sy pa herinner dat die vrou waarvoor hulle nou wag, hulle albei om haar kleine pinkie draai, maar sy maak haar verskyning in ’n rok wat hy amper seker is hy nie gekoop het nie. Asof die blink lap nie genoeg is nie, het sy besluit om haar oë te grimeer met blou oogskadu wat hy ook nie weet waar sy dit gekry het nie.
“Gaan jy so kerk toe?”
Haar glimlag verbreed. “Ja. Lyk ek nie mooi nie?”
Sy pa staan op. “Jy lyk so mooi soos altyd, Elmi, my pop. Kom, anders kry ons nie ’n lekker sitplek nie.”
Kobus sluk elke negatiewe opmerking; hy twyfel of dit ’n verskil gaan maak en hulle is reeds laat. Toe hulle egter in die kerk sit en hy die mense se oë op sy rug voel brand, wens Kobus dat hy tog iets gesê het. Die hemel weet, dit is tye soos dié dat hy wens daar was ’n vrou in hulle lewe om inspraak te hê in Elmi se lewe, al is dit ook net om vir haar te sê dat rooi waterstewels nie by blink rokke pas nie – veral nie vir kerk nie. Hy weet wat is almal se opinie oor Elmi en die wyse waarop hy haar grootmaak. Die ouer dames, soos sy buurvrou, tannie Mavis, maak nie juis ’n geheim daarvan dat hulle voel dit is nie goed vir haar om so alleen tussen die twee mans groot te word nie. Hy weet ook alte goed dat hulle van mening is dat hy ’n vrou moet kry. ’n Sagte hand om te help om die wilde gees wat sy dogter het te tem.
As dit maar so maklik was, dink hy terwyl die dominee die afkondigings voorlees. Daar is nie baie vroue wat ’n tweedehandse lewe wil hê nie. Hulle wil nie ’n ander vrou se kind grootmaak nie, veral nie as daardie man duidelik nog nie oor sy vrou se dood is nie. Hy weet; hy het al probeer. Dit is in elk geval net te veel werk en hy het nie daarvoor ook tyd nie.
Daarom ignoreer hy die kyke en fokus eerder op die dominee se preek. ’n Sondagoggend in die kerk maak darem op vir die aande in die Hawehuis, en dit is tans die beste wat hy kan doen.


Carla stop voor die huis waar nog ’n bordjie wat nie die roes kon vryspring nie, aankondig dat dit dokter Frits Hattingh se praktyk is. Sy sal die bordjie moet vervang; dit is immers nou dokter Carla Nel se praktyk. Die gedagte roer ’n opgewondenheid in haar binneste. Ja, sy hardloop seker weg van die lewe wat sy in Pretoria gehad het. Sy ontken dit nie eens nie, maar sy het hierdie nuwe begin nodig hier waar niemand weet wie haar ma of haar pa is nie. Hier waar niemand weet dat sy vir agt jaar Ernst Malan, die talentvolle en uiters aantreklike, goedgemanierde, oneerlike, rondslaperige chirurg, se vrou was nie. Hier waar sy haar eie toekoms kan bou.
Sy haal haar foon uit om haar ma te bel, maar dit is Mieke se nommer waarop sy druk.
Mieke antwoord amper dadelik. “Carla! Haai, is jy al veilig op Soutstrand?”
“Jip, ek het so pas hier gestop.”
“Dit is baie goeie nuus. Hoe lyk dit daar?”
“Ek weet nog nie regtig nie. Ek sit nog in my kar en wag vir die nodige moed om in te gaan.”
“Wel, jy het die moed gehad om dit tot daar te maak. Al wat dit nou gaan vat, is nog een treetjie.”
Met toe oë sak Carla teen die rugleuning van haar motor terug.
“Sal jy op die lyn bly tot ek binne is, asseblief?”
“Jy weet ek sal.”
Carla haal die sleutel wat sy by die eiendomsagent op Somerset-Wes gekry het uit die paneelkissie. “Wat maak julle vandag?”
“Ons gaan later na Johan se ma-hulle toe vir middagete. Dan gaan ons die seuns vat om ’n entjie fiets te ry en hopelik maak dit dat hulle vanaand deurslaap.”
Haar vriendin se stem en die weergee van die alledaagse laat haar effens ontspan. “Ek mis julle.”
“En ons vir jou. Het ek al vir jou gesê hoe dankbaar ek is dat ek nie elke keer as ek met jou wil kuier, in Ernst Malan se gesig hoef vas te kyk nie?”
“Ek dink al so tien keer.”
“Wel, ek gaan dit nog tien keer sê.”
Carla lag en druk die sleutel in die slot. “Goed, nou is die oomblik wat jy jou asem moet ophou. Ek sluit oop.”
Sy kan hoor hoe doen haar vriendin presies dit. Carla stoot die krakende deur oop en die reuk van ’n huis by die see wat te lank toegestaan het, tref haar onmiddellik.
“Hou aan,” sê sy vir Mieke terwyl sy die foon steeds tussen haar wang en skouer knyp. “Ek wil gou die blinders oopmaak om ’n bietjie lig in te laat.”
Toe sy die tweede blinder oop het, wens Carla dit was nog donker. Elke moontlike oppervlak is bedek met ’n laag stof, en die oggendson wat deur die venster val, beklemtoon die enorme kraak bo een van die kosyne.
“Carla, is jy nog daar?”
“Haai, ja, ekskuus, ek moes net eers oor die skok kom.”
“Is dit so erg?”
Carla byt haar lip effens te hard voor sy ’n antwoord het. “Kom ek stel dit so, daar is nie ’n manier wat ek byvoorbeeld môre die praktyk sal kan oopmaak nie.” Sy gaan sit op een van die lendelam stoele in wat sy vermoed die wagkamer is en dink eerder nie aan hoe vuil dit is nie. “Op die oog af kan ek reeds vir jou sê dat behalwe vir die feit dat die plek eers behoorlik skoongemaak sal moet word, ek dit duidelik moet laat uitverf ook.”
Sy noem nie die los kroonlys wat sy nou raaksien nie.
“Wel, maat,” kom Mieke se stem gerusstellend. “Rome is nie in een dag gebou nie.”
“Jy is reg. Dankie vir die moed inpraat, maar ek sal nou moet gaan. Ek het nog nie my ouers laat weet ek is veilig nie.”
“Sterkte en dankie vir die bel. En Carla?”
“Ja?”
“Jy hoef nie sleg te voel as jy besluit om nie vir hulle te vertel hoe die plek lyk nie.”