Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

by Romanza
Potlode en pinotage – Louise van der Merwe (Uittreksel)

Een

“’n Strawberry daiquiri, asseblief,” sug Sonja ’n bestelling uit voor sy kreunend by die kroegtoonbank gaan sit en haar moeë voete deur die bandjies van die hoëhaksandale probeer vryf. Dit is nou wraggies nie speletjies om die hoofstrooimeisie se hoofstrooimeisie te wees nie, mor sy in haar enigheid terwyl sy vlugtig wonder hoeveel strooimeisierokke al in haar kas hang.
Hierdie troukoors onder haar vriendekring, kollegas en familie het alles begin toe Christelle en Joshua afgehaak het. Almal was heel gelukkig en tevrede met hul status tot dié tweetjies vyf jaar gelede die knoop deurgehaak het. Nou het omtrent almal al so op ’n streep getrou behalwe sy, natuurlik. Haar sprokiestroue gaan duidelik net dit bly: ’n sprokie.
Daar is darem een voordeel wat sy hieruit trek, veral vir iemand wat soos sy ’n baie voorspelbare bestaan voer – sy het nou al groot dele van Suid-Afrika gesien as gevolg van die trouvenues wat oor die hele land versprei was. Finansieel tap dit tog ’n mens se spaargeld; hopelik eindig dit sommer ook nou hier by Nicola se troue. Die hele malligheid het by die Steyns begin – dit maak dus net sin dat dit by hulle moet eindig ook!
“Bride or groom?” word die gewone aanknopingsvraag gevra deur ’n baie aantreklike blonde kroegman.
“Bruid,” antwoord sy en voel sleg dat sy so kortaf klink en brei dan sommer onnodig ’n rapsie verder uit om op te maak vir haar onvriendelikheid: “Eintlik is ek hier vir die hoofstrooimeisie. Die tweelingdogtertjies is skaars drie maande oud. So, ek moet vir haar instaan by die bruid as sy hulle moet versorg. Dankie,” glimlag sy dankbaar toe haar pienk drankie voor haar neergesit word en vat ’n lang, dorstige teug. “H’m, perfek!”
“Die plesier is myne,” skok ’n swaar aksent haar oë oop wat sy met genoegdoening toegemaak het terwyl die soet vloeistof koud in haar keel afgly. “Ethan Brooks,” stel die man homself bekend, en sy sluk amper haar tong saam met ’n sug in toe sy glimlag twee perfekte kuiltjies vertoon.
“Sonja Fourie,” erken sy die groet en skud sy hand.
“I get that a lot,” grinnik hy en verduidelik toe sy nie reageer nie: “Die surprise oor ek Afrikaans praat.”
“Dit moet jou aksent wees,” spot sy met ’n glimlag.
“H’m, ek het gewonder wat my weggee,” terg hy terug met mosgroen oë wat ondeund vonkel.
“Jy is nie ’n gebore Suid-Afrikaner nie, is jy?” vra sy belangstellend en hy beloon haar weer met ’n glimlag vol kuiltjies wat haar uitasem na haar strawberry daiquiri laat gryp vir versterking.
“Wat laat jou so dink?” vra hy met pretduiweltjies wat nou openlik in sy oë dans.
“Jou manier van praat: Dit klink voller en meer geaksentueerd as die gewone Suid-Afrikaanse Engelssprekendes,” probeer sy hom opsom.
“British,” erken hy met ’n breë glimlag terwyl hy terugstaan en ’n paar glase begin droogvryf.
“British soos in Brittanje?” vis sy nuuskierig verder uit.
“Soos in King and Queen of England British, ja,” bevestig hy met ’n uitspattige buiging wat ’n giggel by haar keel laat uitborrel.
“En wat het jou Suid-Afrika toe gelok? Moet net nie vir my sê die groot vyf of die weer nie,” lag sy openlik geïnteresseerd vir die man voor haar.
“Beslis die leeus wat in die strate rondloop,” spot hy gemaklik met die wanindruk wat sommige buitelanders nou nog van Suid-Afrika het.
“Sonja!” roep iemand haar en sy wens vir ’n oomblik sy kan maak of sy dit nie gehoor het nie, so lekker gesels sy met hierdie aantreklike vreemdeling.
“Haai, Joshua,” groet sy outomaties toe hy by hulle aansluit.
“Christelle wil net weet of jy asseblief my suster oor so tien minute kan gaan help uittrek; sy is op pad om die tweeling te voed en Stephan wil aanstaltes maak om lughawe toe te ry.”
“Geen probleem nie,” antwoord sy meer opgewek as wat sy voel en begin vinniger aan haar drankie teug om klaar te kry.
“Dankie,” sê hy voor hy na die kroegman toe draai. “Het jy ’n droë wit per glas beskikbaar en dan ook ’n still water, asseblief?”
“Ouerskap doen jou goed,” glimlag sy vir Joshua terwyl sy nog so onopsigtelik moontlik die kroegman in die oog probeer hou. “Ek kan amper nie glo dit het alles begin by ’n baie buitengewone projek waarby ek nog betrokke was nie.”
“Ek vat elke dag maar nog soos dit kom; Christelle is die eintlike Superhero – sonder haar weet ek nie wat ek sou gemaak het nie. En dan het Walter en Bella ons seker ook so ietwat voorberei,” erken hy met ’n grinnik en verander die onderwerp: “Chris vertel my jy is op soek na ’n nuwe pos?”
“H’m,” begin sy en maak eers haar drankie klaar voor sy antwoord: “My beheerliggaampos se kontrak het reeds einde verlede jaar geëindig. Ongelukkig kon hulle my nie heraanstel vir nog ’n jaar nie, maar ek kon intussen vir ’n vriendin instaan wat met kraamverlof was. So, ja, ek is soos ek hier sit werkloos.”
“Hier is ’n pos oop by die plaasskool as jy belang stel,” tree Ethan weer tot die gesprek toe, en net sy glimlag wil haar sommer reeds vir die pos laat aansoek doen.
“Dis dalk ’n idee!” klink Joshua opgewonde. “Veral oor jy nou so onseker is oor wat jy wil doen. ’n Hele nuwe uitdaging in ’n heeltemal ander provinsie.”
“Natuurlik weet jy van my identiteitskrisis ook. Ek vergeet soms my beste vriendin is getroud met die liefde van haar lewe en deel alles met hom,” sug sy gemaak beswaard, wat Joshua laat lag. “Maar dis nie so eenvoudig nie. Ek sal tog graag meer wil hoor oor die plaasskool, maar die bruid het my nou nodig,” wend sy haar tot Ethan.
“Gaan,” verseker hy haar met ’n verlammende glimlag. “Ek maak solank nog ’n daiquiri; ek het nêrens anders om te wees nie.”
“Gaaf, dankie.”
“Sien jou dan later!” groet hy met ’n knipoog wat haar hart ’n opgewonde skop laat gee.
Sonja, wat makeer jou dat jy so begaan oor ’n vreemdeling se aandag raak? Dalk druk die fyn San Brett die toevoer van genoegsame suurstof af wat na haar brein toe moet gaan waar haar gesonde verstand sit.
Sy was nou al by meer as genoeg troues om te weet enige sogenaamde konneksie met ’n man gaan nooit rêrig verder as die trounaweek nie. Met al die romanse en liefde in die lug word hulle maklike teikens vir ’n vinnige blitsromanse want mansmense weet vroue is op hul weerloosste by ’n troue en vat deeglik hul kans daarmee. Wel, sy het nuus vir meneer ek-is-vrek-sexy-in-’n-pak-en-met-dimpels; sy val nie meer vir daardie set nie!
“Ek is hier om te help,” antwoord sy outomaties op Nicola se vraag aan Christelle of iemand haar sal kan help met haar rok se magdom knopies nes sy ingestap kom.
“Sons, jy weet nie hoe baie waardeer ek al jou hulp vandag nie,” glimlag Christelle stralend terwyl sy die fyn haartjies van die baba se koppie afvee wat op haar bors rus.
“Sonja tot die redding,” grinnik Nicola en wikkel haar skouers soos die knopies een vir een begin losspring onder haar vingers.
“Hierdie rok is seker die heel mooiste ontwerp ooit, Nicola. Dis presies hoe ek nog altyd gedroom het my rok eendag moet lyk. Jy is geniaal, weet jy?” prys Sonja eerbiedig.
“Hou jy regtig so baie van my trourok?” vra Nicola eerlik verbaas.
“Ek sal my voortande saam met my linker- en regterkleintoontjie gee vir so ’n rok,” adem sy steeds in vervoering. “Dalk nog my pinkie ook, maar dan weet ek nie hoe ek my klas tot tien gaan leer optel en aftrek sonder ’n konsternasie nie.”
“Nou maar goed,” lag Nicola. “Dan is die rok joune.”
“Wag. Wat? Ek bedoel: ekskuus?” skok sy tot stilstand.
“Die rok is joune,” glimlag Nicola stralend terwyl sy uit die lae voue klim.
“Jy is nie ernstig nie,” verloor sy amper haar stem.
“Ek is doodernstig. Ek het twee identiese rokke laat maak. Seker maar ’n gewoonte wat ek in die industrie geleer het om altyd ’n backup te hê. So, die een,” wys Nicola na die rok wat nou soos ’n meringue op die vloer pof, “gaan opgepak en droogskoongemaak word om vir my gebêre te word, en daai een agter die deur is nou joune. Gratis en verniet.”
“Sjoe, Nicola, dis ’n uiterste groot voorreg, maar genugtig: Dis ’n astronomiese geskenk om net so uit te deel!”
“Jy verdien dit; jy het hard gewerk om alles perfek uit te voer. Alles het foutloos verloop as gevolg van jou,” verseker Nicola haar.
“Ek kan jou belowe ek het regtig geen betaling nodig nie; ek het dit uit die liefde van my hart gedoen vir jou en Christelle.’
“Sons, sê net dankie, man!” raas Christelle bewoë met haar.
“Verskriklik baie dankie,” fluister sy ook nou met trane in haar oë.
“Daar is net een voorwaarde,” sê Nicola gemaak ernstig. “Ek is die enigste een wat verstellings aan die rok kan en mag maak.”
“Natuurlik,” stem sy nog in ’n dwaal in.
“Ek is langer as jy en natuurlik platter,” grinnik Nicola terwyl sy oor haar borsmaat streel. “Maar ek kan sommer sien hoe jou rondings die rok juis tot sy volle reg sal laat kom. Wag, laat ek ophou klets. My man wag vir my. Kan julle glo? My man!”
“Wat het so pas hier gebeur?” vra sy vir Christelle toe Nicola soos ’n warrelwind by die kamer uitstorm.
“Jy het so pas ’n one-of-a-kind ontwerperstrourok verniet gekry,” antwoord haar vriendin reëlmatig terwyl sy die baba in haar arms verskuif om die volgende enetjie te begin voed.
“So, ek het my nie verbeel nie,” mymer sy droomverlore terwyl sy na die rok agter die deur stap en die ritssluiter ooptrek. “Hierdie rok kos seker so drie maande se salaris, weet jy? Nee, seker ses, as ’n mens in ag neem hoe gewild haar ontwerpe begin raak!”
“Jip, nou moet jy nog net ’n man kry,” spot Christelle openlik met haar.
“Ag wat wou, ek en Marcelle het besluit as ons nog nie teen veertig ons eie lewensmaats het nie, dan trou ons sommer met mekaar.”
“Dit sal die dag wees. Hierdie trourok is die begin van groot dinge vir jou, juffrou Sonja Fourie. Noem dit jou lucky charm. Jy gaan die liefde van jou lewe ontmoet, en hy gaan jou voete so finaal onder jou uitslaan, jy gaan nie eers omgee as hy sy taal mix nie.”
“Ag, jy is nou sommer laf,” probeer sy Christelle se entoesiasme so ’n bietjie stuit.
“Ek sê jou vandag, my liewe Sons, voor hierdie tweeling begin loop, beplan ons jou troue in daai skepping van ’n droomrok!”

’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

by Romanza
’n Tweedehandse lewe – Didi Potgieter (Uittreksel)

Een

Net ná die bordjie wat aankondig dat Soutstrand nog tien kilometer ver is, trek Carla van die pad af. Sy kan nie te lank stop nie, haar ouers wag seker al vir haar oproep om te sê sy is veilig by haar bestemming, maar sy het vars lug nodig. ’n Oomblik om asem te skep en ’n hernude houvas te kry op die moed wat haar tot hier gebring het. Sy klim uit en asem die skoon seelug in. Die wind ruk dadelik aan die blonde krulle wat uit haar poniestert losgekom het en sy druk dit vinnig agter haar oor in.
Sy hoor die stem asof die man wat dit so gereeld gesê het, agter haar staan: “Reguit hare pas jou baie beter. Dit is meer gesofistikeerd. Die krulle laat jou soos ’n kind lyk.”
Vir ’n oomblik knaag die onsekerheid weer aan haar binneste. Sy moes dalk weer gegaan het vir ’n Brasiliaanse uitblaas voor sy uit Pretoria weg is, maar daar was nie juis tyd nie.
Carla blaas die asem wat sy in haar longe gevange gehou het stadig uit. Sy moet Ernst se stem uitdoof as sy enigsins ’n sukses van die pad vorentoe wil maak. Sy is in elk geval nie meer ’n kind nie. Inteendeel, sy is vyf en dertig. Vyf en dertig, geskei, en stoksielalleen. Voeg heeltemal gek ook by daardie lys, want sy het ’n praktyk op Wie-weet-waar gekoop om kamtig oor te begin. Uitgeblaasde hare gaan niks daaraan verander nie.
Sy vou die truitjie wat sy aanhet stywer om haar.
Noudat sy hier staan en kyk hoe die vroeë oggendson diamantjies oor die water stoot, kan sy erken dat dit deels is om vir Ernst ’n punt te bewys dat sy hier is. Sy het die kans om vir hom te wys sy kan opstaan en aangaan sonder hom, met albei hande aangegryp. Hy was altyd so seker sy kan nie ’n sukses van haar eie praktyk maak nie en dat sy na haar ouers sou draai vir hulp die oomblik as dinge moeilik raak. En dit is daardie gedagte wat maak dat sy tien kilometer buite die dorp staan en veg teen die twyfel.
Sê nou hy is reg? Sê nou sy het nie wat dit verg om haar eie praktyk op die been te bring en dan nog ’n kind ook groot te maak nie?
Carla skud haar kop. Daar is net een manier om uit te vind of sy dit sal kan doen, en wie nie waag nie, wen nie. Ten minste het dokter Ernst Malan haar finansieel ruim vergoed vir die huwelikshel waardeur hy haar gesit het en kan sy bekostig om te probeer. Een troos is, as hierdie mal plan van haar nie werk nie, is dit Ernst se geld wat sy in die see gooi, nie haar eie nie, en dan kan sy terugval op haar plan B. Selfs plan C klink nie te sleg nie. Sy sal immers nie omgee om by haar ouers op die plaas te gaan bly en boervrou te speel nie. Die gedagte laat haar lag en sy konsentreer daarop om die glimlag in plek te hou toe sy terugklim in haar motor.
Voor sy wegtrek, trek sy eers haar trui uit en skakel dadelik die lugversorging aan. Alhoewel dit nou maar eers die begin van September is en nog taamlik vroeg in die oggend, brand die son klaar fel op die wit klippe langs die kuslyn. Sy hoop die son op hierdie plekkie sal finaal die koue in haar binneste ook kan verdryf.
By die eerste bordjie wat wys sy moet haar spoed verminder, haal Carla haar voet effens van die petrolpedaal af. Die omgewing verander in ’n oogwink. Die gras langs die pad is aansienlik groener as ’n paar meter terug en daar is bordjies wat alles adverteer – van die plaaslike kettingwinkel tot ’n restaurant wat glo die beste vis en skyfies in die Suidelike Halfrond verkoop.
“Hawehuis.” Lees sy die naam hardop.
Sy onthou die eerste keer so ses maande terug wat sy hier ingery het. Toe sy nog seer en stukkend was oor haar mislukte huwelik en sommer net kuslangs gery het in die hoop dat sy iewers langs die pad vrede of antwoorde sal kry. Sy moes hier afdraai vir brandstof, en toe die water haar wink, het sy ’n ewigheid op die strand gesit. Carla kan nie onthou hoe lank sy daardie middag net gesit en staar het na die diepblou see nie; wat sy wel kan onthou, is dat sy nie ’n ander siel op die strand gesien het in daardie tyd nie, en sy het stilletjies gehoop dat sy eendag op so ’n plekkie sal kan bly. Toe sy dus hoor van die praktyk op hierdie einste kusdorpie wat teen ’n appel en ’n ei te koop is, het sy vir die eerste keer in haar lewe ’n impulsiewe besluit geneem en die koopkontrak geteken sonder om die plek eers te sien. Sy blaas haar asem stadig uit toe sy verby nog ’n geroeste bordjie ry wat in helder kleure sê: “Welkom in Soutstrand”, en sy weet daar is nou nie meer omdraaikans nie.


Kobus skud sy kop ongelowig toe die antwoord uit die kamer langs syne is dat hy net nog vyf minute moet wag. Hy vryf sy hande deur sy hare en draai na sy pa. “Sy is nog nie eens ses nie. Hoe kan dit haar moontlik so lank vat om klaar te maak vir kerk?”
Sy pa skud die oggendkoerant reg, duidelik nie bekommerd daaroor dat hulle heel moontlik laat gaan wees vir die erediens nie. “Ses of sestig. ’n Vrou is ’n vrou. Daarom laat ek my nie weer in so ’n strik vang nie.”
Hy wil sy pa herinner dat die vrou waarvoor hulle nou wag, hulle albei om haar kleine pinkie draai, maar sy maak haar verskyning in ’n rok wat hy amper seker is hy nie gekoop het nie. Asof die blink lap nie genoeg is nie, het sy besluit om haar oë te grimeer met blou oogskadu wat hy ook nie weet waar sy dit gekry het nie.
“Gaan jy so kerk toe?”
Haar glimlag verbreed. “Ja. Lyk ek nie mooi nie?”
Sy pa staan op. “Jy lyk so mooi soos altyd, Elmi, my pop. Kom, anders kry ons nie ’n lekker sitplek nie.”
Kobus sluk elke negatiewe opmerking; hy twyfel of dit ’n verskil gaan maak en hulle is reeds laat. Toe hulle egter in die kerk sit en hy die mense se oë op sy rug voel brand, wens Kobus dat hy tog iets gesê het. Die hemel weet, dit is tye soos dié dat hy wens daar was ’n vrou in hulle lewe om inspraak te hê in Elmi se lewe, al is dit ook net om vir haar te sê dat rooi waterstewels nie by blink rokke pas nie – veral nie vir kerk nie. Hy weet wat is almal se opinie oor Elmi en die wyse waarop hy haar grootmaak. Die ouer dames, soos sy buurvrou, tannie Mavis, maak nie juis ’n geheim daarvan dat hulle voel dit is nie goed vir haar om so alleen tussen die twee mans groot te word nie. Hy weet ook alte goed dat hulle van mening is dat hy ’n vrou moet kry. ’n Sagte hand om te help om die wilde gees wat sy dogter het te tem.
As dit maar so maklik was, dink hy terwyl die dominee die afkondigings voorlees. Daar is nie baie vroue wat ’n tweedehandse lewe wil hê nie. Hulle wil nie ’n ander vrou se kind grootmaak nie, veral nie as daardie man duidelik nog nie oor sy vrou se dood is nie. Hy weet; hy het al probeer. Dit is in elk geval net te veel werk en hy het nie daarvoor ook tyd nie.
Daarom ignoreer hy die kyke en fokus eerder op die dominee se preek. ’n Sondagoggend in die kerk maak darem op vir die aande in die Hawehuis, en dit is tans die beste wat hy kan doen.


Carla stop voor die huis waar nog ’n bordjie wat nie die roes kon vryspring nie, aankondig dat dit dokter Frits Hattingh se praktyk is. Sy sal die bordjie moet vervang; dit is immers nou dokter Carla Nel se praktyk. Die gedagte roer ’n opgewondenheid in haar binneste. Ja, sy hardloop seker weg van die lewe wat sy in Pretoria gehad het. Sy ontken dit nie eens nie, maar sy het hierdie nuwe begin nodig hier waar niemand weet wie haar ma of haar pa is nie. Hier waar niemand weet dat sy vir agt jaar Ernst Malan, die talentvolle en uiters aantreklike, goedgemanierde, oneerlike, rondslaperige chirurg, se vrou was nie. Hier waar sy haar eie toekoms kan bou.
Sy haal haar foon uit om haar ma te bel, maar dit is Mieke se nommer waarop sy druk.
Mieke antwoord amper dadelik. “Carla! Haai, is jy al veilig op Soutstrand?”
“Jip, ek het so pas hier gestop.”
“Dit is baie goeie nuus. Hoe lyk dit daar?”
“Ek weet nog nie regtig nie. Ek sit nog in my kar en wag vir die nodige moed om in te gaan.”
“Wel, jy het die moed gehad om dit tot daar te maak. Al wat dit nou gaan vat, is nog een treetjie.”
Met toe oë sak Carla teen die rugleuning van haar motor terug.
“Sal jy op die lyn bly tot ek binne is, asseblief?”
“Jy weet ek sal.”
Carla haal die sleutel wat sy by die eiendomsagent op Somerset-Wes gekry het uit die paneelkissie. “Wat maak julle vandag?”
“Ons gaan later na Johan se ma-hulle toe vir middagete. Dan gaan ons die seuns vat om ’n entjie fiets te ry en hopelik maak dit dat hulle vanaand deurslaap.”
Haar vriendin se stem en die weergee van die alledaagse laat haar effens ontspan. “Ek mis julle.”
“En ons vir jou. Het ek al vir jou gesê hoe dankbaar ek is dat ek nie elke keer as ek met jou wil kuier, in Ernst Malan se gesig hoef vas te kyk nie?”
“Ek dink al so tien keer.”
“Wel, ek gaan dit nog tien keer sê.”
Carla lag en druk die sleutel in die slot. “Goed, nou is die oomblik wat jy jou asem moet ophou. Ek sluit oop.”
Sy kan hoor hoe doen haar vriendin presies dit. Carla stoot die krakende deur oop en die reuk van ’n huis by die see wat te lank toegestaan het, tref haar onmiddellik.
“Hou aan,” sê sy vir Mieke terwyl sy die foon steeds tussen haar wang en skouer knyp. “Ek wil gou die blinders oopmaak om ’n bietjie lig in te laat.”
Toe sy die tweede blinder oop het, wens Carla dit was nog donker. Elke moontlike oppervlak is bedek met ’n laag stof, en die oggendson wat deur die venster val, beklemtoon die enorme kraak bo een van die kosyne.
“Carla, is jy nog daar?”
“Haai, ja, ekskuus, ek moes net eers oor die skok kom.”
“Is dit so erg?”
Carla byt haar lip effens te hard voor sy ’n antwoord het. “Kom ek stel dit so, daar is nie ’n manier wat ek byvoorbeeld môre die praktyk sal kan oopmaak nie.” Sy gaan sit op een van die lendelam stoele in wat sy vermoed die wagkamer is en dink eerder nie aan hoe vuil dit is nie. “Op die oog af kan ek reeds vir jou sê dat behalwe vir die feit dat die plek eers behoorlik skoongemaak sal moet word, ek dit duidelik moet laat uitverf ook.”
Sy noem nie die los kroonlys wat sy nou raaksien nie.
“Wel, maat,” kom Mieke se stem gerusstellend. “Rome is nie in een dag gebou nie.”
“Jy is reg. Dankie vir die moed inpraat, maar ek sal nou moet gaan. Ek het nog nie my ouers laat weet ek is veilig nie.”
“Sterkte en dankie vir die bel. En Carla?”
“Ja?”
“Jy hoef nie sleg te voel as jy besluit om nie vir hulle te vertel hoe die plek lyk nie.”

’n Fiets vir twee – Ilze Beukes (Uittreksel)

by Romanza
’n Fiets vir twee – Ilze Beukes (Uittreksel)

Een

Die Saterdagoggendverkeer in die Kaap is druk; Benita se fietswiele sing oor die teerpad na die Argus Expo. Om te dink dit is net ’n jaar gelede wat sy hierdie pad met haar Mini Cooper gery het om haar ouers by die Expo te ontmoet.
Gelukkig het sy toe nog nie geweet dat hulle enkele ure later deur ’n noodlottige ongeluk van haar af weggevat sou word nie. Sy was buite haarself toe sy die nuus kry. Dit het soos haar einde gevoel. Min het sy egter geweet die ergste nagmerrie het toe eers begin. Wat daarna gebeur het, het haar onherroeplik verander. Sy spartel steeds om op haar voete te kom.
Net soos haar Facebook-terugblik vanoggend, gaan sy vandag terug soontoe – daar waar hulle vir ’n laaste keer saam was. Dit is nie asof hulle vir haar gaan wag nie . . . Die seerkry en teleurstelling gryp met seekatarms om haar keel; onverwagte trane gly oor haar wange. Sy vee dit vies onder haar fietsrybril weg. Vir ’n oomblik verloor sy beheer en haar fiets swenk regs voor ’n swart sportmotor in.
’n Toeter skel in haar ore en ruk haar terug na die werklikheid. Sy pluk die fiets net betyds voor die voertuig se wiele weg. Benita se hele lyf ruk en met lam bene hou sy net-net die fiets op die pad. Sy moet konsentreer. Die verkeerslig slaan oor na rooi; sy sug verlig en bring die fiets tot stilstand. Eers toe haar voete op vaste grond weerskant van haar fiets staan, loer sy versigtig na die swart sportmotor met die afslaandak wat langs haar staan. Haar hart hamer wild in haar borskas.
Die songesoende vreemdeling se frons is diep op sy voorkop ingekeep. Hy skud sy kop terwyl hy na haar kyk. Dit voel of sy etlike sentimeter in die teerpad kan insink. Sy kyk hoe hy sy vingers deur sy donker hare trek en dan stadig oorleun na haar kant toe. Gelukkig steek die duursame sonbril sy oë weg wat sekerlik vuur spoeg na haar.
“Ek het amper bo-oor jou gery! Jy moet kyk wat jy doen.”
Sy staan versteen en haal skaars asem. Hy draai sy kop weg en kyk voor hom uit. Sy blaas haar asem stadig oor haar lippe. Die man se optrede is heeltemal geregverdig – sy het dit verdien. Maar hoekom lyk hy so bekend? Van waar af ken sy hom? Dink, dink, dink. Sy loer versigtig terug. Die wind waai sy donker kuif heen en weer. ’n Spiertjie spring in sy een wang en sy hande span wit om die stuurwiel.
Soos ’n weersligstraal tref dit haar . . . Dit is wraggies Melt Richter, die fietsryer waaroor elke koerant en tydskrif deesdae kwyl. Sy het self op die punt van die bank voor die TV gesit toe hy laas jaar ’n been van die Tour de France-fietswedren gewen het. Sy knyp haar oë styf toe en kreun. Deksels, hoekom moet dit nou juis hy wees? Haar wange raak warm. Sy het self ’n onbehoorlike droom of twee oor hom gehad. Daardie drome het so pas onder sy wiele beland.
Toe die lig oorslaan, skiet die swart sportmotor voor haar uit. Sy begin stadig trap en voel effens dronkerig.


By die stadion sluit sy haar fiets toe met ’n slot en volg die stroom mense na binne. Ná ’n effense gesoek, kry sy die stalletjie waar hulle laas jaar vir haar ’n fietsryhemp gekoop het. Benita streel ingedagte met haar vingers oor die rye veelkleurige uitrustings. Sy het net hier gestaan, haar ma daar aan die oorkant, en toe hulle opkyk en sien hulle het identiese hemde uitgesoek, het hulle lekker gelag. Benita het toe nooit die volgende dag die Argus gery nie. Sy vryf oor haar borskas. Dit pyn fisies soos iemand wat slegte spysvertering het. Skielik voel sy benoud en kry nie asem nie.
“Als reg? Kan ek help?”
Sy kyk na die verkoopsdame en skud haar kop stadig. “Nee, ek kyk net.”
Die meisie knik en stap weg.
Naarheid stoot in haar op en die geraas om haar raak al dowwer terwyl die aarde spiraal. Dan het sy geen beheer . . .
Stemme kom teruggesweef, haar kop klop pynlik. Mense kyk af na haar. Onder haar vingerpunte voel sy ’n growwe mat en lig dan haar kop.
’n Donkerkopman staan gebukkend oor haar; die mooiste seeblou oë kyk bekommerd na haar. Sy hande beduie: “Staan terug, asseblief. Gee die meisie lug.” Dan is sy aandag terug by haar.
“Is jy oukei? Kan jy opstaan?”
“Ek dink so.”
Met sy een arm om haar en sy ander hand in hare, lig hy haar soos ’n veer van die grond af. Hy laat nie los voor sy op ’n stoel twee tree verder sit nie.
“Moenie omval nie; ek kry gou vir jou ’n energiekoeldrank.”
Terwyl hy wegstap na die yskas toe, voel sy nog die hitte van sy aanraking op haar vel. ’n Mens mis dit as niemand meer aan jou raak of vir jou omgee nie.
“Hierso, drink dié, dalk help dit.”
Haar mond voel nog droër terwyl sy na hom staar. Sy steek haar hand uit, hul vingers raak en elektrisiteit skiet tussen hulle. Hul oë hou mekaar ’n oomblik langer vas en sy voel hoe die hitte terugkruip in haar wange. “Dankie.”
Hy glimlag. Kuiltjies maak duikies in sy wange. “Jy het my groot laat skrik.”
Vir die tweede keer, dink Benita terwyl sy die helfte van die koeldrank dorstig wegsluk. Sy druk die doppie terug op die bottel en probeer stadig regop kom.
Melt se hand skiet na haar elmboog. “Stadig nou; staan eers ’n rukkie. Is jy saam met iemand hier?”
Sy skud haar kop. Sy moet hier wegkom en vars lug kry. Netnou tjank sy weer. Hy is so dierbaar, anders as vroeër. Dit betrap haar onkant.
“Dit lyk of die wind jou gaan omwaai. Wag, ek stap saam met jou uit. Ek is Melt Richter.”
“Benita Lamprecht. Dankie vir jou omgee. Ek sal verder regkom.” Sy tel haar rugsak op en swaai dit oor haar skouer. Haar bene voel van voor af lam en sy haal skaars asem terwyl sy na hom kyk. Wat is dit met haar? Is sy nie meer mans gewoond nie? Hy laat skoon haar binneste bewe.
“Ek dring aan.”
Sy voel hoe hy kort-kort na haar kyk terwyl hulle na die uitgang stap. Dit is die vreemdste dag ooit. Hoe sou sy ooit kon droom dat sy hom eendag sou ontmoet en dit onder sulke omstandighede?
“Dankie, Melt, ek is regtig oukei.”
Hy ignoreer haar teëpraat en bly by haar. Toe sy die rugsak oopmaak en haar pers fietsryhelmet uithaal, herken hy haar.
“Jy is die meisie wat voor my ingeswaai het met die fiets.”
“Ek is skuldig, jammer daaroor.”
“Het jy toe reeds sleg gevoel?”
Wil hy nou soos ’n ouer broer namens haar verskonings soek? Dit maak hom nog dierbaarder.
Sy skud haar kop. “Nee, ek het ’n simpel, gevaarlike fout gemaak.”
Hy lyk verleë terwyl hy met sy duim oor sy ken vryf. “Ek het net geskrik; my aanmerking was onnodig. Ons maak almal foute.”
Sy waai met haar hand. “Vergeet daarvan.”
“Ek het ’n fietsrak agter aan my motor. Kom, ek gaan laai jou gou af.”
Sy skrik haar lam – dit mag beslis nie gebeur nie. “Nee dankie. Ek sal regkom; jy is verniet bekommerd.”
“Sluit oop jou fiets. Jy kan nie so op die pad gaan nie.”
“Ek . . .” ’n Paar jong meisies stap nader en vra vir sy handtekening terwyl hulle soos verliefdes giggel.
Benita sluit intussen haar fiets oop. Hy staan agter die fiets; sy kan nie verbykom sonder om hom uit die pad te druk nie. Hy draai om en vat die fiets uit haar hande.
Sy baasspelerigheid is besig om haar op te werk. “Ek het jou gesê ek sal self regkom, dankie!”
Hy skud sy kop en stap vooruit asof sy niks gesê het nie.
Ná ’n rukkie kyk hy om en die terg blink in sy oë. “Kom jy, kwaaitjie? Ek probeer net die ander motoriste teen jou beskerm.”
Sy klap haar tong. “Dit was laag.” Haar hart fladder egter soos ’n verraaier s’n.
Benita verkyk haar aan sy perfekte bene waarin die spiere rondspeel terwyl hy na sy voertuig stap.
Terwyl hy die voordeur van die sportmotor vir haar oophou, daag sy seeblou oë haar uit vir ’n teenreaksie. Dit lyk of hy die speletjie geniet. Hy is seker lankal gewoond daaraan dat meisies hulleself voor hom gooi.
Net omdat sy dit haat om aandag te trek, sak sy af op die duur leersitplek van sy nog duurder sportmotor. Sy kyk vinnig weg toe ’n paar selfone in hul rigting wys. Mag sy asseblief nooit na haarself op die voorblad van ’n koerant kyk nie. Sy verkies dat haar blik wurms dig toebly. Dit is erg genoeg om elke dag met die vernedering saam te leef.
“Waar kan ek jou aflaai?”
“Drie blokke verder by Fishies . . . die viswinkel. Ek werk tydelik daar.”
Hy frons. “Ek koop soms seekos daar, maar ek het jou nog nie voorheen daar gesien nie. Is dit ’n studentewerk? Ek bedoel, swot jy nog?”
“Nee. Ek het opgeskop. Dis net ’n tydelike werk tot ek iets beter kry.”
Daar hang ’n stilte tussen hulle. Drie blokke voel nou vrek ver.
“Neem jy ook môre deel aan die Argus?”
“Nee. Ek moet werk.”
“Dalk ook maar beter so, veral oor wat vroeër gebeur het, en daar word reeds sterk wind vir môre voorspel.”
“Vir jou onthalwe hoop ek die weervoorspelling is verkeerd.”
“Ek ook.”
Benita voel hoe die sportmotor spoed verminder toe hulle nader kom aan Fishies.
Sy wys na die houthek. “Stop sommer hier.” Hy moet nou maar dink wat hy wil; sy gee nie meer om nie. Hul paaie skei hier.
Hy stoot die fiets na die hek.
Sy probeer dit by hom oorvat. “Dankie vir als.”
“Sluit oop die hek anders gaan jy met die fiets en die hek tegelyk sukkel.”
Haar hande bewe effens terwyl sy die sleutel in die houthek se slot draai. Haar moed sak in haar skoene terwyl sy die hek oophou. Sy wil haarself oortuig dat dit nie saak maak wat hy van haar dink nie, maar tog maak dit wel saak. Die reuk van visafval in die vullisdromme tref haar in die krop. Sy lig haar ken dapper en kyk hom waterpas in die oë.
Hy stoot die fiets deur die hekopening.
Sy sien die skok en verwarring op sy gesig.
“Waar presies bly jy?”
“In die kamer daar agter.”
Hy lyk heeltemal uitgeboul.
Sy trek haar rug regop en sal nooit erken dat haar hart saggies huil oor als wat haar tot op hierdie plek gebring het nie, en dat sy kaal voel voor sy oordeel. Die vernedering is swaar om te sluk. Sy wens hy wil nou gaan. Benita wag dat hy omdraai sodat sy hom nooit weer in die oë hoef te kyk nie.
“H’m . . . is jy seker jy is oukei, Benita? Kan ek nie iets vir jou doen nie?”
Sy hoor die omgee in sy stem. Dit irriteer haar egter nou. Hierdie situasie is haar werklikheid, haar vernedering. Dit maak dit erger. Sy trek haar rug nog regopper en daag hom uit met haar katoë. “Wat bedoel jy? Hoekom sal ek nie wees nie?”
Hy lig sy hand in ’n groet. “Kyk mooi na jouself.”
Toe hy die houthek agter hom toetrek, sluit sy dit en haar skouers val.
Benita stoot haar fiets verby die vol vullisdromme waar vlieë draai tot by die kamertjie aan die regterkant. Sy sluit die windverweerde houtdeur oop en stamp die halsstarrige ding oop. Die teleurstelling dat hy dit gesien het, laat haar ineenkrimp. Hy was haar sportheld tot vanoggend. Dit is ook nou deel van die verlede – net nóg een wat sy liefs nie wil onthou nie. Vernedering grawe met lang naels in haar siel.
Ná ’n hoofpynpil skop sy haar skoene uit en kruip diep onder haar ma se handgemaakte donskombers op haar bed in. Die hele vertrek en die badkamertjie langsaan ruik ekstra muf. Die gordynlose venstertjie aan die bokant van die oorkantste muur laat ’n dun strepie sonlig in, maar dit is te min om die koue uit haar siel te verdryf.
Sy trek haar kop toe, maar haar gedagtes maal en maal net verder – die skok in sy oë, die opregte besorgdheid soos waarmee ’n mens na ’n straatbrak sal kyk en wonder wat jy kan doen.
Met ’n sug gooi sy die donskombers van haar af en voel na vlug, maar waarheen? Die viswinkel is al ander plek wat sy deesdae ken.

Liefde vir ’n middlekind – Kristel Loots (Uittreksel)

by Romanza
Liefde vir ’n middlekind – Kristel Loots (Uittreksel)

Een

’n Langtafel is nie altyd ’n goeie idee nie. Jy sit waar jy sit waar jy sit. En as die mense om jou jou verveel, verveel hulle jou vir lank. Julle sit omtrent op mekaar se skote en van ’n gemaklike sosiale afstand is daar geen sprake nie. Spasie om tydens die vyfgangmaaltyd op te staan en rond te beweeg na groener weivelde is daar ook nie. Die paadjie is daar vir die kelners wat oorlaaide skinkborde balanseer en jou aangluur as jy daarna mik om jou bene te rek.
Daarom sit Mitzi, regop soos ’n houtpop, met verlangende oë om haar en rondkyk na die tafelgenote verder suid wat interessanter lyk as dié hier om haar. Hoe interessant kán die ou spulletjie nou ook wees as jy in ag neem waarom hulle hier is. Om geld in te samel vir straatbrakke en -katte. Alles Katrina se idee. Die een met die mooi geaardheid, die sagte suster. Dis mos Mitzi wat die feeks is hier rond. Ja wel, dit was nog altyd maklik vir Katrina om die goeie suster te wees. Vir Mitzi het die lewe tot dusver nie soveel genade gehad het nie.
“Hier is ’n paar celebrities ook,” spog Katrina.
“Ek kon so dink. Die sosiale vlinders wat nie ’n geleentheid misloop waar hulle gesien kan word nie.”
Katrina haal haar skouers op. “Die kaartjies het soos basaarpoeding verkoop.”
“Maak nou nie saak dat dit teen daardie prys daylight robbery is nie.”
“Natuurlik nie. Dis vir ’n goeie doel.”
“Ja, jong! Diereregte staan deesdae langsaan menseregte.”
Katrina is dadelik op haar seepkissie. “Dit hoort ook so. Mense kan nog vir hulself praat, diere nie.” Mitzi ken die storie en sy stem saam. Dat die hond nie geskop mag word as die baas van die huis befoeterd van die werk af kom nie. Of by die deur uitgesit mag word wanneer dit jou pas nie.
Katrina het blykbaar al wat vriend, vyand of familielid is, omgepraat om ’n kaartjie te koop vir die We care/Ons gee om-liefdadigheidsorganisasie se langtafel in die Stellenbosse doodloopstraat. Het by haar weggooi-losloopdiere aangeleer om met kleinhondjie-oë na mense te kyk, laat jou dadelik skuldig voel al het jy niks verkeerd gedoen nie. Sodat jy maar inval by wat sy van jou vra. Uit die goedheid van haar, en jou eie hart ook, natuurlik.
Katrina ken seker ook die meeste van die mense wat ewe gedwee om die langtafel plek ingeneem het, servette onder die kenne of op die skote oopgevou. Weet dalk ook wie die man is wat skuins oorkant Mitzi sit. Maar Mitzi vra nie uit nie, wil nie hê Katrina moet weet hoe hy haar interesseer nie.
Sy verbeel haar sy betrap die man se oë elke af en toe op haar. Wat natuurlik belaglik is. Die man is mooi genoeg om vir ’n winkelpop gebruik te word. Ons praat nou nie van Pick n Pay clothing of Mr Price nie. Ons praat van eksklusief, ons praat van ’n oorsese winkel soos Millennium Men, waar die klere gewoonlik aan koplose mannekyne se lywe gepas word. Maar in hierdie man se geval sou daar ’n uitsondering gemaak word. ’n Mens mors nie met ’n kop, ’n paar skouers en ’n gesig soos syne nie.
Goeie gedorie, maar die man het ’n presence aan hom. Asof hy jou beveel om op hom verlief te raak. Die baksteenkakebeen nogal baie soos dié van ’n held in ’n liefdesverhaal. Die kuif wat wil-wil uit styl uit vorentoe flop en oë wat lyk asof dit selfs op ’n afstand in joune kan boor. Sy raai sommer as hy sou opstaan sodat jy sy onderlyf sien, sal ’n mens ’n tweede keer wil kyk. Die wit hemp span hoeka so ’n aksie te styf om daardie breë borskas.
Seker een van daardie ouens wat jy douvoordag al in die gim sal kry. Sy haat sulke mans, die ene bulte en spiere wat jou ongemaklik laat wegkyk. Of skelm laat kyk. Hulle sweet net effentjies soos die modelle in advertensies – mooi netjies. Mannetjiespoue met swierige stertvere wat hul vroulike eweknieë ver in die skadu stel. Dis die dinge in haar kop en haar hart wat haar so bewus maak van die man. Die besef dat sy by ’n kruispad gekom het, ’n besluit moet neem met haar lewe vorentoe. Sy staan op die randjie van ’n afgrond en sy kan haar des dinges val as sy daar affoeter. Of dalk sal sy vlieg . . .
Haar maag draai by die gedagte daaraan.
Dis ordentlike mense hier om haar as sy moet raai. Ryk genoeg om hopeloos te veel te betaal vir die borde kos wat vir hulle aangedra word.
Behalwe miskien vir die twee jafels wat reg oorkant haar sit. Bakkebaarde soos boeregeneraals gone wrong. Verstaan blykbaar nie hoe goatees gedra moet word nie. Dat dit ’n kuns op sy eie is om ’n baard so te sny dat ’n man nog soenbaar is. Nie soos hier met te veel baard en te min man nie. Dié twee pas net so min by die skynbaar uitgelese tafelgenote om hulle soos orrelmusiek op ’n Saterdagaand.
“Wie’s die twee hillbillies aan die ander kant van die tafel?” fluister-vra sy vir Katrina.
“Weet nie. Seker iemand wat hulle geborg het om hier te wees.”
Sy en Katrina kon nog altyd lekker oor ander mense skinder. Sommer lelik skinder ook, soos susters maar maak, nie filters voor die mond hê nie.
“Goeie daad vir die dag gedoen, hulle op eie risiko hier losgelaat.”
Waar hulle uitstaan soos skewe tande in ’n perfek ortodonties-gemanipuleerde mond. Verslind die kos, seker nie baie vertroud met skinkborde vol gratis kos nie. Elmboë nie mooi netjies langs die sye soos dit hoort nie. Vurke te vol gelaai. Eet oopmond. Vrye geeste. Mitzi beny hulle amper die vryheid van wees wat jy is omdat dit jou nie traak nie.
Sy en Katrina lag onderlangs. Regte twee hekse om ’n vuur.
Vir Mitzi is feitlik almal hier onbekend en onbemind. Behalwe vir Danie hier aan haar linkersy. Danie Vermeulen, die liefde van haar lewe. Wel, ten minste vir die laaste vier jaar van haar lewe. Hy is vir haar so bekend soos die palm van haar hand, maar helaas ook nie aldag ewe bemind nie. Sy hare te lank en slordig in sy nek, sy blokkieshemp dieselfde een wat hy gister ook werk toe gedra het. En kriewelrig hier langs haar. Wil nie regtig hier wees nie, moes met onnoembare beloftes van vergoeding omgekoop word om saam met haar te kom.
Wil hom ook nie regtig hier hê nie, maar wou nie alleen hier tussen die diereliefhebbers sit en kloek oor die verskriklike lot van die arme straatkatte en -brakke nie. Hou van diere, amper meer as van mense. Die meeste mense, in elk geval. Maar sy praat nie dieretaal nie. ’n Gekloek oor “Ounooi se honne” kom nie maklik oor haar lippe nie. Geen wonder almal glo sy het ’n niekerbol vir ’n hart in haar borskas nie, heeltemal anders as Katrina se malvalekkersagte, spierwitte hartjie wat, jammer vir haar, nie haar familie en veral nie haar suster kon kies nie.
Lyk nie asof Danie die ete, die aand, haar prikkelende geselskap óf haar stunning rok geniet nie. Kyk skaars na haar. Sou hy haar ooit nog as vrou raaksien of smelt sy saam met die potplante in haar woonstel? Nie ’n goeie gedagte nie, want die meeste daarvan is verdroog en baie naby aan vrek. Van onsigbaar wees, het sy genoeg gehad in haar grootwordjare, dankie. Met Ruben as die oudste, die kroonprins van die gesin, Pappa se bulletjie en Katrina, Mamma se skattebolletjie, handjies klap, koekies bak, soet en goed, die baba van die gesin wat tot onlangs toe nog op Ma se skoot gesit het. En tussen die twee uiterstes is sy – die middelkind wat nie juis ’n duik in iemand se hart of lewe maak nie.
Sy wil ’n slag behoorlik raakgesien word, dêmmit, man. Iemand moet na haar kyk soos die adonis daar oorkant dit sporadies doen. Of so lyk dit vir haar van hier af. Asof sy ’n derde oog op die voorkop het, of iets anders aan haar wat hom dronkslaan. Dalk ’n joernalis wat raar-maar-waar-stories skryf. Oor vet vroue in rokke wat nie behoorlik pas nie.
Maar dis nie waarvoor sy raakgesien wil word nie.
Dis sowaar tyd dat sy vir haar ’n paar moerse groot tatoes kry. Nie ’n beskaafde rosie op die enkel wat per ongeluk raakgesien word nie, maar behoorlike sleeve tatoes met ’n paar draakgesigte en ’n unicorn ineengevleg en slagspreuke waarvan die betekenis nie maklik ontsyfer kan word nie. Next level. Daar moenie ’n wit kolletjie vel op haar linkerarm oor wees nie. Mense moet wonder waaroor dit gaan. Oor háár wonder. Die meisiemens met die vreemde tatoes. Het julle gesien? Hoe kan ’n mens jou so wil mismaak? Hoe dink sy gaan daardie drake en diere lyk teen die tyd dat haar vel papperig en verrimpel is? Soos mombakkies wat in die reën vergeet is, dis hoe. Makaber. Bisar. Aaklig.
As hulle daarvan uitvind, sal haar ma hopelik genoeg omgee om ineen te stort, haar pa sal haar broer teen haar waarsku en haar ouma sal die adres van die tatoeëerder vra, maar sy sal die kans moet waag. Sy is hopeloos te old school. Dis hoekom die dekselse Danie dwarsdeur haar kyk asof hy eerder die eikebome agter haar raaksien.

Liefde vir ‘n feniks – Ciska Olivier (Uittreksel)

by Romanza
Liefde vir ‘n feniks – Ciska Olivier (Uittreksel)

Een

Anja skop haar pienk-en-pers tekkies uit terwyl sy die klam hemp oor haar kop trek en vies eenkant toe gooi. Sy draai die stort se kouewaterkraan oop en stroop die denim oor haar smal heupe af. Sy sou veel eerder gou in die swembad wou gaan spring en die hotel se ongelooflike uitsig oor Bangkok geniet, maar daar is nie tyd nie. Sy moet oor minder as ’n halfuur in die voorportaal wees. Haar lang, koperrooi hare plak in klam stringetjies teen haar vel en sy ril effens. Wat het haar besiel om haar hare in hierdie bedompige hitte los te dra vandag? Sy het mos geweet sy sal moet draf om alles klaar en versend te kry voor die ontmoeting vanmiddag.
Die koel water is lawing vir haar vuurwarm, natgeswete lyf en sy voel sommer hoe die lewe terug in haar are kruip toe sy ’n slag diep asemhaal. Hierdie weer is baie anders as Namibië se droë hitte, maar daar sal jy haar nie dood onder koue water vang nie. Dalk voel dit ook net so erg omdat sy oornag die koue Augustuswinde vir hierdie hitte verruil het.
Sy voel weer mens toe sy uit die stort klim. Met ’n handdoek om haar lyf en nog een om haar hare gevou, raap sy die grimeersakkie op. Sy huiwer ’n oomblik. Sy beplan tog nie om gedurende die volgende twee weke met grimering te bodder nie? Sy wikkel haar lippe, trek dan haar skouers op. Vir die ontmoeting kan sy darem haar beste voetjie voorsit.
Anja grimeer net liggies voor sy ’n wit kniebroek en donkerblou bloes met pienk blomme uit die kas haal. Sy trek vinnig aan en kyk op haar polshorlosie toe sy klaar is. Daar is nie genoeg tyd om haar hare droog te blaas nie. Sy vryf haar hare wat tot net onder haar skouerblaaie hang ’n bietjie droër voor sy dit lossies vleg en dan oprol en met nog ’n rekkie vasbind. Nou sal haar bloes ten minste nie nat word nie.
Op pad deur toe raap sy die bont skouersak van die bed af op en druk haar voete in die enigste paar wighakke wat sy saamgebring het. Sy kyk op haar horlosie terwyl sy by die deur uit haas en loop haar trompop in iemand vas.
“Oeps.” Sy ruk tot stilstand. “Ekskuus tog,” vervolg sy in Engels.
’n Paar vriendelike bruin oë ontmoet hare, maar so gewoond om net voort te gaan, gee sy nie veel aandag aan hom toe hy vir haar plek maak nie.
“Geen probleem nie,” stel hy haar gerus.
“Weer eens jammer,” roep sy oor haar skouer en draf om die hysbak te vang, maar die deure wat reeds toegekliek het, maak nie oop toe sy die knoppie druk nie.
“Waar is die vuur?” vra die man.
Sy hoor die lag in sy stem. ’n Mooi basstem, registreer sy.
“Ek is laat, dis al.” Sy kyk op haar horlosie, want sy het nie die tyd opgelet toe sy in hom vasgeloop het nie.
Sy is darem nie regtig laat nie. Hulle word ’n volle halfuur gegun voor hulle vergader, maar sy glo daaraan om stiptelik te wees. Sy kyk gangaf om die vreemdeling beter te bekyk, maar word deur sy agterkop en ’n groot rugsak begroet. Sy trek haar skouers op: Ag, wel.
Terwyl sy die hysbak na die grondvloer ry, besef sy die eerste keer dat haar vakansie nou werklik begin. Die aankope is afgehandel en versend. Sy moet net vanaand die besonderhede vir haar ma en ouma stuur sodat een van hulle dit in ontvangs kan neem indien dit voor haar in Windhoek aankom. Met die dekoritems wat sy hierdie week gekoop het, gaan sy nog mooier sprokiesagtige onthale kan skep.
’n Bekende sensasie prikkel deur haar, en sy glimlag terwyl sy haar asem diep intrek en weer uitblaas. Sy kan amper nie wag om tuis te kom om daarmee te begin werk nie. Volgende maand se Visagie-troue sal daarby baat kan vind. Dalk kan sy dit sommer as afsetpunt gebruik. Sy haal haar selfoon uit haar sak en maak vinnig notas.
Die hysbak se deure suis oop en sy gooi haar selfoon terug in die sak. Vir nou is dit egter tyd om ’n bietjie te ontspan. Sy skud haar skouers om haarself op dié manier in die vakansieluim te kry. Sy kan amper nie meer onthou hoe vakansie voel nie.
“Moenie jou kwel nie. Moet my ook om hemelsnaam nie elke dag bel nie,” was haar ouma se streng opdrag daar op die lughawe.
Anja het gelag. Sy weet ouma Gertruida het dit goed bedoel. Haar besigheid is in goeie hande. Sy het haar ook gerusgestel dat daar tye gedurende hierdie toer sal wees waar sy nie met hulle in kontak sal kan kom nie.
By Ontvangs wys die klerk vir haar die toerleier uit en sy stap hom glimlaggend tegemoet. “Hallo. Ek is Anja Lategan.”
“Welkom, Anja. Ek is Anchali,” groet die mannetjie met ’n breë glimlag wat drie kuiltjies in sy blas vel wys. Sy donker oë blink agter die bril en ’n warmer verwelkoming het sy nog min elders ontvang.
Hy merk haar op sy inligtingsbordjie af en bevestig die nodige inligting. “Sit gerus terwyl ons vir die res wag,” nooi hy.
’n Paartjie van Duitsland af kom stel hulleself voor en daarna groei die groepie vinnig. Nog twee paartjies, ’n pasgetroude egpaar uit Suid-Afrika en ’n verloofde paartjie van Amerika af, sluit by hulle aan.
’n Blonde vrou met dansende blou oë kom sit langs haar ná sy die ander gegroet het. “Haai. Ek is Clarice. Ek hoor ek en jy gaan kamermaats wees.”
“Aangename kennis. Ek is Anja.”
“Van waar af is jy?” wil Clarice belangstellend weet terwyl haar oë oor die groepie gaan.
“Namibië. En jy?”
“Waar is dit?” wil Clarice eers fronsend weet en haar aandag is onmiddellik op haar gefokus.
“In Suider-Afrika. Noord van Suid-Afrika en langs die Weskus.”
“O. Ek het nog nooit van die land gehoor nie. Ek is van Engeland af.”
Anja knik. Sy het al heelwat mense ontmoet wat nie haar vaderland ken nie. Sy let op toe ’n aantreklike jong man hul groepie nader. Hy het krullerige donkerbruin hare wat dig om sy kop staan, ruie wenkbroue en liggroen oë. Hy pyl ook reg op haar en Clarice af ná hy by Anchali aangemeld het.
“Hallo, dames,” groet hy met ’n breë glimlag, maar sy oë bly op haar vasgenael. “George is die naam.”
Clarice stel haarself eerste voor, en Anja mis nie die uitnodigende fladder van die vrou se wimpers nie. Sy hou haar glimlag kwalik onder beheer. Clarice is duidelik op soek na ’n vakansieromanse.
Sy stel haarself voor en sien hoe sy oë rek.
“Ek dog jy’s Nicole Kidman se dogter.”
“Ekskuus?” vra sy onkant betrap.
“Jy lyk net soos Nicole Kidman in Practical Magic.”
Clarice klap haar vingers. “Dis waar. Ek het self gedink jy lyk nogal bekend.”
Sy lag. “Jy het my amper gevang. Jy verbaas my ook. Ek het nog altyd gedink dis ’n te girly movie vir mans.”
“Ek het twee susters,” verduidelik George.
Sy knik. “Practical Magic is heel toevallig een van my ou gunstelinge. Ek is al ’n keer of wat met Nicole vergelyk, maar helaas, daar is geen verwantskap tussen ons nie.”
Hy knik laggend en groet die ander paartjies voor hy hom langs hulle tuis maak.
“So, van waar af is jy?” wil Clarice weet.
“New York, Amerika.”
Sy merk op toe ’n lang lenige man Anchali met ’n handdruk groet, en sit onmiddellik regopper. Die aankomeling troon bo hom uit en haar wenkbroue wip op, maar dan onthou sy dat sy self langer as Anchali is. Op 1,64 meter kan sy seker nie as vreeslik lank bestempel word nie, maar hierdie man kan sy onmiddellik sien is langer as die meeste van die mense in hul groep. Haar blik gly oor hom. Die wit T-hemp pas knap om sy lyf en verklap ’n plat maag. ’n Paar netjiese kuite steek tussen die donkerblou kniebroek en swart tekkies uit. As sy moet raai, is hy ’n man met ’n gereelde oefenprogram.
Sy kan nie plaas wat haar belangstelling prikkel nie. Daar is niks besonders aan hom nie. Hy is wel aantreklik, maar dit is meer as dit. Sy korterige hare met die regop kuif en sy wenkbroue is ’n doodgewone bruin. So ook sy oë, besef sy toe hy in haar rigting kyk. Dan tref dit haar. Dit is die man in die gang voor haar kamer! Anders as vroeër, is hy nou net skoongeskeer.
Sy glimlag verwelkomend toe hy na haar toe aangestap kom, maar dit is asof iets anders aan haar geheue karring. Hy lyk dan nou bekender as daardie oomblik in die gang. Is dit die hoekige gesig? Die breë voorkop dalk? Sy kan net nie haar vinger daarop lê nie.
“Hallo, Anja.”
Haar oë rek. Hy ken haar!
“Ek het nie verwag om jou hier raak te loop nie.”
Haar lippe gaan oop en dit neem haar ’n oomblik om te besef hy praat Afrikaans. “E. . . ekskuus?” stotter sy, ruk haarself dan met ’n keelskoonmaak reg. “Ek is nie seker ek ken jou nie.” Sy steek haar hand uit en glimlag doelbewus. “Anja Lategan.”
Sy sien hoe sy glimlag stram raak. “Werklik?”
Sy reaksie wek onverwags irritasie by haar, en sy kners op haar tande. Hy is seker ’n vriend of familielid van een van hul klante, maar hy moenie staan en dink sy onthou elke persoon wat sy ontmoet nie.
Sy kantel haar kop effens. “Wees dan so gaaf om my reg te help.” Hy beter ook nie draaie loop of haar hand langer in die lug laat hang nie. Hy wil nie ’n vyand van haar maak nie.
Hy grinnik en vat haar hand, maar sy oë lag nie saam nie. Hy soen haar kneukels, en dit is asof die lug uit haar longe verdamp.
Haar oë rek en sy stik byna aan die enkele woord terwyl sy haar hand uit syne ruk: “Jy.”

Oorbegin – Marilé Cloete (Uittreksel)

by Romanza
Oorbegin – Marilé Cloete (Uittreksel)

Een

“Ag nee, dis mos nou pure onsin.” Reinet plak die potlood met ’n sug op die mat langs haar neer. “Susters, waar is julle as ’n mens julle nodig het?”
“Ek is presies twee tree van jou af op die bank met my boek,” kom dit droogweg van Anet, die middelste suster van die driestuks. “Presies waar jy my elke Vrydagaand sal kry.”
“Ek is twee tree verder op my gewone stoel met my gewone hekelwerk,” laat kleinsus Maret ook van haar hoor. “Watter vreemde woord het jou blokkiesraaisel nou weer opgelewer?”
Reinet skuif regop teen die stapel kussings waar sy gesit-lê het met die blokraaiselboek teen haar bobene gebalanseer. “Pier. Het julle al ooit so ’n woord in Afrikaans gehoor?”
“’n Pier is mos so ’n houtdek wat in die see inloop, is dit nie? Hoewel dit darem baie direk uit Engels is.” Anet is ’n bietjie van ’n taalpuris. ’n Mens moet dapper wees om ’n Engelse woord in haar geselskap in jou sinne te gooi. Oor anglisismes is sy nog kwaaier, en deesdae is sy regtig effens manies oor die goed. Natuurlik die ellendige Engelsman se skuld wat haar so lekker befoeter het, maar dit waag niemand om vir haar te sê nie.
“Dis hoe ek dit ook ken.” Reinet tel maar weer die potlood op, vul die woord teensinnig in. “Hier word dit gegee vir ’n antwoord op die leidraad ‘wurm’. Waar op aarde het jy dit al gehoor?”
“Wel, ons het ons so van die buitewêreld afgesny dat daar maklik ’n nuwe woord sonder ons medewete kon ontstaan het.” Anet sit haar voosgeleesde slapband neer en staan op. “Het ons nog koffie, julle? Ek is darem nou baie lus vir iets lekker.”
Maret laat haar veelkleurige skepping op haar skoot sak. “Ons het nie meer koffie nie, Anet. Ook nie meer wyn nie.”
Reinet weet al weke lank hierdie oomblik moet een of ander tyd aanbreek. Sy is die oudste – al is dit net met ’n paar minute – en sy sal die leiding moet neem. “Julle, ons sal tot aksie moet oorgaan. Ons kan nie vir ewig hier in Anet se woonstel sit en die werklikheid ignoreer nie.”
Maret se oë is onmiddellik vol trane. Sy het nog altyd ’n klein hartjie gehad, maar ná sy ook haar werk in die toerismebedryf weens die pandemie verloor het, is die kraantjies permanent oopgedraai. “Ek sien nie kans vir die werklikheid nie. Ek voel so verneder. Werkloos en manloos en hopeloos.”
Anet draai kombuis toe sonder om kommentaar te lewer. Sy het nie altyd geduld met hul kleinsus nie, al is sy maar ’n paar minute ouer as Maret. “Wel, ons het nog rooibos. Ek gaan maak gou.”
“Ek is siek en sat vir rooibos. Veral as ’n mens drie bekers met een sakkie moet maak.” Daar is heelwat dinge waarvoor sy op die oomblik siek en sat is. Die heel satste is sy vir werkloos en uitsigloos wees. Hul drietjies het egter nou genoeg gewroeg en hulleself bejammer. Hier sal aksie moet kom. “Ons het darem nog ’n suurlemoen. Dit werk goed met flouerige rooibos.”
“Oukei, suurlemoentee sal dit wees.” Anet verdwyn die kombuis in.
“Maretjie, jy sal moet ophou huil.” Reinet staan van die mat af op en gee haar kleinsus ’n drukkie. “Ons sal aan die gang moet kom. As ons ons tee het, gaan ek ’n lysie begin maak. ’n Plan van aksie.” Maret vee haar trane met haar hand weg. Selfs snesies is nou al skaars in hierdie huis. “Ek het nie planne nie. Julle sal moet help.”
Reinet gaan sit in die oorkantste stoel. Hulle het darem nog al hul meubels wat hulle bymekaargegooi het toe sy en later Maret hier by Anet ingetrek het al pas alles nie so lekker saam nie. Dit was maande gelede toe hulle nog hoop gehad het.
Intussen was ’n wye verskeidenheid werksaansoeke almal onsuksesvol en nou is hulle op die punt waar hul spaarvarkies se toestand kritiek geraak het. Daar sal vinnig planne gemaak moet word. In die formele sektor kon nie een van hulle nog weer werk kry nie. Hulle sal wyer moet dink. Entrepreneurs word of skuld maak – of dalk is dit ’n kwessie van entrepreneurs word én skuld maak.
Dit is betreklik moeilik om ’n besigheid te begin sonder om groot geld te moet instoot. Geld wat sy nie het nie. Alles wat sy gehad het, het in die koffiewinkeltjie gegaan wat sy in Januarie begin het – haar lewensdroom wat waar geword het. Maar toe kom Covid-19, en die res is geskiedenis. Saam met derduisende ander klein besighede is Afsaal deur die pandemie ingesluk en minagtend uitgespoeg.
“Kry vir julle.” Anet sit die skinkbord met drie bekers op die koffietafeltjie neer. “Die suiker is ongelukkig ook gedaan.”
Reinet neem ’n slukkie van haar tee en blaai na die agterkant van haar blokraaiselboek; tel haar potlood op. “Sustertjies, ek soek voorstelle. Ons sal oorspronklik moet dink, so ver moontlik uit die boks.”
“Wel, ons kan vir Pa en Ma laat weet ons is in die verknorsing.” Maret kan enige oomblik weer begin huil. “Hulle gaan ons morsdood maak.”
“Ek is bevrees hulle gaan ons eerstens morsdood maak omdat ons hulle nie laat weet het toe ons so een ná die ander ons poste verloor het nie.” Anet proe-proe aan haar tee. “Dis nogal nie sleg so bitter nie. Suiker is mos in elk geval nie goed vir ’n mens nie.”
Reinet se potlood bly in die lug hang. “Ek sien nie kans om hulle te laat weet nie. As hulle klaar histeries geraak het, gaan hulle ons summier toegooi met hul geld, waarskynlik nog vir ons almal ook werk in die besigheid kry.”
Anet trek haar bene onder haar in; slaan haar arms om haar knieë. “Is dit nie maar wat moet gebeur nie? Ek dink jy moet maar opskryf, Reinet. Ons gooi mos net idees rond. Dis net voorstelle; dis nie noodwendig dat ons dit gaan doen nie.”
Reinet skryf neer, hoewel teensinnig: Vertel ouers. Sy kry nie reg om Vra ouers vir hulp by te voeg nie. “Oukei, volgende plan: Ons soek vir ons mans. Mans met beroepe en geld en hul eie blyplekke. Ek is bitter dankbaar ons kan hier by jou plak, Antjie, maar dit gaan nie vir altyd werk nie.”
“Mans met geld is op die oomblik so skaars soos hoendertande. Dis net harde besigheidsmense wat nou goed vaar. Dié wat bereid is om bo-oor almal te loop wat deur die pandemie platgeslaan is.” Reinet skryf neer, hoewel uiters teensinnig: Soek mans met geld.
“Mans soos Pa?” Anet bots die meeste met hul pa. “Ek wil nie ’n man soos Pa hê nie.”
“Pa is nie so sleg nie,” keer Reinet uit pure lojaliteit. “Hy’s lief vir ons.”
“Ja, hy is.” Maret begin weer verbete hekel. Geen mens weet wat sy aan die maak is nie. Dit is net ’n bont ding wat groei en groei. Sy het lankal haar eie oorskietwol uitgeput en dié wat hekelvriendinne aangestuur het, is ook feitlik gedaan. “Maar hy is nog liewer vir sy geld, en hy is nog steeds vies omdat ons nie ’n dokter, ’n prokureur en ’n ingenieur wou word nie.”
Ja, hy is so teleurgesteld dat hy nie eens haar onderneming wou ondersteun nie. In die lig daarvan voel sy nie so erg skuldig dat sy hom nog nie eens laat weet het Afsaal het intussen gevou nie. Hoe benouder hul al drie se situasies geword het, hoe skaarser was hul kommunikasie met hul ouers in Gauteng.
Dit voel veiliger om hier in die Swartland saam te koek en mekaar liewer te ondersteun as om aan Pa en Ma se kritiese benadering blootgestel te word. Nou is daar egter genoeg wonde gelek. Planne moet nou gemaak word en bitterlik vinnig ook. Noodplanne, verregaande planne, enige planne.
“Ek gaan vir Peter bel,” kondig sy aan nog voor die gedagte behoorlik in haar kop gevorm het. Haar impulsiewe idees was nog altyd haar bestes. Peter was lank haar werkgewer en hy ken die bedryf. Dalk weet hy van ’n moontlikheid.
“Bel tog net op WhatsApp, Reinet. Selfoonoproepe is veels te duur.” Anet is die flinkste bespaarder van hulle drie.
“Jip. Ek hoop net hy antwoord WhatsApp calls. Daar is mos moeilike siele wat nie daarvan hou nie.” Spandabelrig was sy nog nooit, maar op die oomblik moet elke sent omgedraai word tot hy behoorlik dronk in die kop is.
Sy is self effens dronk in die kop toe sy die gesprek afsluit. “Julle, Peter het vir my ’n moontlikheid. ’n Absoluut belaglike moontlikheid.”
Reinet staan terug, bekyk die toneel krities. Die tuk-tuk met al die benodigdhede staan mooi netjies in die middel van die oop ruimte tussen die koringlande vlak langs die grootpad noorde toe. Sy het alles wat ’n mens nodig het om so gou soos blits vir iemand ’n smaaklike kartonnetjie koffie gereed te kry. Die kennisgewingborde is op strategiese afstande van mekaar neergesit om motoriste vroegtydig te laat weet hier voor is ’n waentjie waar hulle ’n vroeë versterking in ’n mooi omgewing kan kry.
Die yskassie is vol melk gepak; houertjies met suiker, dekseltjies, servette en ekovriendelike stokkies om mee te roer, is uitgesit. Nou moet sy net kliënte kry. Peter het gewaarsku sy moenie wonderwerke verwag nie. Sy wou vir hom sê sy idee was in elk geval die wonderwerk wat sy nodig gehad het, maar toe besluit sy om liewer te swyg. ’n Mens het darem nog jou trots ook.
Die stilte suis behoorlik om haar. Het sy al ooit seweuur op ’n Saterdagoggend stoksielalleen tussen die koringlande van die streek waar sy grootgeword het, gestaan? In hul kinderjare het sy en haar sussies dikwels by maats op die koringplase van die Swartland gekuier, maar so alleen tussen die fluisterende goue are was sy nog nooit.
Dit is juis een van haar laerskoolmaats se pa wat so dierbaar was om haar toe te laat om gratis en verniet haar voertuig hier te kom trek. Dit was definitief die tweede wonderwerk. Meer kan sy seker nie verwag nie.

Vergeet van reëls – Dina Botha (Uittreksel)

by Romanza
Vergeet van reëls – Dina Botha (Uittreksel)

Een

Amelie Voster is nie seker sy het reg gehoor nie en kyk haar prokureur en vriend, Pieter Vermeulen, vir ’n paar oomblikke verslae aan. “Dis onmoontlik. My ma het destyds die huwelik laat ontbind. Ek . . . sy het my ’n egskeidingsdokument laat teken. Daarna sou sy dit iewers ingedien het. Of dalk vir ’n prokureur gegee het om in te dien. Ek weet nie. Ek . . . ek kan nie onthou wat so lank gelede gebeur het nie.”
“Ek weet nie wat van die dokument geword het nie, maar daar is geen egskeiding by Binnelandse Sake aangeteken nie. Net jou huwelik met ene Daniël Retief is bevestig en op hulle rekords. Jy is in werklikheid nog mevrou Amelie Retief. Hoekom die twee identiteite nog nooit ’n probleem vir jou was nie, weet ek nie. Jy het sekerlik al aansoek om ’n nuwe identiteitsdokument en ’n rybewys gedoen? Iemand moes tog die ongerymdheid agtergekom het?”
Sy roer haar skouers. “Ek verstaan dit ook nie. Verlede jaar het ek my paspoort hernu en my UAE-visum is sonder enige drama toegestaan. Onder my nooiensvan.” Amelie staan op, maar is nouliks bewus daarvan. Die vertrek het skielik te klein geword en sy voel lus om te vlug. “Wat gaan ek doen? Ek trou oor ses weke. En die huwelikskontrak wat jy moet opstel . . . wat sê ek vir Frans? Watse rede voer ek aan as hy my daaroor uitvra?”
“Dis heel eenvoudig. Jy vertel hom van jou jeugfoutjie en stel die troue uit totdat die gemors uitgesorteer is.” Pieter slaan sy lêer toe en vou sy hande. Hy toon min simpatie en lyk veel eerder geamuseerd met haar huidige situasie.
“Watse tipe vriend is jy? Of ’n prokureur? Jy moes nou al met twintig moontlike oplossings vorendag gekom het, en nie net daar sit met ’n grin op jou gesig nie.”
“Wie sê ek het nie klaar die bal aan die rol gekry nie?” Hy trek ’n hopie dokumente op die hoek van sy lessenaar nader en stoot een oor na haar kant. “Jy moet Daniël Retief gaan opsoek, die situasie aan hom verduidelik en sy handtekening op dié dokument kry.”
Haar hart ruk. Die gedagte om Daniël ná al die jare weer te sien, is skielik skrikwekkend. “Hoekom moet ék dit doen? Is dit nie waarvoor ek jou betaal nie?”
“Ek kan dit doen ja, maar in dié geval dink ek dis iets wat jy self moet hanteer. Jou ma het drooggemaak en dit sal beter wees as jy dit aan hom probeer verduidelik.”
“Sê nou hy is al getroud? Of hy het dalk kinders?” Sy druk haar vingers teen haar slaap waar ’n kloppende kopseer sy oorsprong het. “Dit raak al hoe meer gekompliseerd.”
“Dis hoekom ek dink dit sal beter wees as jy hom self vertel en nie ’n wildvreemde prokureur nie. Julle was immers tog childhood sweethearts gewees.”
Sy wil nie nou, terwyl Pieter voor haar sit, daardie paadjie terug na haar verlede loop nie. Nie waar hy dalk ’n glimp van haar eens flenters hart kan sien nie. Dit het haar ’n hele klompie jaar geneem om dit weer netjies toegewerk te kry. Sy tel die dokument met bewende vingers op. So ontredderd en ontspoor het sy lanklaas gevoel, maar Pieter is reg. Om Daniël van aangesig tot aangesig in te lig is haar probleem. Die papierwerk is syne. “Het jy dalk ’n adres opgespoor?”
“Om die waarheid te sê ek het. Dit is agter aan die dokument vasgeheg.”
Sy slaan die dokument agter oop. Dit lyk soos ’n werksadres in Johannesburg. “Enige ander inligting oor Daniël?” vra sy sonder om op te kyk.
“Dis ongelukkig al wat ek weet. Daar was nog nie tyd om dieper te delf nie. Met die troue ’n paar weke weg het ek gedink jy sal so gou moontlik van die probleem wou weet en hom gaan sien.”
“Jy is reg, en dankie dat jy my so gou ingelig het. Ek gaan dadelik daarvan werk maak.”
“Gaan jy Frans hiervan vertel?”
“Nee, hy weet nie van my . . . e . . . impulsiewe avontuurtjie nie. Niemand weet nie. Dis ’n geheim wat my ma graf toe gedra het. Ek sal bly wees as hy ook nie daarvan uitvind nie. Ek sal Daniël so gou moontlik gaan sien en sy handtekening kry. Hy gaan waarskynlik net so geskok soos ek wees om hiervan te hoor. Hopelik ook net so gretig om die probleem so gou moontlik te laat verdwyn. Ek is seker daar sal geen verdere probleme wees nie.”
Sy swaai haar handsak oor haar skouer, druk die dokument onder haar arm in en groet.
“Wag, ’n laaste vragie. Het jy en jou man, ek bedoel Daniël, enigsins kontak in twaalf jaar gehad?” verander hy sy vraag toe sy hom skerp aankyk. Sy kies haar woorde versigtig.
“Nee, die laaste keer wat ek hom gesien het, was op kampus. My ma het op een of ander manier van my manewales uitgevind. Daar was eendag ’n klop aan my koshuiskamerdeur en my ma het woedend voor my gestaan. Sy het my onomwonde laat verstaan hoe dom ek was. Hoe ek die hand wat my gevoed het, gebyt het. Ná al die drome wat sy vir my gehad het, het ek iets so simpel soos trou loop aanvang. Dié tipe van goed vir my gesê. Sy het my skaars tyd gegee om my goed te pak, wat nog te sê met Daniël kontak te maak. Of te groet. Ons is daardie selfde dag terug Jagersville toe.”
“Wat van jou studie?”
“Ek kon dit gelukkig klaarmaak, maar my ma het my soos ’n valk dopgehou. Die jaar daarna is ek Kaap toe om verder te studeer en dis waar ek graad gevang het.”
“Was jy nie opstandig daaroor nie? Oor die feit dat jou studentelewe so onverwags onderbreek is nie?”
“Ek . . . ek was op die ou end oukei daarmee. My ma was reg, ek het onverantwoordelik opgetree en as dinge skeefgeloop het, kon ek my toekoms geruïneer het.” Sy wil tog glo dat haar ma reg was. In haar beswil opgetree het. Haar ma kon iets sien wat sy nie kon nie. Daniël Retief het net misbruik van haar gemaak. ’n Slegte situasie uitgebuit. As dit nie die geval was nie, sou hy tog sekerlik ’n poging aangewend het om haar op te spoor, sin in haar kop te praat, haar uit ’n egskeiding probeer praat, maar hy het nie. Van Daniël Retief het sy nie weer ’n woord gehoor nie.
“Wou jy hom nie graag weer sien nie? Nie eens net een keer nie?”
“Hoekom vra jy?”
Pieter glimlag enigmaties. “Want meneer Daniël Retief gaan die verrassing van sy lewe kry. Die vrou wat aan sy deur gaan klop, is vandag ’n beeldskone jong dame. Vol grasie, selfvertroue en sterk. Veral sterk. Jy moet dit gerus onthou wanneer jy weer voor hom staan. Belowe my, Amelie, jy sal nie vergeet wie jy vandag is nie en jy sal nie toelaat dat hy oor jou loop nie.”
Sy glimlag effens. “Ek sal nie, ek belowe.”
Dis maklik om beloftes te maak, maar bitter moeilik om dit te handhaaf. Toe sy by Pieter se regspraktyk wegry, voel dit kompleet of haar lewe soos sy dit nou ken tussen haar vingers deur glip. Dit voel of twaalf lang jare krimp tot daar net ’n enkele paar weke van haar lewe oor is. ’n Paar weke wat die grootste geluk asook die grootste spyt en skaamte in haar jong lewe meegebring het.

As jy my wil hê – Annarie Linde (Uittreksel)

by Romanza
As jy my wil hê – Annarie Linde (Uittreksel)

Een

Gabi draai links by die grondpaadjie in soos haar suster haar beduie het: uit die smallerige, besige pad waar lawaaierige voertuie ongemaklik naby haar verbyrammel. Die paadjie maak eers ’n kronkel voordat sy uiteindelik die reusehoutbalke sien van die ingang na die groot stuk veld en bos van die Robbers’ Common. ’n Paar voertuie staan op die gruis geparkeer en oral lê modderige poeletjies ná die oggend se reën. Mense ry seker tot hier en stap dan verder die bos in met hulle honde, of ry op hulle fietse vir ’n Sondag se uitkom in die natuur.
Bly om hier te wees, asem sy diep in en ruik die andersheid van die Engelse landskap. Klammerig, vrugbaar. Rustig en vredig. Altans so voel dit vir haar ná haar stormagtige vertrek uit Suid-Afrika.
Net, sy wens sy het ’n behoorlike kaart gehad van die stuk aarde en bos waarin sy haar nou begeef. ’n Skermgreep sal haar op koers moet hou, en hopelik help haar gewoonlik goeie sin vir rigting haar ook. Sy kon net nie langer vir hierdie stappie wag nie, vlugvoos soos sy is ná die baie ure in die lug. Van Johannesburg na Heathrow via Doebai. ’n Beproewing vir liggaam en gees, maar die goedkoper opsie vir ’n Suid-Afrikaner op ’n skielike sabbatskuier in Engeland.
Gabi probeer onthou hoe haar suster beduie het sy moet stap. Hou regs, het sy gesê. Hou net regs, dan sal jy die pad kry na die Common toe wat loop tot naby die huis in Fernley Down. ’n Kortpad, dan hoef jy nie heelpad op die smal sypaadjie langs die besige pad te loop met brullende voertuie wat aanhoudend vir jou toet en oorgroeide swartbessieheinings wat na jou gryp nie.
Susan moes vanoggend iemand gaan spreek oor een of ander projek. Op die Sondagoggend nogal. Het voorgestel sy gee Gabi ’n geleentheid tot by Brackenshott, dan kan sy net deur die stukkie bos terugstap tot by die Common.
“Onthou, hou net regs,” was haar laaste woorde voor haar motortjie weer die verkeer ingesnor het.
En sowaar, Gabi sien ’n paadjie na regs net anderkant die ingang. ’n Vrou met haar hond aan ’n leiband stap reguit aan, maar Gabi weet daardie koers gaan haar baie verder neem as wat sy beplan. Sy wil nie langer as ’n uur of so stap nie, en sy behoort dit te kan doen. Tussen die bome in skuif die besige wêreld verder en verder weg. Die paadjie kronkel tussen die groen deur, en toe is sy in die digte bos. Hier en daar staan ’n stokou boom met fungi wat soos dwergtafeltjies uit die verwonde bas groei, maar daar is ook baie regop jong boompies wat gulsig reik na die sonlig wat net die boonste toppe vang. Op die grond lê ’n geelbruin blaretapyt. Verder is dit doodstil en alleen onder die bome. Gabi asem aspris weer die koel lug in tot diep in haar longe. Iets roer in haar binneste. Betowering. Wat so uit haar lewe uit verdwyn het. Hier is dit. Sy strek haar arms bo haar uit en buig haar kop terug terwyl sy soek na ’n stukkie blou lug hoog tussen die blare. Die spanning in haar skouers kom los.
Maar dan, natuurlik, nadat sy reeds ’n entjie gestap het, begin haar vrugbare verbeelding dwaal en onthou sy van Hansie en Grietjie in die bos. Dit het seker ook so gelyk. Wat van Rooikappie? ’n Mens kan maklik jou koers verloor, dink sy en ril. Onthou dan dat sy ’n grootmens is in Engeland waar jy darem nie heeltyd oor jou skouer hoef te loer nie. Tog, ’n mens weet nooit. Sy skud haar skouers ongeduldig. Sy moet oppas vir haar ooraktiewe verbeelding. Dit was juis een van die baie goed wat Handré so geïrriteer het. Nie dat daar veel was wat hom die laaste tyd nie geïrriteer het nie, onthou sy suur, dalk selfs hartseer. Nee, besluit sy, suur.
Die dreuning van ’n voertuig roep haar terug na die hier en die nou. ’n Rooi paneelwaentjie verskyn om die draai. Royal Mail. Is hier voor dan huise wat moet pos kry? Moet sy die bestuurder stop en vra of sy op die regte koers is? Ag nee wat, ’n mens kan tog nie te ver verkeerd gaan nie. Sy wil nie nou al weer met iemand praat nie. Wat sy nodig het, is stilte. Sy moet dink. Onthou, ontrafel, tot helderheid kom. As dit moontlik is. Vyf vermorste jare verwerk. Die narratief van haar lewe verander. Leer om wolwe in skaapsklere op ’n afstand te hou.
Voor die paar huise draai sy links by die bordjie met die pyltjie wat sê “bridle path”. Net daarna sien sy ’n stuk veld aan haar regterkant wat omtrent heuphoogte staan met een of ander gewas wat sy nie ken nie. Duidelik iets anders as ’n lappie Karoolusern. Susan het niks gesê van plase nie en Gabi wonder weer of sy op die regte pad is toe ’n groepie ouer mense van regs af met ’n ander paadjie aangestap kom. Sy wil nie in hulle vasloop nie, en wag tot hulle haar paadjie gekruis het. Sy sal hulle op ’n afstand volg. Hulle moet seker weet waarheen hulle op pad is.
’n Entjie verder klim die mense oor ’n houthekkie. Toe Gabi daar kom, sien sy die bordjie noem dit ’n “kissing gate”, en vir die eerste keer in ’n hele paar weke voel sy lus om te lag. In haar verbeelding sien sy twee jongmense wat by die hekkie staan en mekaar soen. Arme, onnosele drommels. Romanse en kissing gates. Verspotte droomwêreld waarin ’n mens verdwaal. Sy sug. Totsiens. Vaarwel. Afgehandel. Gabi sit haar voet op die plankie wat jou help om oor te klim. Slim, dink sy. Slim is wat sy moet wees. Van nou af. By die hekkie verby, voel sy of sy soos Grietjie al dieper die bos in dwaal. Die paadjie vurk. Waarheen is die ander mense? Voor haar is ’n opdraande teen ’n heuweltjie uit en daar is g’n mens nie. ’n Ligte krieweltjie glip teen haar rug af. Sê nou Wolf spring hier uit? Sy roer haar skouers ongeduldig maar gaan staan tog doodstil en probeer luister. Veraf klink daar nog stemme maar sy kan nie mooi hoor uit watter rigting nie.
Hou regs, onthou sy. Op haar horlosie sien sy dat sy al maklik ’n halfuur aan die stap is en sy is nog glad nie naby die Common waarvoor sy gemik het nie. Sy staan wel in ’n oopte bo-op ’n heuweltjie en toe sy opkyk, sien sy die valk hoog bo in die lug sirkel. Hoog vlieg hy, sirkel steeds hoër. So, dink Gabi, wil ek wees. Vry en sterk. Vry van beklemmende verhoudings en emosies en negatiwiteit. Dit is waarvoor sy hier is: ’n nuwe begin. Om weer te leer om vry te vlieg. Vir die tweede keer vanoggend glimlag sy. ’n Sprankie hoop skiet êrens op. Sy sal hier by haar sus kuier, sy sal heel word in hierdie groen en betowerende paradys van die Engelse landskap, en dan sal sy teruggaan met nuwe lus en planne vir haar toekoms.

Soeter as fudge – Lizelle von Wielligh (Uittreksel)

by Romanza
Soeter as fudge – Lizelle von Wielligh (Uittreksel)

Een

Jonette Malan kyk op haar polshorlosie. Die silwer wysers wys tien oor agt. Gewoonlik is dokter Jansen al agtuur hier – nie dat hy laat is nie.
Sy loop tot voor die venster en kyk teen die berg op tot by die groot bloekomboom wat op die kruin uittoring. Soos altyd gaan ’n ligte siddering deur haar. Vandag kom daar net ’n suggie by. Kiepersolkop gaan net nie dieselfde wees sonder dokter Jansen en sy vrou nie. Maar miskien neem dit nog ’n rukkie voordat hy iemand kry wat sy praktyk kan oorneem. Dalk gebeur dit nooit nie.
Dit is nou pure wensdenkery. Hy kan immers nie vir ewig aanhou werk nie. Daarby wag hul huisie by die see reeds vir hulle, en sy gun hulle dit van harte om daar te gaan aftree. Ook bly sy darem nie heeltemal alleen agter nie. Pa Peet en ouboet Dawie is nog hier. En haar ma. Nie dat sy graag die pad na die dubbelverdiepinghuis bo teen die bult neem nie.
“Goeiemôre, Jonette. Jammer ek is laat. Ons het ’n gas en ek kon net nie vanmôre my ry kry nie.”
Jonette draai voor die venster om. Te oordeel na dokter Jansen se opgewonde stemtoon was dit ’n aangename kuier. Wie kan die kuiergas wees? Seker nie een van hul kinders nie. Anders sou tannie Lettie so gesê het toe sy vanoggend laat weet het sy kan nie saam met haar gaan stap nie. “Nee wat, Dokter, daar is nog baie tyd. Die eerste afspraak is eers halfnege, en alles is gereed.”
Hy kyk op na die muurhorlosie. “Ja, maar ek wil gou die goeie nuus met jou deel. My praktyk is uiteindelik verkoop. Nogal aan iemand wat ook van Kiepersolkop af kom. Miskien ken jy hom van skool af, hoewel hy ’n paar jaar ouer as jy moet wees. Hy sê hy is nou sewe en twintig. En jy is nou weer . . . drie en twintig?”
“Twee en twintig,” help sy hom reg.
Hy knik. “Dan was hy in matriek toe jy in graad agt was. Lui Brink van Heerden dalk ’n klokkie?”
Jonette vat die kas langs haar krampagtig vas. Dit lui nie net ’n klokkie nie; dit ontplof soos ’n bom. Nooit ooit het sy gedink sy sal iemand haat nie, maar Brink van Heerden haat sy soos sy haarself gehaat het. Sy sluk en knik slegs voordat dokter Jansen die ontsteltenis in haar stem kan hoor.
“Ongelukkig kan hy jou nie onthou nie, maar ek sal jou nog aan hom voorstel. Ek is seker julle twee gaan net so lekker saamwerk. Hy is die ordentlikste man wat ek in ’n lang tyd ontmoet het, en hy het ’n hartlike persoonlikheid.”
Tarina Labuschagne, die ontvangsdame, loer by die deur in. “Meneer Calitz is hier. Kan ek hom maar deurstuur?”


Jonette gryp die pakkie versiersuiker in die kruidenierswarekas. Is die kondensmelk dan op? Gejaag skuif sy die jellie en ingemaakte blikkieskos weg. A, hier is darem nog een blikkie oor. Die vanieljegeursel gaan dit net-net maak. Sy moet onthou om dit op haar inkopielys te skryf, maar eers later. As sy nie nou fudge in haar lyf kry nie . . .
Met ’n geoefende oog sny sy ’n stuk margarien af en gooi dit in die plastiekbak. Die versiersuiker mors oor die rand toe sy dit sif, maar vandag kan dit haar min skeel. Dit is in elk geval sy wat die kombuis moet skoonmaak.
Sy stel die mikrogolf op twee minute, vat die kombuiskas voor haar vas en knyp haar oë toe. Brink van Heerden kan nie haar nuwe baas wees nie.
Die mikrogolf piep-piep. Sy haal die bak uit en klits die fudge met ’n draadklitser. Sy sit dit toe vir ’n verdere tien minute in. Net mooi môre gaan sy vir haar ’n ander werk soek. Kiepersolkop het egter net twee tandartse: dokter Jansen en dokter Bouwer. En laasgenoemde se assistent is blakend gesond. Ook is sy en haar man gevestig op die platteland.
Wel, dan moet sy na ’n ander dorp toe gaan. Selfs stad toe as dit moet. Maar wat van haar pa? Hy en Dawie sal net weer van brood en mieliepap begin lewe. Wie sal ook na die huishouding omsien en hul klere herstel? ’n Gat in ’n hemp kan hulle min pla. Die kombuisdeur gaan agter haar oop.
“Wat maak jy, Nettie?”
’n Lastige hitte stoot in haar nek op toe sy omdraai. Sy was as kind laas so uitgevang. Sy kan haar pa se vraag gerus vir haarself beantwoord. Waar is immers haar swaar verworwe selfbeheer van die afgelope vier jaar?
“O, hallo, Pappa. Ek . . . e. . . maak sommer fudge. Ons het lank laas nagereg gehad. Dan gaan ek draf. Ek sal netnou kom kos maak.”
Die mikrogolf piep-piep weer agter haar. Dit is net wat sy nodig het om haar pa se ondersoekende blik te ontglip. Sy voetstappe kom egter nader. Daarmee saam die reuk van ghries wat uit sy oorpak opslaan. Haar ma sou nou geraas het omdat hy nie eers sy hande silwerskoon geskrop het nie. Gelukkig het hy die ergste met ’n lap afgevee.
“Wat is fout, my kind?”
“Dokter Jansen het sy praktyk verkoop.” Hopelik vind haar pa dié rede bevredigend genoeg.
“Het jy dan jou werk verloor?” vra hy ontsteld.
Sy glimlag gerusstellend. “Nee, Pappa, of dit lyk altans nie so nie. Ek is maar net hartseer omdat dokter Jansen-hulle weggaan.” Dit is darem die waarheid, hoewel nie die volle een nie. Niemand behalwe tannie Lettie weet van Brink van Heerden nie. Eintlik is sy naam aan haar onbekend. Wat ’n genade! Sy dra net kennis van ’n matriekseun wat haar selfbeeld die finale knou in graad agt gegee het. Pa Peet knik begrypend. “Toe maar, jy kan altyd vir hulle gaan kuier. Julle kan ook steeds lekker oor whatsapp gesels.”
Dit is waar. Tog kan dit nie opmaak vir tannie Lettie se teenwoordigheid met hul stappies nie.


Jonette moet haarself inhou teen die afdraand. Netnou slaat sy gat oor kop en rol die laaste entjie tot by die dorpsdam. Sy het skoon vergeet om tydens middagete vleis uit te haal. Miskien moet sy maar die uitsondering maak en vis en tjips by die kafee gaan koop. Haar pa en Dawie sal die afwisseling geniet. Al wat sy soek, is ’n bak fudge en die privaatheid van haar kamer.
By die oop hek na die dam steek sy vas en hou met een hand aan die ysterpaal vas. Nee, Jonette Malan, daardie dae is verby. Om ’n mens aan soetgoed te vergryp vererger net jou ellende. Daarby is nommer agt klere reeds in sig.
Sy asem diep in en draf verder. Met aandete uitgesorteer, kan sy vanmiddag ’n bietjie langer onder haar geliefkoosde wilgerboom vertoef. Die lang takke versteek haar van nuuskierige oë. Ongelukkig versper dit ook haar uitsig oor die dam, maar dit pla haar nie rêrig nie. Solank sy net kan ontspan en ’n rukkie op haar eie wees.
Sy druk die takke weg en trek haar asem skerp in. Wie is die vent wat op haar plek sit? Eintlik is die dam oop vir almal; vandag het sy egter haar skuiling ekstra nodig.
Onverwags kyk die man om.
Brink!
Sy allerblouste oë vuur adrenalien in haar af sodat sy soos blits omdraai en spore maak. Tog is haar bene lam. Dit moet net nie heeltemal ingee nie. Sy het nog ’n steil bult om uit te hardloop en haar asem kom hortend.
Eers toe sy Jasmynstraat bereik, kyk sy om. Hy het haar gelukkig nie gevolg nie. Nou nog net vyf huise, dan is sy by hul rooibaksteenhuis. Sy sal net haar kar se sleutel in die kombuis kry en kafee toe ry. Dié keer gaan haar pa beslis nie glo haar ontsteltenis is slegs te wyte aan dokter Jansen-hulle se weggaan nie.

Soeter as fudge
Koop hier

Madeliefie in Namakwaland – Nellie Alberts (Uittreksel)

by Romanza
Madeliefie in Namakwaland – Nellie Alberts (Uittreksel)

Een

“When your ba-a-by, leaves you all alo-o-ne, and nobody calls you on the pho-o-ne, don’t you feel like cr-y-y-ing, don’t you feel like cry-y-y-ing? Come on ba-a-by, cry to me . . .”
Hanna neurie saam met die radio terwyl sy die kombuis opruim. Daar was omtrent ’n toeloop vanoggend vir die Madeliefie se Boereontbyt, seker omdat so baie reisigers in die karavaanpark oornag het, dink sy en skakel die skottelgoedwasser aan.
“. . .When you’re all alone, in your lonely room, a-a-and there’s nothing . . .” Sy draai die volume harder. Dié sestigerstreffer van The Staccatos bly ’n gunsteling. Sy kan dit nie help nie: Sy hou nou maar eenmaal van die Goue Oues. Haar lyf wieg ritmies heen en weer voor die spensrak terwyl sy die tertbestanddele uitsoek.
Sy voel goed vanoggend, glad nie huilerig of eensaam soos die lied suggereer nie – inteendeel . . . Dalk kom maak Innes vanoggend ’n draai. Hy is juis so gek oor suurlemoentert.
Toe die aroma van die terte in die oond die vertrek vul, hoor sy die geluid waarvoor sy heimlik luister: ’n Voertuig wat voor die Teekamer intrek. Sy kyk oor die tafels en stoele heen, uit by die groot uitstalvensters en sien ’n wit viertrekbakkie stop. Sy glimlag ingenome.
Die groot man in kakieklere wat die deur oopstoot, kyk rond in die vertrek tot hy haar raaksien. Hy haal sy keps af en vee deur sy hare.
“Hallo, boertjie, lank laas gesien. Hoe gaan dit met die skapies?” Innes Jansen, boer en veespekulant, voordanser by dorpsdanse en ’n man wat lekker kan soen, het so pas haar dag gemaak. Hy’s hier! Haar hart klop bly.
“So-so.” Hy glimlag flouerig, en vermy haar oë.
Gits, onthou sy, het hy nie Saterdagaand van fliek op Springbok gepraat nie? Sy het nog niemand gekry om vanaand na haar pa te kyk nie. O wel, dan is vanaand se fliek van die baan. Maar wat, hy ken mos haar pa se situasie. Hulle kan maar net lekker by die huis kuier; sy kan iets vir aandete maak.
Haar wange word effens warm by die gedagte aan die vuurwarm vryery op die stoepbank wat gewoonlik hul aande tuis afsluit terwyl haar pa salig slaap. Sy haal haar skouers op. Wat daarvan? Sy hoop hul verhouding is op pad na ’n trouring toe – hulle sien mekaar al meer as ’n jaar en hy het al dikwels in daardie rigting geskimp.
Hy kom sit by die toonbank en kyk rond vir ’n plek om sy keps neer te sit. Hanna leun oor die toonbank en soengroet hom. Hy soen terug, maar dit is nie so entoesiasties soos gewoonlik nie.
“O aarde,” probeer sy ’n grap maak, “moenie vir my sê die veediewe het al weer toegeslaan nie.”
Hy skud sy kop, en kyk haar met ernstige bruin oë aan.
“H’m,” terg sy. “Wat sal jou beter laat voel? Nog ’n soentjie?” Sy leun speels vooroor, maar hy sit effens terug op sy stoel.
“H’m . . . jy het nie dalk gewone koffie nie?”
“Wat! Gewone koffie? Niks boeretroos vir die boer nie?” Hanna hou haar stem lig, maar agter in haar kop tinkel ’n klokkie. Iets is nie reg nie.
“Iets ruik lekker. Wat bak jy?”
Hy kyk ongemaklik rond, enige plek behalwe in haar oë, besef sy verontrus.
“Suurlemoentert. Dit sal nou-nou gaar wees. Wil jy hê?”
Hy skud weer sy kop, kyk weg terwyl hy ’n lang teug van sy koffie neem. Hy sit die beker neer en leun met sy arms op die toonbank. “Ek moet met jou praat, Hanna.”
Instinktief weet sy dat wat gaan kom nie aangenaam sal wees nie. Dit is nie net ’n fliekafspraak wat gekanselleer word nie. Die klokkie in haar kop het nou ’n sirene geword. Sy vul haar beker hoewel sy nie eintlik koffie wil hê nie. “Praat maar.” Haar stem is stram.
Hy verskuif sy voete en staar woordeloos af in sy beker; die sirene het in ’n trompetgeskal verander. Die stilte rek en rek. Uiteindelik kyk hy in die rigting van die voordeur en rammel af: “Ek gaan binnekort trou, Hanna.”
Dit is asof ’n skoot koue water haar tref. Hoewel hulle nog nooit formeel oor ’n huwelik gepraat het nie, het hy dikwels na hul toekoms saam verwys. Dat hy gaan trou, kan sy glo, maar dat sy nie in die prentjie ingesluit is nie, het sy nooit verwag nie. Haar hart sak tot in haar skoene. Sy sluk swaar, probeer iets sê, iets wat haar ware gevoel verskans, maar haar tong wil nie werk nie. “O, regtig,” kry sy uiteindelik uit.
Hy kyk vlugtig op, met soveel ongelukkigheid in sy gesig dat sy moet wegkyk om nie in trane uit te bars nie. “Nou toe nou!” Sy veg om haar skok weg te steek, om ’n greintjie waardigheid te behou. “Is dit . . . iemand wat ek ken?” Sy sukkel die woorde uit.
“H’m . . . dis Stella van der Walt . . . van Springbok.”
Sy skud haar kop, druk haar bewende lippe opmekaar. “Ek ken haar nie.” Watter bisarre gesprek! Hoe op aarde het sy nooit eens ’n sweempie van ’n idee opgetel dat daar ’n ander vrou is nie?
“H’m . . .” Hy maak keel skoon, krap met sy vinger aan sy oor. “Sy is swanger, jy sien.”
Hanna staar hom met stokstywe oë aan; daar’s ’n gat waar haar maag moet wees. “Swanger?” Sy sluk. “En jy is . . . aanspreeklik?”
Innes antwoord nie. Hy kyk net by die venster uit.
Witwarm woede stuif deur haar lyf. Sy wil sy simpel, mooi gesig klap, die beker warm koffie oor sy kop omkeer, hom van die stoel afstamp. “So,” spoeg sy en probeer die bewing in haar stem onderdruk, “jy speel die heeltyd stoetram in die dorpe al langs die N7. Maandae is dit Stella op Springbok, Dinsdae is dit dom Hanna op Turatara en die Vader weet wie dit die res van die week is.”
“Nee, wag, dis nie so nie, Hanna. Ek . . .”
“Rêrig, Innes?” Haar stem is sarkasties. “As dit nie so is nie, hoe de duiwel het Stella van Springbok swanger geraak?” Sy weet as sy nie baklei nie, sal sy in trane uitbars.
Hy bly lank stil, sug dan. “Ek weet nie.”
Sy rol haar oë. Hoe naïef dink hy is sy? “Jy is ’n boer, Innes, en jy weet nie hoe sulke dinge gebeur nie?”
“Jy weet tog hoe ek oor jou voel, Hanna.” Hy leun vooroor.
“Nee.” Sy tree terug. “Nee, ek dink nie ek weet nie.”
Hy vee oor sy oë. “Ek moet my plig doen. Jy moet dit tog verstaan, Hanna.” Hy sug weer; skud sy kop. “Ek weet nie wat om te sê nie.”
Maar sy weet wat om te sê: “Totsiens, Innes, vaarwel, au revoir, hamba kahle . . . voertsek!” Sy kreet die laaste woord uit.
Sy gesig vertrek. “Hanna, asseblief, kan ons nie . . .?”
“Moenie vir my kom Hanna-Hanna nie.” Sy swaai om, reg om in die kombuis te verdwyn – voor sy sy hare een vir een uittrek en sy skene blou skop.
Sy sagte, diep stem stop haar in haar spore: “Hanna, ek wil nie hê ons vriendskap moet hieronder ly nie.”
Sy kan nie glo wat sy hoor nie. Wat ’n arme onnosele klip was sy nie! Hoe het sy nie oor daardie diep fluweelstem geswymel nie? Wanneer hy in haar oor gefluister het, het sy stem haar rilling op rilling gegee. Hoe kon sy so ’n kluit gewees het?
“Jou vriendskap beteken vir my baie, Hanna.” Hy staan op; kom nader. “Ek het gedink ons kan . . . gehoop ons kan so voortgaan.”
Hanna moet haar mond doelbewus toeklap; dit hang oop in verstomming. Sy kan eenvoudig nie glo wat uit die man se mond kom nie. Vriendskap, há! Hy wil nog steeds aangaan met ’n vryery agter sy vrou se rug! Hoe vermetel!
“Nee, Innes, die antwoord is néé! Kry . . . jou . . . ry!”
“Hanna . . .”
“En moenie vergeet nie: Die koffie kos twintig rand.”
Genadiglik pieng die voordeurklokkie en ’n gesin van vier kom ingestap vir ’n vroeë middagete. Sy los hulle terwyl hulle na die uitgestalde kwilte en ander items kyk, en begin vinnig ’n mengelslaai maak. Uit die hoek van haar oog sien sy hoe Innes sy keps op sy kop sit nadat hy eers onseker rondgestaan het, en toe by die deur uitstap.